I KK 262/24 · Sąd Najwyższy

I KK 262/24 POSTANOWIENIE Dnia 5 września 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 5 września 2024 r. sprawy J. O. skazanego za czyn z art. 177 § 2 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego, od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2024 r., sygn. akt XVII Ka 381/23 zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Szamotułach z dnia 22 grudnia 2022 r., sygn. akt II K 857/20 p o s t a n o w i ł:

1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;

2. obciążyć J. O. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego;

3. zasądzić od skazanego na rzecz oskarżycieli posiłkowych A. M. i D. W. po 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika w postępowaniu kasacyjnym w celu sporządzenia odpowiedzi na kasację. [PGW]

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Szamotułach z dnia 22 grudnia 2022 r., sygn. akt I K 262/24, oskarżonego J. O. uznano za winnego czynu z art. 177 § 2 k.k., za co skazano go na karę 5 lat pozbawienia wolności oraz orzeczono środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 lat i zasądzono od oskarżonego nawiązki po 50.000 zł na rzecz pokrzywdzonych.Po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez prokuratora, obrońcę oskarżonego, pełnomocników oskarżycieli posiłkowych i oskarżycielki posiłkowej, wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2024 r., sygn. akt XVII Ka 381/23, zmieniono zaskarżony wyrok w ten sposób, że przyjęto „nadto, iż oskarżony naruszył umyślnie zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym także w ten sposób, że prowadził pojazd z prędkością administracyjnie niedozwoloną tj. z prędkością 130 km/h”, podwyższono karę do 7 lat pozbawienia wolności, a zakaz prowadzenia pojazdów podwyższono do lat 10.

Ponadto, uchylono orzeczenie co do orzeczenia nawiązek i zadośćuczynienia oraz przekazano w tym zakresie sprawę do ponownego rozpoznania, zaś w pozostałym zakresie utrzymano wyrok w mocy.Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego, zaskarżając go w zakresie I.a., III i IV na korzyść skazanego i zarzucając:„1. rażącą obrazę przepisów postępowania w postaci art. 7 w zw. z art. 410, art. 424 § 1 pkt 1 kpk, w stopniu mającym wpływ na treść zaskarżonego wyroku, polegającą na uznaniu za wiarygodne zeznań świadka A.

