Supreme Court dismisses prosecutor's objection to judge's access to case files in immunity proceedings.

Sygn. akt I DI 18/21 POSTANOWIENIE Dnia 22 marca 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 22 marca 2021 roku sprawy w przedmiocie zastrzeżenia odmowy wglądu do dokumentów załączonych do wniosku prokuratora ‎z Prokuratury Krajowej, sygn. akt PK XIV Ds (…) o wyrażenie zgody na zatrzymanie i doprowadzenie sędziego Sądu Okręgowego w W. I. T. działając na podst. art. 80 § 2f i 2g ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo ‎o ustroju sądów powszechnych postanowił: nie uwzględnić zastrzeżenia odmowy wglądu do dokumentów, które zostały załączone do wniosku prokuratora z Prokuratury Krajowej, sygn. akt PK XIV Ds (…) o wyrażenie zgody na zatrzymanie i doprowadzenie sędziego Sądu Okręgowego w W. I. T..

UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 15 marca 2021 roku prokurator z Prokuratury Krajowej wystąpił o zezwolenie na zatrzymanie i doprowadzenie I. T. – sędziego Sądu Okręgowego w W.. Jednocześnie na podstawie art. 80 § 2f zd. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych złożył zastrzeżenie, że dokumenty załączone do wniosku nie mogą zostać udostępnione sędziemu ani jego obrońcom, powołując się na dobro postępowania przygotowawczego. Zastrzeżenie to uzasadnił obawą bezprawnego upublicznienia wiadomości z tego śledztwa przez sędziego, wobec którego wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 241 § 1 k.k. Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Przypomnieć należy, iż w zainicjowanym w niniejszej sprawie przez oskarżyciela publicznego postępowaniu delibacyjnym, sąd dyscyplinarny rozstrzyga jedynie w przedmiocie wyrażenia zgody na zatrzymanie i doprowadzenie sędziego. Sędzia, którego dotyczy postępowanie immunitetowe, ma wynikające z art. 80 § 2f zd. 1 p.u.s.p. prawo wglądu do dokumentów, które zostały załączone do wniosku. Jeżeli wnioskujący prokurator złożył zastrzeżenie co do ich udostępnienia, decyzję w tym przedmiocie podejmuje sąd dyscyplinarny, który może je uwzględnić i wglądu odmówić albo też go nie uwzględnić, co skutkuje obowiązywaniem normatywnego uprawnienia do zapoznania się przez sędziego i jego obrońców z zebranym materiałem dowodowym.

Regulacja ta dotyczy wszystkich aspektów immunitetu przewidzianego w art. 181 Konstytucji i art. 80 p.u.s.p. – tj. zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, zatrzymanie, tymczasowe aresztowanie, a także ewentualnie inną formę pozbawienia wolności, jak kary porządkowe czy przymusowa hospitalizacja (por. S. Dąbrowski, A. Łazarska [w:] Prawo o ustroju sądów powszechnych. Komentarz, red. A. Górski, Warszawa 2013, str. 376-377, 383, 398).Zastrzeżenie dokonane przez prokuratora na podstawie art. 80 § 2f zd. 2 p.u.s.p. winno wskazywać argumenty świadczące za rzeczywistą koniecznością obalenia wprowadzonego mocą ustawy domniemania, iż wgląd do materiałów dowodowych postępowania immunitetowego nie wpłynie niekorzystnie na dalszy bieg postępowania karnego.

Winny one znajdować oparcie w przedstawionych wraz z wnioskiem materiałach, gdyż weryfikacji istnienia owej realnej groźby negatywnego wpływu na dobro postępowania przygotowawczego w wyniku udostępnienia akt sprawy (załączonych dokumentów) osobie, której dotyczy wniosek, sąd dyscyplinarny musi dokonać w oparciu o przedstawione przez prokuratora dokumenty.W niniejszej sprawie okoliczności takich stwierdzić nie sposób, ani w oparciu ‎o wniosek prokuratora, ani na podstawie akt sprawy. Nadmienić należy, że na wcześniejszym etapie procedowania, w zakresie dotyczącym wyrażenia zgody na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, prokurator nie widział konieczności zastrzeżenia dostępu do materiałów śledztwa.

Nadto samodzielnie akta te udostępnił obrońcom. Jak wynika z akt sprawy, w toku śledztwa przesłuchano w charakterze świadków osoby mogące dysponować wiedzą ‎w sprawie, uzyskano stosowne opinie, wykonano także inne niezbędne czynności. Tak jak wspomniano wyżej, w ocenie prowadzącego śledztwo oraz sądu dyscyplinarnego zebrano materiał dowodowy pozwalający na przekształcenie postępowanie w fazę in personam, przy czym od tego momentu, kiedy to sędzia objęty wnioskiem i jego obrońcy mieli pełen dostęp do zgromadzonego materiału dowodowego, nie uległ on merytorycznie powiększeniu.

Negowanie zatem możliwości zapoznania się z dokumentami załączonymi do wniosku z uwagi na hipotetyczną możliwość ujawnienia tajemnicy postępowania nie znajduje najmniejszego uzasadnienia. Co prawda jak Sąd Najwyższy podkreśla, wyrażenie zgody na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej uchyla domniemanie uczciwości wynikające z nieskazitelności jego charakteru (por. uchwała SN z dn. 15 grudnia 2011 r., SNO 46/11, Lex nr 1288912, uchwała SN z dn. 8 czerwca 2017 r., SNO 21/17, Lex nr 2306385), to jednak z pewnością nie skutkuje to automatycznie powstaniem domniemania chęci utrudniania przez niego postępowania.

W niniejszej sprawie sąd dyscyplinarny nie stwierdził istnienia realnego zagrożenia prawidłowego biegu postępowania karnego mającego mieć związek z zapoznaniem się przez osobę objętą wnioskiem lub jej obrońcę z przedstawionymi materiałami dowodowymi (por. uchwała SN z dn. 30 listopada 2020 r., II DO 98/20, Lex nr 3092558). Tym samym brak było podstaw do odmówienia dostępu do dokumentów załączonych przez prokuratora.