I CZ 98/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 98/09

POSTANOWIENIE

Dnia 15 stycznia 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Zbigniew Kwaśniewski

SSN Kazimierz Zawada

w sprawie ze skargi Z. L. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym

wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 23 maja 2007 r., sygn. akt I ACa (…),

w sprawie z powództwa Powiatowego Urzędu Pracy w P.

przeciwko Z. L.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 15 stycznia 2010 r.,

zażalenia Z. L. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 29 lipca 2009 r., sygn. akt I

ACa (…),

1. oddala zażalenie,

2. przyznaje adw. J. O. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 1 800

(tysiąc osiemset) zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej

skarżącemu z urzędu w postępowaniu zażaleniowym, podlegającą podwyższeniu

o należny podatek od towarów i usług.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny – po ponownym rozpoznaniu

sprawy – powtórnie odrzucił skargę Z. L. o wznowienie postępowania, zakończonego

wyrokiem wymienionego Sądu z dnia 23 maja 2007 r., sygn. akt I ACa (..), opartą na

podstawie przewidzianej w art. 401 pkt 2 k.p.c. (nieważność postępowania

spowodowana brakiem zdolności sądowej i procesowej powoda) i orzekł w przedmiocie

kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej Z. L. z urzędu.

Sąd Apelacyjny podzielił zarzut Z. L., że powód – Powiatowy Urząd Pracy w P.

nie ma zdolności sądowej i procesowej, ponieważ powiatowe urzędy pracy są

jednostkami organizacyjnymi posiadających osobowość prawną powiatów. Uznał

jednak, że skarga jest niedopuszczalna z powodu braku ogólnych przesłanek

procesowych (art. 199 k.p.c.). Stwierdzony brak zdolności sądowej i procesowej powoda

ma – zdaniem Sądu Apelacyjnego – charakter pierwotny i nieusuwalny, gdyż żadne

działania nie mogą doprowadzić do nabycia przez Powiatowy Urząd Pracy w P.

zdolności sądowej i procesowej. Ze względu na charakter tego braku skarga o

wznowienie postępowania jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu a limie, albowiem

zainicjowane nią postępowanie, podobnie jak każe postępowania sądowe, nie może się

ono toczyć z udziałem podmiotu nieposiadającego zdolności sądowej i procesowej (art.

406 w związku z art. 199 § 1 pkt. 3 k.p.c.).

W zażaleniu pełnomocnik Z. L. zarzucił naruszenie art. 401 pkt 2 k.p.c., art. 406 w

związku z art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. i art. 379 pkt 2 k.p.c. i wniósł o uchylenie

zaskarżonego postanowienia w zakresie odrzucenia skargi i zasądzenie mu kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu

zażaleniowym.

Sąd Najwyższy w zważył, co następuje:

Rozstrzygające znaczenie dla oceny zasadności zażalenia ma kwestionowana

przez skarżącego przyjęta przez Sąd Apelacyjny możliwość wstępnego badania skargi o

wznowienie postępowania w zakresie istnienia ogólnych przesłanek procesowych (art.

199 i art. 1099 w związku z art. 406 k.p.c.).

Kwestia nie jest jednolicie postrzegana w doktrynie, jednakże – jak trafnie

stwierdził Sąd Apelacyjny – dominuje w niej stanowisko, że brak zdolności sądowej i

procesowej stanowi nie tylko przewidzianą w art. 402 pkt. 2 k.p.c. podstawę wznowienia

postępowania, ale podlega wstępnemu badaniu jako przesłanka dopuszczalności skargi

o wznowienie. Za tym stanowiskiem opowiedział się także Sąd Najwyższy w

postanowieniu z dnia 3 grudnia 2008 r., V CSK 339/08 (OSNC-ZD 2009, nr 3, poz. 79).

Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie podziela ten kierunek

orzecznictwa. To oznacza, że wniesiona przez skarżącego skarga o wznowienie

postępowania – ze względu na pierwotny i nieusuwalny brak zdolności sądowej i

procesowej Powiatowego Urzędu Pracy w P. – podlegała odrzuceniu a limie. W

konsekwencji podniesione w zażaleniu skarżącego zarzuty nie mogły odnieść

zamierzonego skutku.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako pozbawione

uzasadnionych podstaw (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). Orzeczenie o

kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata skarżącemu z

urzędu w postępowaniu zażaleniowym jest oparte na § 19 i § 21 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).