I DI 3/21 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I DI 3/21 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch (przewodniczący, sprawozdawca) w sprawie sędziego Sądu Najwyższego J. I. po rozpoznaniu w Izbie Dyscyplinarnej na posiedzeniu w dniu 20 stycznia 2021 r., wniosku obrońcy z dnia 19 stycznia 2021 r. o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy o sygn. I DI 3/21, o zawieszenie postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie, jak też o zawieszenie postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na pociągnięcie sędziego J. I. do odpowiedzialności karnej na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. i art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o Sądzie Najwyższym postanowił:

1. wniosek o wyłączenie sędziów oraz o zawieszenie postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie przekazać niezwłocznie Prezesowi Sądu Najwyższego kierującej pracami Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem rozpoznania przez sąd właściwy;

2. wniosek o zawieszenie postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na pociągnięcie sędziego J. I. do odpowiedzialności karnej pozostawić do rozstrzygnięcia sądowi wyznaczonemu do rozpoznania sprawy.

UZASADNIENIE

W dniu 16 grudnia 2020 roku wyznaczony został w Sądzie Najwyższym trzyosobowy skład orzekający celem rozpoznania wniosku Instytutu Pamięci Narodowej – Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w K., sygn. S (…), o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Najwyższego J. I.. W dniu 19 stycznia 2019 roku obrońca J. I. adw. A. H. złożyła pisemny wniosek o wyłączenie ze składu orzekającego trojga sędziów Sądu Najwyższego M.B., A.T. i J.D., a także innych wskazanych sędziów Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Instytucja wyłączenia sędziego z powodu uzasadnionych wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie (iudex inhabilis) jest uregulowana w przepisie art. 41 § 1 k.p.k., znajdującym pełne zastosowanie w toku postępowania immunitetowego, będącego incydentalną częścią postępowania karnego. Zgodnie z jego treścią sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Co do zasady, zgodnie z art. 42 § 4 k.pk., o wyłączeniu orzeka sąd, przed którym toczy się postępowanie, z tym zastrzeżeniem, że w składzie orzekającym w kwestii wyłączenia nie może brać udziału sędzia, którego dotyczy wyłączenie.

Art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o Sądzie Najwyższym statuuje jednak wyjątek od powyższej zasady, zgodnie z którym jeśli wniosek o wyłączenie sędziego obejmuje zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego, jego rozpoznanie należy do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Jak wynika z uzasadnienia wniosku obrońcy, jedynym przywoływanym argumentem jest właśnie zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziów. Tym samym wniosek o wyłączenie oraz towarzyszący mu wniosek o zawieszenie postępowania w przedmiocie wyłączenia należało niezwłocznie przekazać Prezesowi Sądu Najwyższego kierującej pracami Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, celem ich rozpoznania w sądzie właściwym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2008 r., I KZP 2/08).

Jednocześnie, z uwagi na złożenie przez obrońcę jednocześnie wniosku o zawieszenie postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na pociągnięcie sędziego J. I. do odpowiedzialności karnej, tę część należało pozostawić do rozstrzygnięcia sądowi wyznaczonemu do rozpoznania sprawy, jako właściwemu w tym przedmiocie, do którego nie odnosi się zakaz przewidziany w art. 42 § 4 k.p.k. (po średniku) oraz wyjątek określony w art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o Sądzie Najwyższym. Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.