I KK 317/24 · Sąd Najwyższy

I KK 317/24 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 listopada 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Igor Zgoliński‎SSN Antoni Bojańczyk w sprawie szer. rez. K. C. oskarżonego z art. 338 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k. na posiedzeniu w dniu 21 listopada 2024 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w Lublinie z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt Sg. 26/23 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w Lublinie.

Antoni Bojańczyk Marek Siwek Igor Zgoliński UZASADNIENIEProkurator Działu do Spraw Wojskowych Prokuratury Rejonowej w Lublinie wniósł do Wojskowego Sądu Garnizonowego w Lublinie akt oskarżenia przeciwko szer. rez. K. C. , którym oskarżył go o to, że w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące, czterokrotnie, tj. w dniu 7 lutego 2023 r. w godzinach 7:00 - 15:30, w dniu 20 lutego 2023 r. w godzinach 7:00 - 15:30, w dniu 13 marca 2023 r. w godzinach 7:00 - 15:30 oraz w dniu 20 marca 2023 r., w nieustalonym miejscu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pełniąc w tym czasie zawodową służbę wojskową w […] pułku rozpoznawczym w H., przebywał samowolnie poza macierzystą Jednostką Wojskową nr [...] w H. w wymiarze nie przekraczającym jednorazowo 48 godzin, tj. o popełnienie przestępstwa z art. 338 § 1 k.k. Wraz z aktem oskarżenia, prokurator załączył wniosek, w trybie art. 335 § 2 k.p.k., o skazanie tego oskarżonego bez rozprawy i wymierzenie mu kary 3 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na pozostawaniu w określonym miejscu w dyspozycji przełożonego w czasie od zakończenia zajęć służbowych przez 4 godziny 2 dni w tygodniu oraz na podstawie art. 43 k.k. orzeczenie wobec niego środka karnego w postaci podania wyroku do publicznej wiadomości poprzez odczytanie sentencji wyroku na porannym apelu w JW.

Nr [...] w H. Wojskowy Sąd Garnizonowy w Lublinie wyrokiem z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. Sg 26/23:- na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. oraz art. 67 § 1 k.k., warunkowo umorzył postępowanie karne przeciwko szer. rez. K. C. na okres próby wynoszący 1 rok o zarzucany mu czyn, tj. o przestępstwo z art. 338 § 1 k.k.,- na mocy art. 627 k.p.k. w zw. z art. 629 k.p.k. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa 80 zł opłaty i 70 zł pozostałych kosztów sądowych.Wyrok nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 17 sierpnia 2023 r.Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżając go w całości na niekorzyść szer. rez.

K. C. , zarzucił rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów postępowania, a to art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k. polegające na nierozpoznaniu wniosku prokuratora w trybie art. 335 § 2 k.p.k., wbrew uzgodnieniom poczynionym pomiędzy oskarżycielem publicznym i oskarżonym oraz wydaniu wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne w stosunku do oskarżonego szer. rez. K. C. , zamiast skierowania sprawy do rozpoznania na zasadach ogólnych, w przypadku nieuwzględnienia wniosku w trybie art. 335 § 2 k.p.k.Wskazując na ten zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Kasacja jest oczywiście zasadna, dlatego należało ją uwzględnić na posiedzeniu bez udziału stron, zgodnie z art. 535 § 5 k.p.k.Trafnie podniósł Prokurator Generalny, że wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w Lublinie zapadł z rażącą obrazą wskazanych w petitum kasacji przepisów prawa. Zgodnie z art. 335 § 2 k.p.k. prokurator może dołączyć do aktu oskarżenia wniosek o wydanie na posiedzeniu wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionych z oskarżonym kar lub innych środków przewidzianych za zarzucany mu występek, a właściwy sąd w takiej sytuacji jest związany treścią tego wniosku.

