I CZ 99/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 99/11

POSTANOWIENIE

Dnia 28 października 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)

SSN Józef Frąckowiak

SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa W. K. i D. B.-K.

przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowemu "P. " w W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 28 października 2011 r.,

zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 19 maja 2011 r.,

oddala zażalenie i zasądza od powodów na rzecz pozwanego

kwotę 1800 zł (jeden tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu

kosztów procesu w postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powodów

od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 15 czerwca 2010 r. W uzasadnieniu wskazał,

że postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 21 października 2010 r. oddalone

zostało zażalenie powodów na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 2 września

2010 r., którym oddalony został ich wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Odpis tego postanowienia doręczony został pełnomocnikowi powodów w dniu 4

listopada 2010 r., a zarządzenie do uregulowania opłaty od apelacji w dniu 19

listopada 2010 r. Opłata została wniesiona w dniu 26 listopada 2010 r. Do

obowiązku wniesienia opłaty od złożonego środka odwoławczego ma zastosowanie

art. 112 ust. 3 u.k.s.c. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 17 grudnia 2009 r. o

zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

(Dz. U. z 2010 r. Nr 7, poz. 45, dalej - ustawa z dnia 17 grudnia 2009 r.). Nakłada

on na stronę reprezentowaną przez adwokata, radcę prawnego i rzecznika

patentowego obowiązek wniesienia opłaty bez wezwania, w terminie tygodniowym

od doręczenia postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych lub

postanowienia oddalającego zażalenie na to postanowienie. Wobec tego termin do

wykonania tego obowiązku przez pełnomocnika powodów upłynął w dniu 12

listopada 2010 r.,

a dopełnienie go w dniu 26 listopada 2010 r.

nie czyniło zadość opisanemu wymaganiu. Nie miało wpływu na bieg tego terminu

wezwanie do zapłaty, które było bezskuteczne.

W zażaleniu powodowie zarzucili zaskarżonemu postanowieniu naruszenie

art. 112 ust. 3 u.k.s.c. w związku z art. 45 ust. 1 i art. 78 w związku z art. 32

Konstytucji przez przyjęcie obowiązku uiszczenia opłaty w tygodniowym terminie od

doręczenia

postanowienia

oddalającego

wniosek o zwolnienie

od

kosztów

sadowych; art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności,

art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych

w związku z art. 32 oraz 87 Konstytucji przez odrzucenie apelacji i pozbawienie

powodów prawa do sądu oraz sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy; art. 370

w związku z art. 373 k.p.c. przez ich zastosowanie. Żalący domagali się uchylenia

postanowienia i nadania sprawie biegu, a nadto przedstawienia Trybunałowi

Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności art. 112 ust. 3 u.k.s.c. z art. 45

ust. 1 i art. 78 Konstytucji w zakresie, w jakim przewiduje odrzucenie apelacji

w tygodniowym terminie od doręczenia

adwokatowi, radcy prawnemu lub

rzecznikowi patentowemu postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów

sądowych, bez wezwania o uiszczenie opłaty od apelacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Wprowadzona art. 3 pkt 5

ustawy z dnia 17 grudnia 2009 r. zmiana art. 112 u.k.s.c., która weszła w życie

z dniem 19 kwietnia 2010 r., polegająca na dodaniu do jego pierwotnej treści także

ust. 3 nakłada na reprezentujących uczestników postępowania adwokatów, radców

prawnych i rzeczników patentowych obowiązek wnoszenia opłat sądowych

od złożonych pism, podlegających opłacie stałej lub stosunkowej, bez wzywania,

w terminie tygodniowym od doręczenia postanowienia o odmowie zwolnienia od

kosztów

sądowych

lub

postanowienia

oddalającego

zażalenie

na

takie

postanowienie, jeśli zostało wydane na posiedzeniu niejawnym. Przepis ten stanowi

szczególne uregulowanie, do którego nie ma zastosowania art. 130 k.p.c.,

co jednoznacznie zostało w nim wyrażone przez wyłączenie stosowania ust. 2 art.

112 u.k.s.c., również dodanego wymienioną ustawą. Wobec tego rzeczą

pełnomocnika powodów było wniesienie opłaty od apelacji w tygodniowym terminie

od doręczenia mu postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 21 października

2010 r. Trafnie wskazał Sąd Apelacyjny, że nie ma wpływu na bieg terminu

określonego art. 112 ust. 3 u.k.s.c. skierowanie do pełnomocnika powodów przez

Sąd Okręgowy wezwania do wniesienia opłaty od apelacji, ponieważ czynność taka

nie została przewidziana powołanym uregulowaniem. Nie zasługiwał na podzielenie

zarzut skarżących sprzeczności art. 112 ust. 3 u.k.s.c. z art. 45 ust. 1 i art. 78

w związku z art. 32 Konstytucji, ponieważ kwestionowany przepis nie narusza ani

nie ogranicza prawa do sądu, jak też prawa do zaskarżenia orzeczenia sądu

pierwszej instancji oraz nie godzi w prawo równości wszystkich względem prawa

i równego

traktowania

przez

władze

publiczne.

Nałożenie

ustawą

na

profesjonalnego pełnomocnika obowiązku wykonania bez wezwania ze strony sądu

określonych czynności w wyznaczonym czasie, z jednoczesnym wskazaniem

skutków

niedopełnienia

go,

nie

uchybia

żadnemu

z

powyższych

praw

konstytucyjnie gwarantowanych. Każda ze stron ma takie samo prawo do

zaskarżenia orzeczenia wydanego przez sąd pierwszej instancji, a w celu

skorzystania z niego powinna dopełnić

przepisanych aktów staranności, przy

uwzględnieniu

wyższych

wymagań

w

pełnomocników,

co

tego

ogranicza.

prawa

nie

odniesieniu

do

Pozbawione

wymienionych

racjonalnych

argumentów jest utrzymywanie, że odrzucenie środka odwoławczego, którego braki

nie zostały usunięte, zgodnie z przytoczonym przepisem, mogłoby naruszać prawo

do sądu objęte art. 6 ust. 1 Konwencji i art. 14 ust. 1 Międzynarodowego Paktu

Praw Obywatelskich i Politycznych, skoro wymogi stawiane pełnomocnikowi strony

są zrozumiałe, jednoznaczne i możliwe do wypełnienia. Jedynie w wypadku

bezprawnego

zamknięcia

dojść do naruszenia

prawa

drogi

do

wskazanego

instancji

w

art.

odwoławczej

Konstytucji.

mogłoby

Za

tego

rodzaju zamknięcie nie może być uznane odrzucenie apelacji z ustawowo

określonych przyczyn, leżących po stronie pełnomocnika skarżącej strony.

Nie ma uzasadnionych podstaw wniosek o przedstawienie pytania prawnego

Trybunałowi Konstytucyjnemu co do zgodności art. 112 ust. 3 u.k.s.c. z art. 45 ust.

1, art. 78 w związku z art. 32 Konstytucji.

Z powyższych względów pozbawione uzasadnionych podstaw zażalenie

podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

Orzeczenie o kosztach procesu w postępowaniu zażaleniowym oparte zostało na

zasadzie odpowiedzialności za wynik sporu na tym etapie postępowania,

przewidzianej art. 98 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1, art. 394 1 § 3 i art. 39821

k.p.c. oraz § 6 pkt 6 i § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz

ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę

prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1349 ze zm.).