I CZ 95/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 95/11

POSTANOWIENIE

Dnia 28 października 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)

SSN Józef Frąckowiak

SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa R. O.

przeciwko P. P.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 28 października 2011 r.,

zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 19 kwietnia 2011 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi

Okręgowemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o

kosztach procesu w postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie pozwanego

na postanowienie tego Sądu z dnia 10 sierpnia 2010 r., którym została odrzucona

jego apelacja od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 23 czerwca 2009 r. Z

uzasadnienia wynika, że nie zasługiwały na podzielenie argumenty pozwanego

dotyczące tego, że w jego skrzynce na listy nie było wypełnionych przez listonosza

zawiadomień o nadejściu przesyłki (awiza). Zapewnienie, że

w okresie lipca,

sierpnia i września 2010 r. ani on, ani żona nie wyjeżdżali, oznacza jedynie to, że w

tym czasie przebywali w miejscu zamieszkania. Wątpliwości budzi twierdzenie o

codziennym sprawdzaniu zawartości skrzynki na listy i terminowym odbieraniu

korespondencji, skoro obie przedłożone kserokopie kopert poleconych przesyłek

listowych odebrane były po podwójnym awizowaniu. Wskazuje natomiast na to, że

doręczyciele zostawiali zawiadomienia o nadejściu przesyłek i możliwości ich

a przynajmniej tak było w przypadkach dotyczących

odebrania,

przedłożonych kserokopii kopert. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że inaczej

postąpili w przypadku przesyłki zawierającej zawiadomienie o terminie rozprawy

apelacyjnej i wezwanie do usunięcia braków apelacji. Nie zasługiwało na

podzielenie twierdzenie pozwanego, że nieodebranie tej przesyłki było przez niego

niezawinione, jak też nie było jego winy

w

złożeniu zażalenia po upływie

przepisanego terminu.

Pozwany

w

zażaleniu

domagał

się

uchylenia

postanowienia

przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając że jest ono

konsekwencją naruszenia art. 169 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że był obciążony

obowiązkiem udowodnienia braku winy. Ocena przedstawionych przez niego

dowodów dokonana została z naruszeniem zasad przewidzianych w art. 233 § 1

k.p.c. oraz logiki. Nie ma możliwości udowodnienia nieotrzymania przesyłki, a na

uprawdopodobnienie tego wskazują przedstawione dowody, które w zestawieniu

z brakiem celu i interesu w

nieodbieraniu jej, potwierdzają jego stanowisko.

Ponadto zarzucił, że sentencja postanowienia nie zawiera rozstrzygnięcia

w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, co świadczy

o nierozpoznaniu istoty wniosku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie

jest

zasadne.

Zaskarżone

postanowienie

nie

zawiera

rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia

zażalenia na postanowienie z dnia 10 sierpnia 2010 r. Podkreślić należy, że Sąd

Najwyższy, rozpoznając poprzednio sprawę na skutek zażalenia pozwanego na

postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 13 września 2010 r. rozpoznał także, na

wniosek żalącego się, niezaskarżalne postanowienie o oddaleniu wniosku

o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 10 sierpnia

2010 r. i postanowieniem z dnia 16 grudnia 2010 r. uchylił postanowienie

w przedmiocie odrzucenia zażalenia oraz przekazał sprawę do ponownego

rozpoznania. Wskazane zostało w motywach tego orzeczenia, że podjęcie decyzji

co odrzucenia zażalenia wymagało, w ramach rozpoznania wniosku o przywrócenie

terminu,

rozważenia

okoliczności

przytoczonych

przez

pozwanego,

celem

dokonania oceny, czy uprawdopodobniają one wysunięte twierdzenie o braku

zawinienia w złożeniu zażalenia z opóźnieniem.

Skutkiem postanowienia oddalającego wniosek o przywrócenie terminu

do podjęcia

czynności

procesowej

jest

jej

bezskuteczność,

która

w odniesieniu do środków odwoławczych powoduje konieczność ich odrzucenia.

Wymienione postanowienie nie podlega zaskarżeniu, a przyczyny, które przyjęte

zostały za podstawę jego podjęcia mogą być przedmiotem kontroli instancyjnej,

w razie złożenia w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu środka odwoławczego,

wniosku o rozpoznanie, na podstawie art. 380 w związku z art. 391 § 1 k.p.c.,

również tego postanowienia. Z uwagi na to sąd rozpoznający to niezaskarżalne

postanowienie nie wydaje żadnego orzeczenia w odniesieniu do niego, odnosząc

się jedynie do zaskarżonego postanowienia. Wskazuje to jednak na nietrafność

orzeczenia

odmawiającego

przywrócenia

terminu,

wymagającą

ponownego

rozpoznania wniosku. W wypadku stwierdzenia, że nie doszło do właściwego

rozważenia przyczyn wskazanych we wniosku o przywrócenie terminu zajdzie

konieczność

uchylenia

postanowienia

w

przedmiocie

odrzucenia

środka

odwoławczego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Rzeczą sądu,

któremu

sprawa

została

o przywrócenie terminu

przekazana

jest

ponowne

rozpoznanie

wniosku

i wydanie orzeczenia odnoszącego się do żądania strony

w tym przedmiocie, a jeśli wniosek zostanie oddalony, także postanowienia

o odrzuceniu złożonego środka odwoławczego. Takie znaczenie miało opisane

postanowienie Sądu Najwyższego. Brak orzeczenia w przedmiocie wniosku

terminu

o przywrócenie

uniemożliwia

kontrolę

instancyjną

prawidłowości

odrzucenia zażalenia.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 15 § 1 w związku z art.

3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Sądowi

Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Zachowały aktualność wskazania

zawarte w uzasadnieniu postanowienia z dnia 16 grudnia 2010 r., co do zakresu

kognicji Sądu rozpoznającego ponownie wniosek pozwanego. Dodatkowo godzi się

podkreślić, że pozwany zmierza do uprawdopodobnienia okoliczności o charakterze

negatywnym,

co

łączy

się

z

powinnością

Sądu

wnikliwego

rozważenia

przytoczonych argumentów i złożonych dowodów, wobec trudności tego rodzaju

ciężaru uprawdopodobnienia.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawione

zostało, na podstawie art. 108 § 2 w związku z art. 398 21 i art. 3941 § 3 k.p.c.,

orzeczeniu

wydanemu

w opisanym zakresie.

w

następstwie

ponownego

rozpoznania

sprawy