Sąd akceptując w całości złożony wniosek i wskazane w nim postulaty, skazuje oskarżonego wyrokiem (art. 343 § 6 k.p.k.). W razie zaś nieuwzględnienia wniosku wskazanego w art. 335 § 2 k.p.k., kieruje sprawę do rozpoznaniu na zasadach ogólnych, a prokurator w terminie 7 dni zobowiązany jest dokonać czynności określonych w art. 333 § 1 i 2 k.p.k. (art. 343 § 7 zdanie drugie k.p.k.). Dołączenie do aktu oskarżenia wniosku o wydanie wyroku skazującego (art. 335 § 2 k.p.k.) obliguje zatem sąd do skierowania sprawy na posiedzenie w przedmiocie rozpoznania tego wniosku nawet wówczas, gdy po zapoznaniu się z aktami stwierdza brak podstaw do skazania w trybie art. 343 § 1-6 k.p.k.

Rozstrzygnięcie kwestii dopuszczalności procedowania w przedmiocie wniosku prokuratora może bowiem zapaść tylko na posiedzeniu, na którym sąd wydaje wyrok (art. 343 § 6 k.p.k.) lub postanowienie o rozpoznaniu sprawy na zasadach ogólnych (art. 343 § 7 k.p.k.).Sąd może oczywiście również uzależnić uwzględnienie wniosku od dokonania w nim stosownych zmian, ale wówczas powinien na takie modyfikacje uzyskać zgodę wszystkich stron porozumienia. Z treści art. 343 § 3 k.p.k. wynika natomiast, że zmiany wniosku sugerowanej przez sąd dokonuje prokurator, na którym jednocześnie spoczywa obowiązek uzyskania na to zgody oskarżonego.

Jeśli do modyfikacji wniosku miałoby zaś dojść przed sądem na posiedzeniu, to oczywistym jest, że wymagana jest obecność na nim wszystkich stron tego porozumienia. Z akt sprawy, w której wniesiona została kasacja wynika natomiast, że wniosek prokuratora, złożony na podstawie art. 335 § 2 k.p.k., nie został w ogóle rozpoznany przez Wojskowy Sąd Garnizonowy. Sprawa z aktem oskarżenia Prokuratora Działu do Spraw Wojskowych Prokuratury Rejonowej w Lublinie, sygn. […] przeciwko szer. rez. K. C. , została bowiem niezwłocznie skierowana na posiedzenie w przedmiocie warunkowego umorzenia postępowania.

Jak wynika z protokołu, na posiedzeniu w dniu 23 lipca 2023 r. stawił się oskarżony, który przystał na warunkowe umorzenie postępowania karnego, nieobecny był zaś na nim oskarżyciel publiczny. Ta okoliczność jednak nie ma w tej sprawie znaczenia, skoro z czynności Sądu meriti nie wynika, aby została podjęta jakakolwiek próba rozpoznania wniosku, w tym także modyfikacji zwartego uprzednio między oskarżonym a prokuratorem porozumienia. Na posiedzeniu, na którym Wojskowy Sąd Garnizonowy w Lublinie procedował w przedmiocie aktu oskarżenia, doszło do wydania wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne wobec oskarżonego, pomimo że nie poprzedzało tej decyzji wyznaczenie i przeprowadzenie posiedzenia w trybie art. 343 k.p.k.

Dołączenie do aktu oskarżenia wniosku o skazanie bez rozprawy w pierwszej natomiast kolejności obligowało prezesa sądu, przewodniczącego wydziału lub upoważnionego sędziego, do skierowania sprawy na posiedzenie, na którym miało dojść do zbadania jego zasadności, właśnie na tym forum (art. 339 § 1 pkt 3 k.p.k.). Wskazane czynności są niezbędne, aby dopiero w dalszej kolejności sprawa mogła być ewentualnie skierowana na posiedzenie, na którym dojdzie do rozważenia przesłanek warunkowego umorzenia postępowania karnego, o czym mowa w art. 66 k.k.Trafnie podnosił zatem skarżący, że w przedmiotowej sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisów art. 343 § § 7 k.p.k. w zw. art. 335 § 2 k.p.k., o charakterze rażącym i rzutującym na wydane orzeczenie, co obligowało Sąd Najwyższy do wydania wyroku kasatoryjnego.

Podczas ponownego rozpoznania sprawy konieczne będzie w szczególności właściwe, zgodne z art. 343 § 6 i 7 k.p.k., rozważenie wniosku prokuratora złożonego w trybie art. 335 § 2 k.p.k., celem ewentualnego uniknięcia opisanych wyżej uchybień. Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. [J.J.][ał] Antoni Bojańczyk Marek Siwek Igor Zgoliński