I KK 194/24 · Sąd Najwyższy

I KK 194/24 POSTANOWIENIE Dnia 30 lipca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie M. Z., skazanego za czyn z art. 258 § 1 i 3 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 30 lipca 2024 r., wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 3 listopada 2023 r., II AKa 277/21, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Koninie z dnia 2 marca 2021 r., II K 1/16, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario, p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić.

UZASADNIENIE

Na skutek kasacji obrońcy skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 3 listopada 2023 r., II AKa 277/21, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Koninie z dnia 2 marca 2021 r., II K 1/16, przed Sądem Najwyższym zawisła sprawa M. Z. W tym postępowaniu M. Z. został prawomocnie skazany za czyn z art. 258 §§ 1 i 3 k.k., za który wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia wolności oraz za czyn z art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 65 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i grzywnę 300 stawek dziennych po 50 zł każda stawka – jako karę łączną wymierzono M.

Z. karę 2 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności.W kasacji obrońca skazanego zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku, podkreślając, że skutki osadzenia skazanego w zakładzie karnym na chwilę obecną byłyby zbyt dotkliwe zarówno dla samego skazanego, jak i jego najbliższej rodziny. Obrońca wskazał, że skazany M. Z. od dat przypisanych mu czynów prowadzi ustabilizowany, rodzinny tryb życia i nie wchodzi w żadne konflikty z prawem, prowadzi własną działalność gospodarczą w ramach której zatrudnia pracowników, z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej regularnie uiszcza wszelkie należności publicznoprawne i podatkowe, celem dalszego rozwoju tej działalności uzyskał pożyczkę w ramach funduszy unijnych, którą regularnie spłaca.

Praca i uzyskiwany z niej zarobek przeznaczany jest nie tylko na utrzymanie skazanego, ale przede wszystkim jest zabezpieczeniem finansowym dla żony i małoletnich dzieci skazanego. Obrońca podsumowuje, że w związku z powyższym osadzenie skazanego w zakładzie karnym skutkować będzie utratą dobrze prosperującej działalności, a co za tym idzie niemożnością zabezpieczenia finansowego rodziny skazanego i planowanego rozwoju jego firmy. Osadzenie skazanego w Zakładzie Karnym spowoduje po stronie skazanego dolegliwość znaczną i nieodwracalną.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku nie jest zasadny.Wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy.

O zastosowaniu tej instytucji powinna przesądzać ranga zarzutów kasacyjnych i bardzo wysoki stopień prawdopodobieństwa uchylenia orzeczenia, przy jednoczesnym uznaniu, że jego wykonywanie przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki dla osoby, której orzeczenie dotyczy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2023 r., III KK 645/22).Dokonywana na potrzeby rozpoznania wniosku analiza kasacji i akt tej sprawy doprowadziła Sąd Najwyższy do konkluzji, że nie ziściły się przesłanki do wstrzymania wykonania wyroku w trybie art. 532 § 1 k.p.k.

Dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji musiałoby być niemal zbliżone do pewności, oczywistości (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2021 r., V KK 129/21; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2021 r., IV KK 103/21) i prowadzić do wniosku o potrzebie uniewinnienia skazanego, względnie umorzenia wobec niego postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2018 r., II KK 23/18), ewentualnie wydania innego rozstrzygnięcia, które spowoduje, że wykonywanie kary do czasu rozpoznania kasacji okaże się niesłuszne i odbędzie się z pokrzywdzeniem skazanego.

W tej sprawie nie zachodzi przedmiotowa oczywistość i jednoznaczność uchybień sygnalizowanych w kasacji obrońcy. Ocena zasadności zarzutów kasacji wymagać będzie analizy dokonywanej na etapie merytorycznego jej rozpoznania.Powodu do wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją wyroku nie stanowi również sytuacja zawodowa i rodzinna skazanego. Jak słusznie podkreśla się w literaturze i orzecznictwie, jeżeli treść art. 532 § 1 k.p.k. miałaby być postrzegana jako kolejna instytucja, która służy do wstrzymania wykonania kary w postępowaniu wykonawczym tylko na podstawie przesłanek faktycznych, osobistych czy rodzinnych skazanego oraz określonych okoliczności, które czyniłyby odbycie kary nadmiernie dolegliwym w aktualnej sytuacji skazanego, to zbędne było jej lokowanie w rozdziale o kasacji (tak:

J. Matras, w: Kodeks postepowania karnego. Komentarz, red. K. Dudka, Warszawa 2020, s. 1193; z orzecznictwa – por. np.: postanowienia Sądu Najwyższego z: dnia 22 kwietnia 2020 r., IV KK 127/20; dnia 8 grudnia 2021 r., IV KK 636/21; dnia 14 stycznia 2022 r., V KK 628/21). Nie budzi wątpliwości, że umieszczenie tej instytucji w postępowaniu kasacyjnym przesądza, iż jej zastosowanie warunkowane jest bardzo wysokim prawdopodobieństwem uznania zasadności zarzutów kasacyjnych, a nie sytuacją osobistą, zawodową czy rodzinną skazanego.Sąd Najwyższy dostrzega, że jeden z zarzutów kasacji dotyczy uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Skarżący wskazuje w kasacji, że w składzie Sądu Apelacyjnego zasiadał sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3). Jednakże sam fakt powołania do pełnienia urzędu sędziego sądu powszechnego w procedurze, o której mowa powyżej, nie jest wystarczający do uznania, że w sprawie zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza (por. uchwała składu połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn.

BSA I-4110-1/20, OSNK 2020, z. 2, poz. 7; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, OSNK 2022, z. 6, poz. 22). Natomiast kwestia zaistnienia podstawy uchylenia wyroku z art. 439 § 1 k.p.k., z uwzględnieniem okoliczności tej konkretnej sprawy, a także okoliczności związanych z nominacją sędziego, będzie przedmiotem rozważań w ramach merytorycznego rozpoznania kasacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 lipca 2022 r., III KK 117/22; z dnia 25 lutego 2022 r., V KK 54/22).Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że nie zachodzą w tej sprawie wystarczające podstawy do zastosowania nadzwyczajnej instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k.

Dodać należy, że decyzja w tym względzie w żadnym razie nie przesądza ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii zasadności kasacji skarżącego od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu.Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [J.I.](r.g.)‎