I CZ 96/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 96/11

POSTANOWIENIE

Dnia 28 października 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Józef Frąckowiak

SSN Bogumiła Ustjanicz

w sprawie ze skargi H. S. o wznowienie postępowania zakończonego

postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 17 listopada 2008 r.,

w sprawie z wniosku H. S.

przy uczestnictwie Miasta Stołecznego Warszawa, A. D.,

W. D., J. D., T. E.-K.,

E. S. i A. S.

o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 28 października 2011 r.,

zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 24 marca 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 24 marca 2011 r., Sąd Okręgowy odrzucił skargę

wnioskodawczyni H. S. o wznowienie postępowania z udziałem m. st. Warszawy,

A. D., W. D., J. D., T. E.-K., E. S. i A. S. o stwierdzenie nabycia własności przez

zasiedzenie, zakończonego prawomocnym postanowieniem tego Sądu z dnia 17

listopada 2008 r., zmieniającym postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 25

października 2007 r. i oddalającym wniosek.

W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że skarga podlegała odrzuceniu na

podstawie art. 410 § 1 k.p.c. jako nieoparta na ustawowej podstawie. Sąd

Okręgowy przyjął, że wnioskodawczyni jako podstawę wznowienia podała, iż

współmałżonkowie uczestników T. E.-K. i J. D. nie brali udziału w postępowaniu,

przez co zostali pozbawieni możliwości działania. Przywołując art. 401 pkt 2 k.p.c.

Sąd Okręgowy uznał, że aby uzyskać wznowienie postępowania strona musi

wykazać, iż była pozbawiona możliwości działania wskutek naruszenia przepisów,

a w niniejszej sprawie okoliczność taka nie zachodzi, bowiem wnioskodawczyni

brała udział w postępowaniu. Z kolei wskazując na art. 524 § 2 k.p.c. Sąd

Okręgowy przyjął, że w stosunku do osób zainteresowanych niebędących

uczestnikami postępowania wymaga się, aby nie brały udziału w postępowaniu bez

swojej winy i aby zwalczane orzeczenie naruszało ich prawa. W ocenie Sądu

Okręgowego wnioskodawczyni nie wykazała, aby taka podstawa wznowienia

rzeczywiście istniała.

Powyższe postanowienie zaskarżyła zażaleniem wnioskodawczyni, żądając

jego uchylenia. Zarzuciła, że Sąd Okręgowy nie ustosunkował się do argumentów

podniesionych przez nią w piśmie zawierającym uzupełnienie skargi o wznowienie,

gdzie

wskazywała,

iż powództwo

m.

st. Warszawy o

wydanie

spornej

nieruchomości, nie zostało skierowane przeciwko jej mężowi J. S., a zatem nie

przerwało w stosunku do niego biegu terminu zasiedzenia. Ponadto podniosła, że w

odniesieniu do spornej nieruchomości doszło do wydania dwóch sprzecznych

orzeczeń, skoro zarówno jej wniosek o stwierdzenie nabycia własności przez

zasiedzenie, jak i powództwo m.st. Warszawy o wydanie zostały oddalone.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Rozpatrując kwestię istnienia podstawy wznowienia postępowania podanej

przez H. S. w skardze o wznowienie Sąd Okręgowy nie był obowiązany odnosić się

do jej twierdzeń związanych z przerwaniem biegu zasiedzenia, które kwestionują

zasadność oddalenia wniosku o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie.

Obowiązek taki mógłby powstać dopiero wówczas, gdyby na podstawie art. 412 § 1

k.p.c. Sąd Okręgowy przystąpił do ponownego rozpoznania sprawy i pozwalały na

to granice zachodzącej podstawy wznowienia. Natomiast w niniejszej sprawie Sąd

Okręgowy nie przeszedł do tego etapu, uznając, że powołana w skardze podstawa

wznowienia nie występuje, stąd skarga o wznowienie wniesiona przez H. S., jako

nieoparta na ustawowej podstawie, podlega odrzuceniu w myśl art. 410 § 1 k.p.c.

Z kolei ten ostatni wniosek należy uznać za prawidłowy, jednakże z innych

względów, niż podane przez Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego

postanowienia. Niewątpliwie H. S. jako podstawę wznowienia wskazała, że

współmałżonkowie uczestników T. E.-K. i J. D. nie wzięli udziału w postępowaniu o

stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie, wszczętego z wniosku H. S., co

pozbawiło ich możliwości działania w tym postępowaniu. Zgodnie zaś z art. 524 § 2

k.p.c. wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem co

do

istoty

sprawy

może

żądać

zainteresowany

niebędący

uczestnikiem

postępowania, jeżeli postanowienie to narusza jego prawa i w takim wypadku

stosuje się przepisy o wznowieniu postępowania z powodu pozbawienia możności

działania. Wznowienia postępowania na podstawie przewidzianej w tym przepisie

nie mogła więc domagać się H. S., skoro to nie ona pozbawiona została możliwości

uczestniczenia w postępowaniu. Jednocześnie wskazać należy, że w uchwale

składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2010 r., III CZP

112/09, OSNC 2010, nr 7-8, poz. 98, mającej moc zasady prawnej, przyjęto, że

niewzięcie

przez

w postępowaniu

zainteresowanego

nieprocesowym

nie

udziału

w

sprawie

rozpoznawanej

powoduje

nieważności

postępowania.

W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy podkreślił, że na gruncie art. 524 § 2

k.p.c. dopuszczalność wznowienia postępowania nieprocesowego na żądanie

osoby

zainteresowanej

niebędącej

uczestnikiem

postępowania

zależy

od

naruszenia jej praw prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty.

Z tych przyczyn, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd

Najwyższy postanowił jak w sentencji.