I CZ 99/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 99/05

POSTANOWIENIE

Dnia 13 października 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Kazimierz Zawada

SSA Aleksandra Marszałek

w sprawie z powództwa T. K. i W. K.

przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Starostę (…) oraz Agencji

Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w W. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z

rzeczywistym stanem prawnym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie

Cywilnej w dniu 13 października 2005 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu

Apelacyjnego z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt VI ACa (…),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 31 marca 2005 r. Sąd Apelacyjny odrzucił kasacje

powodów T. K. i W. K.. Skargę kasacyjną powodów sporządził profesor nauk prawnych

K. S. – mąż powódki M. K., będącej siostrą T. K. i W. K.

W zażaleniu skarżący T. K. i W. K. reprezentowani przez K. S. wnosili o

uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

W sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące kasacji w wersji redakcyjnej i

numeracji obowiązującej przed dniem 6 lutego 2005 r. (art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia

2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o

ustroju sądów powszechnych, Dz. U. Nr 13, poz. 98).

Artykuł 87 k.p.c. wymienia osoby mogące występować w postępowaniu

cywilnym jako pełnomocnicy. Wyliczenie ma charakter enumeratywny, co oznacza, że

osoba nie należąca do żadnej z kategorii osób wskazanych w tym przepisie nie może

być skutecznie ustanowiona pełnomocnikiem (z wyjątkami przewidzianymi m.in. w

przepisach regulujących postępowania odrębne, które jednak w niniejszej sprawie nie

mają zastosowania). Artykuł 3932 § 1 k.p.c. jest przepisem szczególnym w stosunku do

art. 87 k.p.c. w tym sensie, że ogranicza krąg osób, którym można skutecznie udzielić

pełnomocnictwa do sporządzenia kasacji oraz zażalenia do Sądu Najwyższego, do

adwokatów i radców prawnych. W myśl art. 393 2 § 2 k.p.c. przymus adwokackoradcowski wyłączony jest tylko wówczas, gdy stroną, jej przedstawicielem lub

pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany

nauk prawnych, a także gdy stroną lub jej przedstawicielem jest adwokat lub radca

prawny. Przepis § 2 nie może być jednak odczytywany jako wyłączający stosowanie

art. 87 na zasadzie lex specialis derogat legi generali i uprawniający osoby w nim

wskazane do pełnienia funkcji pełnomocników procesowych, co sugerują skarżący.

Przeciwnie, sformułowanie „przepisu § 1 nie stosuje się” użyte w § 2 art. 393 2 k.p.c.

oznacza

wyłączenie

stosowania

przepisu

zawartego

w § 1 i w konsekwencji

konieczność zastosowania normy o charakterze ogólnym zawartej w art. 87 k.p.c. Inne

rozumienie przepisu art. 3932 § 2, zgodnie z którym stanowi on samodzielną podstawę

do udzielenia pełnomocnictwa do sporządzenia kasacji (a także zażalenia do Sądu

Najwyższego), nie jest uzasadnione. Prowadziłoby ono bowiem do stworzenia

odrębnej kategorii pełnomocników procesowych uprawnionych do reprezentowania

stron wyłącznie przed Sądem Najwyższym, co pozostawałoby w sprzeczności z jasno

zarysowanym zamiarem ustawodawcy wyrażonym w § 1 art. 3932 k.p.c. przyznania

takiego uprawnienia głównie adwokatom i radcom prawnym. Konkludując, osoba

wymieniona w § 2 art. 3932 k.p.c. działająca jako pełnomocnik może skutecznie

sporządzić kasację lub zażalenie do Sądu Najwyższego, jeżeli mieści się w kręgu

osób, które mogą być pełnomocnikami procesowymi w ogólności. Chodzi zatem o

osoby wymienione w art. 87 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14

stycznia 2002 r., I PKN 607/01, OSNP 2004, nr 3, poz. 48). Profesor nauk prawnych K.

S., który jest szwagrem powodów T. K. i W. K., nie należy do tych osób. Zażalenie jest

więc bezzasadne i ze wskazanych przyczyn należało je oddalić (art. 385 w związku

z art. 39319 k.p.c.).