K. w zakresie dot. tego, że pojazd oskarżonego w chwili wypadku poruszał się z prędkością 130 km/h w sytuacji, kiedy zeznania tego świadka, w szczególności złożone na rozprawie w dniu 23 listopada 2023 r. są wewnętrznie sprzeczne, nielogiczne, chwiejne a przez to niewiarygodne;2. rażącą obrazę przepisów postępowania w postaci art. 7 w zw. z art. 410, art. 424 § 1 pkt 1 kpk, i w zw. z art. 193 § 1 kpk w stopniu mającym wpływ na treść zaskarżonego wyroku, polegającą na przyjęciu, że z opinii biegłego R. Ł. wynika, że pojazd kierowany przez oskarżonego w dniu 21 lipca 2019 r. poruszał się z prędkością 130,2 km/h w sytuacji, kiedy biegły ten we wnioskach końcowych swojej opinii podał, że w niniejszej sprawie wykluczona jest możliwość rzetelnego oszacowania rzeczywistej prędkości pojazdu kierowanego przez oskarżonego, zaś w treści opinii biegły przyjmował kilka wersji prędkości z jaką oskarżony mógł się poruszać, od 80 km/h przez 109,8 km/h po 130,2 km/h jednak żadnej z tych wersji nie uznał za dominującą czy bardziej prawdopodobną;3. rażącą obrazę przepisów postępowania w postaci art. 7 w zw. z art. 410, art. 424 § 1 pkt 1 kpk, i w zw. z art. 193 § 1 kpk w stopniu mającym wpływ na treść zaskarżonego wyroku, poprzez ustalenie okoliczności wymagających wiedzy specjalnej na podstawie zeznań świadka;4. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, polegający na uznaniu przez Sąd II instancji, iż oskarżony w dniu 21 lipca 2019 r. prowadził pojazd z prędkością wynoszącą 130 km/h w sytuacji, kiedy z miarodajnego materiału dowodowego wynika, że prędkość ta mieściła się w przedziale 80 - 110 km/h;5. naruszenie norm prawa materialnego w postaci art. 177 § 2 kk poprzez przyjęcie, że oskarżony rażąco naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, kiedy zebrany materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że oskarżony poruszał się z prędkością wynoszącą maksymalnie 109,8 km/h przy dozwolonej prędkości administracyjnej wynoszącej 90 km/h, co nie może być uznana za rażące naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym;6. naruszenie norm prawa materialnego w postaci art. 53 kk w zw. z art. 54 § 1 kk i art. 177 § 2 kk poprzez podwyższenie kary pozbawienia wolności z 5 do 7 lat mimo braku przesłanek, albowiem kara orzeczona przez Sąd I instancji jest karą surową, bo wymierzoną powyżej połowy ustawowego zagrożenia, uwzględnia wszystkie dyrektywy wymiaru kary oraz wszystkie okoliczności czynu jak i właściwości i warunki osobiste sprawcy, a tym samym mieści się w graniach swobodnego uznania sędziowskiego,7. naruszenie norm prawa materialnego w postaci art. 53 kk w zw. z art. 54 § 1 kk i art. 177 § 2 kk poprzez orzeczenie kary pozbawienia wolności w wymiarze 7 lat, która to kara, zbliżona jest do górnej granicy ustawowego zagrożenia, w stosunku do sprawy młodocianego, jest karą rażąco surową, w szczególności że oprócz niej orzeczony został środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów na 10 lat oraz po ponownym rozpoznaniu zostaną orzeczone środki kompensacyjne.”Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd II Instancji, ewentualnie o jego zmianę poprzez utrzymanie w mocy wyroku Sądu I instancji w zakresie punktu 1.W odpowiedziach na kasację złożonych przez Prokuratora Rejonowego w Szamotułach i pełnomocników oskarżycieli posiłkowych wniesiono o uznanie kasacji za oczywiście bezzasadną i jej oddalenie.

Nadto, w odpowiedzi pełnomocnika A. M. i D. W.– r.pr. A. M. wniesiono o obciążenie oskarżonego kosztami postępowania kasacyjnego i zasądzenie od oskarżonego na rzecz pełnomocnika kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna. Przypomnieć należy, że kasacja nie stanowi trzeciej instancji rozpoznawania spraw karnych, lecz jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym, a zarazem i środkiem kontroli prawomocnych orzeczeń sądowych. To sprawia, że postępowanie kasacyjne prowadzi tylko do oceny kasacji w aspekcie rażącego naruszenia przepisów prawa przez sąd odwoławczy, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a nie zaś do merytorycznego rozpoznania sprawy, w której kasacja została wniesiona (por. postanowienie SN z 25 lutego 2014 r., IV KK 6/14).

Postępowanie kasacyjne nie jest z pewnością postępowaniem, które ponawiać ma kontrolę odwoławczą. W toku postępowania z założenia nie dokonuje się zatem kontroli poprawności oceny poszczególnych dowodów, nie weryfikuje zasadności ustaleń faktycznych i nie bada współmierności orzeczonej kary (por. postanowienie SN z dnia 13 maja 2014 r. IV KK 125/14). Odnosząc się do trzech pierwszych zarzutów kasacji ze sfery oceny dowodów, sformułowanych jako obraza przepisów postępowania art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. i art. 193 § 1 k.p.k., podkreślenia wymaga, że lektura uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego prowadzi do odmiennych wniosków niż wyprowadzone przez obrońcę.

Sąd odwoławczy przedstawił bowiem logiczną ocenę dowodu z zeznań świadka A. K., zwracając uwagę na rozbieżności w jego zeznaniach i ich przyczyny. Sąd uwzględnił także opinię biegłego R. Ł. i wskazywane przez niego trudności z oszacowaniem prędkości prowadzonego przez oskarżonego pojazdu (s. 9-11 uzasadnienia). Sąd Apelacyjny, częściowo modyfikując wyrok skazujący J. O., uwzględnił i poddał rozwadze całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym również zeznania innych świadków niż A. K., rzetelnie je rozważając i zestawiając ze sobą.

