I KK 219/24 · Sąd Najwyższy

I KK 219/24 POSTANOWIENIE Dnia 18 grudnia 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Zbigniew Puszkarski‎SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie K. S. , obwinionego z art. 97 k.w. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 18 grudnia 2024 r. kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść obwinionego od postanowienia Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 28 lutego 2024 r., sygn. akt IV Kz 34/24, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Legnicy z dnia 29 grudnia 2023 r., sygn. akt II W 37/23, p o s t a n o w i ł:

1. uchylić zaskarżone postanowienie oraz otrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Legnicy z dnia 29 grudnia 2023 r., sygn. akt II W 37/23 i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Legnicy;

2. obciążyć Skarb Państwa wydatkami związanymi z rozpoznaniem kasacji. UZASADNIENIEWyrokiem Sądu Rejonowego w Legnicy z 8 listopada 2023 r., sygn. akt II W 37/23, K. S. został uznany za winnego popełnienia trzech wykroczeń: z art. 97 k.w. i z art. 92 § 1 k.w. (dwukrotnie), za które na podstawie art. 92 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. w zw. z art. 24 § 1 i 3 k.w. wymierzono mu karę grzywny w kwocie 700 złotych.Pismem z dnia 9 listopada 2023 r. obrońca obwinionego złożył wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia ww. wyroku (k. 110), co nastąpiło w dniu 5 grudnia 2023 r. (k. 119).

Termin do wniesienia apelacji upływał zatem w dniu 12 grudnia 2023 r. Wobec niewywiedzenia apelacji, wyrok uprawomocnił się w dniu 13 grudnia 2023 r. (k. 109).Obwiniony w dniu 18 grudnia 2023 r. złożył własną apelację od kwestionowanego wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia. Z treści wniosku o przywrócenie terminu wynikało, że obrońca poinformował obwinionego, iż otrzymał ww. wyrok Sądu Rejonowego w Legnicy z uzasadnieniem i że termin do wniesienia apelacji w przedmiotowej sprawie wynosi 14 dni od daty doręczenia wyroku z uzasadnieniem, czyli upłynie w dniu 19 grudnia 2023 r.

W dniu 13 grudnia 2023 r. zadzwonił do obwinionego obrońca, który przekazał mu, że błędnie wskazał termin do wniesienia apelacji w niniejszej sprawie, gdyż wynosi on 7 dni, a nie 14 dni oraz, że termin do złożenia apelacji upłynął w dniu 12 grudnia 2023 r. O fakcie, że termin do wniesienia apelacji od wyroku Sądu Rejonowego wynosi 7 dni dowiedział się zatem obwiniony już po upływie terminu zawitego do jej wniesienia, tj. w dniu 13 grudnia 2023 r. (k. 122-127).Postanowieniem z 29 grudnia 2023 r., w sprawie II W 37/23 Sąd Rejonowy w Legnicy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia apelacji.

Na ww. orzeczenie obwiniony złożył zażalenie. Postanowieniem Sądu Okręgowego w Legnicy z 28 lutego 2024 r., sygn. akt IV Kz 34/24, utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie. Pismem z dnia 7 czerwca 2024 r. kasację na korzyść obwinionego wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, który podniósł zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa procesowego, to jest art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.w., poprzez przeprowadzenie wadliwej kontroli instancyjnej zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji, bowiem opartej o błędny pogląd, że uchybienie obrońców nie stanowi okoliczności niezależnej od obwinionego, a obwiniony nie wykazał, że w sprawie dopełnił należytej staranności, co w efekcie doprowadziło do naruszenia art. 126 § 1 k.p.k. w zw. z art. 38 § 1 k.p.w.Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego w Legnicy z 28 lutego 2024 r., sygn. akt IV Kz 34/24 oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Legnicy z 29 grudnia 2023 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Kasacja jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na posiedzeniu wtrybie art. 535 § 5 k.p.k.Zgodnie z art. 126 § 1 k.p.k., jeżeli niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, strona w zawitym terminie 7 dni od daty ustania przeszkody może zgłosić wniosek o przywrócenie terminu, dopełniając jednocześnie czynności, która miała być w terminie wykonana.

W orzecznictwie przyjmuje się, że „niedotrzymanie terminu zawitego z winy obrońcy stanowi dla oskarżonego okoliczność niezależną, o której mowa w art. 126 § 1 k.p.k." (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2011 r., III KZ 4/11,LEX nr 736770; zob. też: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2012 r., III KK 87/12, LEX nr 1212370; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2000 r., IV KKN 32/99, LEX nr 39913). „Nie można jednak przyjmować a priori, że każde niewniesienie przez obrońcę oskarżonego wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku, jest przez niego zawinione.

Dlatego twierdzenie strony, że wniosek nie został złożony z winy obrońcy, musi mieć charakter kategoryczny i zostać należycie uzasadniony” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2023 r., I KZ 15/23, LEX nr 3571901; zob. też: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2024 r., I KZ 29/24, LEX nr 3752293).W świetle zaprezentowanego zapatrywania prawnego za wadliwe należy uznać stanowisko wyrażone przez orzekające Sądy, że w sprawie brak jest podstaw do przywrócenia obwinionemu terminu do wniesienia apelacji.

Analiza akt sprawy, w tym oświadczeń obrońców obwinionego (k. 127), stwarza podstawy do przyjęcia, że niedochowanie przez K. S. terminu do wniesienia apelacji od wyroku Sądu Rejonowego w Legnicy z dnia 8 listopada 2023 r., II W 37/23, było od niego niezależne, albowiem wynikało z błędnego poinformowania przez obrońców o długości terminu na wniesienie apelacji. Konieczne stało się zatem uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Legnicy z dnia 29 grudnia 2023 r. i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [J.J.][a.ł]