I KK 283/24 · Sąd Najwyższy

I KK 283/24 POSTANOWIENIE Dnia 9 stycznia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący)‎SSN Michał Laskowski (sprawozdawca)‎SSN Eugeniusz WildowiczProtokolant Agnieszka Niewiadomska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Małgorzaty Kozłowskiej,‎w sprawie S. M. ‎podejrzanego z art. 286 § 1 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 9 stycznia 2025 r.,‎kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego - na niekorzyść‎od postanowienia Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu‎z dnia 12 września 2023 r., sygn. akt II Kp 461/23‎utrzymującego w mocy postanowienie Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia - Fabrycznej‎z dnia 24 kwietnia 2023 r., sygn. akt [...], uchyla zaskarżone postanowienie, a wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. [J.J.] Michał Laskowski Dariusz Świecki Eugeniusz Wildowicz UZASADNIENIEProkurator Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia-Fabrycznej w dniu 19 lutego 2021 r. zatwierdził wydane w sprawie o sygn. akt PR 1DS. […]1. postanowienie z dnia 11 lutego 2021 r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie doprowadzenia w okresie od 30 kwietnia 2011 r. do 31 lipca 2011 r. w W., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem F.

S. w kwocie 116 695 zł, poprzez wprowadzenie go w błąd co do zlecenia jego firmie wykonania U. bez zamiaru rozliczenia się z pokrzywdzonym, czym działano na szkodę U. , to jest o czyn z art. 286 § 1 k.k. Podstawą umorzenia postępowania było niewykrycie sprawcy.Zażalenie na to postanowienie wniósł pełnomocnik F. S.. Po rozpoznaniu tego zażalenia Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu, postanowieniem z dnia 9 września 2021 r., sygn. akt II Kp […]1., uchylił zaskarżone postanowienie.W toku dalszego postępowania przygotowawczego, w dniu 25 lutego 2022 r. wydano postanowienie o przedstawieniu S. M. zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., polegającego na tym, że w 2011 r. w W., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w ten sposób, że zawarł z pokrzywdzonym umowę na wynajem dźwigu, wprowadzając w błąd co do zamiaru i możliwości zapłaty za faktury wynikające z tej umowy, czym spowodował straty w kwocie 116 695,45 zł na szkodę U..

Treść postanowienia ogłoszono S. M. w dniu 16 stycznia 2023 r.W dniu 24 kwietnia 2023 r. prokurator Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia-Fabrycznej wydał postanowienie o sygn. [...], którym na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. umorzył dochodzenie o zarzucany S. M. czyn, wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia.Pełnomocnik F. S. zaskarżył to postanowienie, kierując zażalenie poprzez Prokuratora Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej do prokuratora nadrzędnego.Prokurator Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia-Fabrycznej przekazał powyższe zażalenie do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu.

Sąd ten, postanowieniem z dnia 12 września 2023 r., sygn. II Kp 461/23, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.Kasację od tego postanowienia wniósł Prokurator Generalny. Postanowienie zaskarżył w całości na niekorzyść S. M. i zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie przepisów prawa procesowego – art. 118 § 3 k.p.k. i art. 330 § 2 k.p.k., polegające na merytorycznym rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego F. S. , prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą „U.”, złożonego na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia-Fabrycznej z dnia 24 kwietnia 2023 r. o sygn. [...], o umorzeniu na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia, dochodzenia przeciwko S. M. podejrzanemu o popełnienie czynu z art. 286 § 1 k.k., mimo że zażalenie to zostało złożone na postanowienie wydane w trybie art. 330 § 2 k.p.k. i podlegało rozpoznaniu przez prokuratora nadrzędnego, to jest przez Prokuratora Okręgowego we Wrocławiu.Prokurator Generalny wniósł w kasacji o uchylenie postanowienia Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu i przekazanie sprawy Prokuratorowi Okręgowemu we Wrocławiu.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna.

W sprawie S. M. doszło najpierw do umorzenia postępowania przygotowawczego postanowieniem zatwierdzonym dnia 19 lutego 2021 r., a następnie do ponownego umorzenia postępowania o ten sam czyn, postanowieniem zaskarżonym kasacją. Zgodnie z treścią art. 330 § 2 k.p.k., jeżeli organ prowadzący postępowanie, w tym wypadku prokurator Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia-Fabrycznej, nadal nie znajduje podstaw do wniesienia aktu oskarżenia, wydaje, tak jak w przedmiotowej sprawie, ponownie postanowienie o umorzeniu postępowania. Postanowienie to podlega zaskarżeniu tylko do prokuratora nadrzędnego, w tym wypadku Prokuratora Okręgowego we Wrocławiu.

Organ, który wydał zaskarżone postanowienie, to jest prokurator Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia-Fabrycznej, powinien w tej sytuacji przekazać akta sprawy wraz z zażaleniem Prokuratorowi Okręgowemu. Gdyby ten utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o umorzeniu postępowania doszłoby do otwarcia drogi do wniesienia przez pokrzywdzonego aktu oskarżenia określonego w art. 55 § 1 k.p.k. – tzw. subsydiarnego aktu oskarżenia. Doszło jednak do przekazania zażalenia pełnomocnika F. S. do Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu.

Stało się tak z naruszeniem art. 330 § 2 k.p.k. Sąd Rejonowy powinien w tej sytuacji, na podstawie art. 118 § 3 k.p.k. przekazać sprawę do rozpoznania organowi właściwemu, tj. Prokuratorowi Okręgowemu we Wrocławiu. Tak się jednak nie stało i doszło do rozpoznania zażalenia przez organ, który w tej sytuacji procesowej był organem niewłaściwym. Nastąpiło tym samym naruszenie prawa, o którym mowa w zarzucie kasacji. Naruszenie to ma charakter rażący i ma oczywisty a zarazem istotny wpływ na treść zaskarżonego kasacją postanowienia.

Co więcej uniemożliwia pokrzywdzonemu ewentualne wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia.W tym stanie rzeczy konieczne stało się uwzględnienie wniosku kasacji i uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sprawa w tej sytuacji powróci do Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia-Fabrycznej, gdzie powinien być jej nadany prawidłowy bieg, to jest zażalenie pełnomocnika F. S. powinno być przekazane do rozpoznania organowi właściwemu, to znaczy Prokuratorowi Okręgowemu we Wrocławiu. [J.J.] Michał Laskowski Dariusz Świecki Eugeniusz Wildowicz [ł.n]