Sąd II instancji, wbrew odmiennym twierdzeniom autora kasacji, nie przekroczył przy tym swoich kompetencji w procesie dokonywania ustaleń faktycznych, również w zakresie określenia prędkości pojazdu.Czwarty zarzut kasacji, sformułowany jako błąd w ustaleniach faktycznych, skutkowy względem poprzednich ze sfery oceny dowodów, uznać należało za niedopuszczalny, ponieważ w postępowaniu kasacyjnym nie można formułować zarzutów tego typu. W oparciu o zweryfikowaną ocenę dowodów, dokonaną w granicach art. 7 k.p.k., Sąd odwoławczy zmienił (dostosował) częściowo ustalenia faktyczne, których prawidłowość nie budzi zastrzeżeń.

Odmienna, polemiczna ocena dowodów i w konsekwencji ustaleń faktycznych w sprawie dokonana przez obrońcę nie jest skuteczną i wystarczającą metodą podważenia prawomocnego wyroku skazującego. Kolejny, piąty zarzut kasacji, mający polegać na naruszeniu norm prawa materialnego w postaci art. 177 § 2 k.k. poprzez przyjęcie, że oskarżony rażąco naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, kiedy – w ocenie autora kasacji – zebrany materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że oskarżony poruszał się z prędkością wynoszącą maksymalnie 109,8 km/h przy dozwolonej prędkości administracyjnej wynoszącej 90 km/h, co nie może być uznane za rażące naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, również nie zasługiwał na uwzględnienie.

Skoro obrońca kontestuje przyjęcie rażącego naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym jedynie w kontekście subiektywnie ustalonej przez siebie prędkości samochodu, to kwestionuje nie przepisy prawa materialnego tylko ustalenia faktyczne sprawy, do których odniesiono się już we wcześniejszych fragmentach tego uzasadnienia.Odnosząc się zaś do dwóch ostatnich zarzutów kasacji, w których obrońca poddaje rozwadze naruszenie norm prawa materialnego w postaci art. 53 k.k. w zw. z art. 54 § 1 k.k. i art. 177 § 2 k.k. poprzez podwyższenie kary pozbawienia wolności z 5 do 7 lat, podkreślenia na wstępie wymaga ich nieprawidłowa redakcja.

Kwestionowanie wysokości kary, która mieści się w ramach zagrożenia ustawowego przewidzianego za dany czyn – a tak jest w wyroku skazującym J. O., nie powinno się opierać na zarzucie naruszenia prawa materialnego lecz ewentualnie rażącej niewspółmierności kary. Zarzut rażącej niewspółmierności kary jest natomiast co do zasady zarzutem niekasacyjnym, a w przedmiotowej sprawie, stosownie do zmienionych ustaleń odnośnie do przyjętej prędkości samochodu, jak i szeregu okoliczności obciążających, byłby przede wszystkim nieuzasadniony.

Sąd II instancji przekonująco wypowiedział się w tym zakresie na s. 11-13 uzasadnienia swojego wyroku.Z powyższych względów, nie dopatrując się w przedmiotowej sprawie zaistnienia którejkolwiek z wymienionych w treści art. 439 k.p.k. bezwzględnych przyczyn odwoławczych, ani innej rażącej obrazy prawa mogącej mieć istotny wpływ na treść orzeczenia Sądu II instancji, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 535 § 3 k.p.k., zdecydował o oddaleniu kasacji obrońcy skazanego, jako oczywiście bezzasadnej.Orzeczenie o obciążeniu oskarżonego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego znajduje uzasadnienie w treści reguły ogólnej z art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.Z uwagi zaś na zgłoszenie przez pełnomocnika oskarżycielek posiłkowych D.

W. i A. M.– r.pr. A. M. wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zasądzono na rzecz tych oskarżycielek koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika w celu sporządzenia odpowiedzi na kasację, stosując § 11 ust. 4 pkt 2, ust. 7 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935 j.t.).Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.[PGW] ‎