I KK 149/23 · Sąd Najwyższy

I KK 149/23 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lipca 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Piotr Mirek‎SSN Eugeniusz WildowiczProtokolant Jolanta Włostowska w sprawie A. W.oskarżonej z art. 292 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 6 lipca 2023 r. kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na niekorzyść oskarżonej od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 23 maja 2022 r., sygn. akt III K 1938/20, uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wałbrzychu.

UZASADNIENIEWyrokiem z dnia 23 maja 2022 r. Sąd Rejonowy w W., orzekając w sprawie o sygn. akt III K 1938/20:1.postępowanie karne przeciwko A. W. oskarżonej o to, że: od dnia 22 czerwca 2018 r. do dnia 26 czerwca 2018 r. w W., woj. […] w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, działając jako wspólnik E. S.C. ul. […] W., nabyła od nieznanych osób sztabki ołowiu w łącznej ilości 19.680 kg o wartości 123.273,00 zł, które dnia 2 lipca 2018 r. sprzedała w ilości 19.640 kg firmie M. Sp. z o.o., ul. […] w W. za kwotę 161.048 zł, gdzie na podstawie okoliczności towarzyszących tej transakcji powinna i mogła przypuszczać, że ołów ten został uzyskany za pomocą czynu zabronionego, to jest o występek z art. 292 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umorzył na okres próby 2 (dwóch) lat;2.zasądził od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa koszty procesu i wymierzył jej opłatę w wysokości 100 zł.

Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron postępowania i uprawomocnił się z dniem 29 czerwca 2022 r. Kasację na niekorzyść oskarżonej wniósł Prokurator Generalny, który zarzuciłrażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 66 § 1 k.k., polegające na warunkowym umorzeniu postępowania karnego przeciwko A. W. w sytuacji, kiedy w dacie wyrokowania przez Sąd meriti była ona prawomocnie skazana za występek z art. 157 § 2 k.k., a zatem nie została spełniona przewidziana w powyższym przepisie przesłanka braku karalności sprawcy za przestępstwo umyślne.W oparciu o tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wałbrzychu.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym (art. 535 § 5 k.p.k.).

Z treści art. 66 § 1 k.k. jednoznacznie wynika, że: „Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa”.Warunkowe umorzenie postępowania karnego jest zatem możliwe tylko wobec osoby niekaranej uprzednio za przestępstwo umyślne.

Tymczasem w przedmiotowej sprawie, w trakcie orzekania przez Sąd Rejonowy w W. - A. W. była już prawomocnie skazana wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 17 marca 2021 roku, sygn. akt III K […], zmienionym wyrokiem Sądu Okręgwego w Ś. z nia 14 lipca 2021 roku, sygn. akt IV Ka […] - za umyślne przestępstwo z art. 157 § 2 k.k. na karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych grzywnych po 20 zł każda stawka wraz z obowiązkiem zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonej M. G. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 maja 2016 r., III KK 485/15, wskazał, że:

„Okoliczność czy sąd orzekający dysponował aktualnymi danymi o karalności oskarżonego, a nawet obiektywnie mógł takimi danymi dysponować, dla możliwości zastosowania warunkowego umorzenia postępowania nie ma żadnego znaczenia. Wymóg niekaralności za przestępstwo ma bowiem charakter bezwzględny, a karalność taka wyklucza możliwość orzeczenia o takim umorzeniu” (Legalis nr 1460609). Warunek braku karalności za przestępstwo umyślne należy do stanu obiektywnego i nie zależy od wiedzy sądu rozpoznającego sprawę. Wydając wyrok sąd powinien dołożyć należytej staranności, aby uzyskać aktualne informacje dotyczące karalności oskarżonego.W tym stanie rzeczy, stwierdzając, że miała miejsce rażąca obraza prawa wskazanego w kasacji, która wywarła istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej (art. 537 § 2 k.p.k.).

Ponownie procdując Sąd meriti winien mieć powyższe uwagi na względzie i prawidłowo zastosować przepisy prawa. [JML][ł.n]