I KK 236/24 · Sąd Najwyższy

I KK 236/24 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 grudnia 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Zbigniew Puszkarski‎SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie M.M., oskarżonego z art. 178a § 4 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 18 grudnia 2024 r., kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść oskarżonego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Lubinie z dnia 13 stycznia 2022 r., sygn. akt II K 1650/21, 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu ‎w Lubinie do ponownego rozpoznania;

2. obciąża Skarb Państwa wydatkami związanymi z rozpoznaniem kasacji. Zbigniew Puszkarski Kazimierz Klugiewicz Eugeniusz Wildowicz UZASADNIENIEM.M. został oskarżony o to, że w dniu 3 października 2021 r. kierował pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości, przy czym czynu tego dokonał będąc uprzednio prawomocnie skazanym za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości wyrokiem Sądu Rejonowego w L. w sprawie o sygn. akt II K […]/13, tj. o występek z art. 178a § 4 k.k.Sąd Rejonowy Lubinie wyrokiem nakazowym z dnia 13 stycznia 2022 r., sygn. akt II K 1650/21, uznał go za winnego popełnienia zarzucanego mu występku i wymierzył mu karę grzywny w wysokości 150 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych.

Ponadto orzekł wobec M.M. środek karny w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych oraz świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 15000 złotych, jak również obciążył go kosztami postępowania.Skazany nie złożył sprzeciwu od przedmiotowego wyroku, w związku z czym wyrok stał się prawomocny.Pismem z dnia 19 czerwca 2024 r. od powyższego wyroku kasację na korzyść oskarżonego wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, podnosząc zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na jego treść naruszenia prawa materialnego, to jest art. 178a § 4 k.k., poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy czyn przypisany oskarżonemu nie wyczerpywał znamion czynu zabronionego opisanego w tym przepisie, albowiem w dacie wyrokowania oskarżony nie był osobą prawomocnie skazaną za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości i za przestępstwo z art. 177 k.k. popełnione w stanie nietrzeźwości, gdyż skazanie wyrokiem Sądu Rejonowego w L. w sprawie o sygn. akt II K […]/13 uległo zatarciu z mocy prawa.Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Lubinie do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Kasacja jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Znamię kwalifikujące występku prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości stanowi sytuacja, w której sprawca czynu określonego w art. 178a § 1 k.k. był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo za przestępstwo określone w art. 173, art. 174, art. 177 lub art. 355 § 2 k.k. popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub dopuścił się czynu określonego w art. 178a § 1 w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo.Analiza akt sprawy wskazuje, że Sąd I instancji oparł swe ustalenie co do wcześniejszego skazania M.M. za przestępstwo z art. 177 § 1 k.k. na podstawie karty karnej (k. 28), w której widniały nieaktualne informacje nt. oskarżonego M.M. wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt II K […]/13, został wprawdzie skazany za popełnienie przestępstwa z art. 177 § 1 k.k. zw. z art. 178 § 1 k.k. i art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., a Sąd wymierzył mu za nie karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby oraz karę grzywny, a ponadto orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat.

Jednakże skazanie to uległo zatarciu w dniu 2 listopada 2017 r., co trafnie wskazał Rzecznik Praw Obywatelskich, powołując się na treść dołączonych do kasacji wyjaśnień Prezesa Sądu Rejonowego w Głogowie i Prezesa Sądu Rejonowego w L., wskazując, że „w sprawie o sygn. akt II K […]/13 grzywnę wykonano w dniu 25 czerwca 2014 r., zaś środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów – w dniu 15 lipca 2014 r. Nie zarządzano także wykonania orzeczonej w tej sprawie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności. Okres 3 lat próby, na który ją orzeczono, upłynął w dniu 2 maja 2017 r.

W świetle art. 76 § 1 k.k. w brzmieniu wówczas obowiązującym oraz art. 107 § 4a k.k. w zw. z art. 21 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 396 z późn. zm.), zatarcie skazania w tej sprawie nastąpiło w dniu 2 listopada 2017 r.” (s. 4 kasacji).Zasadnie również wskazano, że zatarciu skazania w tej dacie nie stała na przeszkodzie reguła wynikająca z art. 108 k.k. Trafnie bowiem zauważono, że: „w sprawie o sygn. akt VI K[…]/08 grzywnę wykonano w dniu 8 sierpnia 2008 r., a środek karny w postaci przepadku przedmiotów – w dniu 11 lipca 2008 r., jednak o jego wykonaniu nie zawiadomiono wówczas Krajowego Rejestru Karnego.

Z kolei w sprawie o sygn. akt II K […]/11 grzywna została wykonana w dniu 27 marca 2012 r., a środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów w dniu 13 października 2012 r. Informacja o wykonaniu grzywny nie została jednak odnotowana w Krajowym Rejestrze Karnym mimo wysłania przez sąd stosownego zawiadomienia. Korekty wpisów do Krajowego Rejestru Karnego o wykonaniu wspomnianych sankcji karnych dokonano dopiero w latach 2022 - 2023 r. W rzeczywistości więc wszystkie trzy skazania uwidocznione w danych o karalności na k. 28 uległy zatarciu, zgodnie z art. 76 k.k., art. 107 § 4a k.k., art. 107 § 6 k.k. i art. 108 k.k., w dniu 2 listopada 2017 r., w związku z czym skazanie w sprawie o sygn. akt II K […]/13 nie mogło być uwzględnione przez Sąd meriti przy ocenie wcześniejszej karalności sprawcy (ibidem).W świetle powyższej argumentacji, którą Sąd Najwyższy w całości podzielił, wobec zatarcia skazania za przestępstwo m.in. z art. 177 § 1 k.k. stwierdzone wyrokiem Sadu Rejonowego w L.,, sygn. akt II K […]/13, brak było podstaw do skazania M.M. za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. w niniejszej sprawie, albowiem zarówno w czasie czynu, jak i w dacie wyrokowania nie był on uprzednio skazany za żadne z wymienionych w tym przepisie przestępstw.

Konieczne stało się zatem uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Lubinie, który ponownie rozpoznając sprawę, będzie miał na uwadze obiektywny stan rzeczy dotyczący uprzedniej karalności oskarżonego.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. Zbigniew Puszkarski Kazimierz Klugiewicz Eugeniusz Wildowicz[WB[a.ł]]