I CZ 94/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 94/07

POSTANOWIENIE

Dnia 24 sierpnia 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Strus (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Gerard Bieniek

SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian

w sprawie z powództwa R.G.

z udziałem interwenientów ubocznych po stronie powodowej [...],

przeciwko Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "S." w likwidacji

z udziałem interwenientów ubocznych po stronie pozwanej [...]

o uchylenie uchwał Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielni,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 24 sierpnia 2007 r.,

zażalenia interwenienta ubocznego po stronie pozwanych P.D.

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 19 marca 2007 r., sygn. akt [...],

oddala zażalenie i zasądza od interwenienta ubocznego P.D. na

rzecz A.S. - interwenientki ubocznej po stronie powodowej 120

(sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu w

postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie

Postanowieniem z 19 marca 2007 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę

kasacyjną

interwenientów ubocznych po stronie pozwanej od wyroku Sądu

Apelacyjnego z 12 lipca 2006 r. Sąd odwoławczy ustalił, że wniosek o doręczenie

wyroku z 12 lipca 2006 r. złożył tylko likwidator Spółdzielni BudowlanoMieszkaniowej „S.” P.D. Interwenienci uboczni po stronie pozwanej reprezentowani

przez zawodowego pełnomocnika (radcę prawnego) takiego wniosku nie składali,

dlatego utracili uprawnienie do wniesienia skargi kasacyjnej. Poza tym opłata stała

w kwocie 400 zł

(200 zł od każdej uchwały) została uiszczona tylko przez

interwenienta P.D., a w imieniu pozostałych, reprezentowanych przez radcę

prawnego nie została uiszczona.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Dla rozstrzygnięcia zażalenia istotnym zagadnieniem jest złożenie w terminie

wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, ponieważ czynność ta otwiera

stronie

(procesu)

możliwość

zaskarżenia

orzeczenia

skargą

kasacyjną.

Ustawa wyraża to w § 1 art. 3985 k.p.c. postanawiającym, że skargę kasacyjną

wnosi się /.../ w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia

z uzasadnieniem stronie skarżącej. Formułę tę słusznie tłumaczy się nie tylko jako

określenie długości terminu ale i warunku prawnego „doręczenia orzeczenia

z uzasadnieniem stronie skarżącej”, co według art. 387 § 3 k.p.c. dokonuje się tej

stronie, która w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji tej czynności

zażądała. Z powołanych przepisów wynika zatem, że bez złożenia przez stronę

w terminie

wniosku o doręczenie

wyroku z uzasadnieniem, nie otwiera się

możliwość zaskarżenia wyroku skargą kasacyjną. Stwierdzenie to nie wyjaśnia

jeszcze zarzutu dotyczącego związku między czynnościami procesowymi strony

w ścisłym znaczeniu (powoda i pozwanego) a czynnościami interwenienta

ubocznego. Skrajna interpretacja językowa art. 387 § 3 k.p.c. mogłaby prowadzić

do wniosku, że otwarcie biegu terminu dla strony (np. pozwanej) wywiera

bezpośrednie skutki dla interwenientów, którzy z tego tylko tytułu mogą składać

środki zaskarżenia.

Wykładnia taka byłaby nieusprawiedliwiona. Ustawa bez wątpienia używa

wyrażenia „strony” w szerszym lub ścisłym znaczeniu. Tytuł IV księgi pierwszej

k.p.c., pojęciem „strony” obejmuje nie tylko podmioty występujące jako powodowie

albo pozwani ale także interwenientów. Interwenient uboczny jest uprawniony do

wszelkich czynności procesowych

dopuszczalnych według stanu sprawy z tym

ograniczeniem, że nie mogą one pozostawać w sprzeczności z czynnościami

i oświadczeniami strony, do której przystąpił i z tego wynika uprawnienie strony do

sprzeciwiania się czynnościom interwenienta. W braku sprzeciwu interwenient

uprawniony jest również do wniesienia skargi kasacyjnej i samodzielne jej

wniesienie przez interwenienta jest możliwe nawet wtedy, gdy strona w ogóle

zaniechała złożenia tego środka zaskarżenia (por. uzasadnienie postanowienia SN

z 8 maja 1998 r., I CKN 658/97, OSNC 1998/12/218).

Względnie samodzielną pozycję interwenienta w procesie podkreśla art. 80

k.p.c. nakazujący doręczanie mu zawiadomień oraz orzeczeń sądowych oraz art.

83 k.p.c. dopuszczający wstąpienie interwenienta na miejsce strony

Szeroka stosunkowo autonomia interwenienta ubocznego w procesie nakłada na

niego obowiązki łączące się np. z wnoszeniem skargi kasacyjnej, w tym czynność

przewidzianą w art. 387 § 3 k.p.c. Odmienne zapatrywanie nie pozwoliłoby ustalić

terminu, w jakim ten środek powinien być wniesiony.

Niepodważone ustalenie Sądu Apelacyjnego, że P.D. złożył wniosek o

doręczenie wyroku z uzasadnieniem w imieniu Spółdzielni prowadzi do wniosku, że

skarga kasacyjna w całości była niedopuszczalna.

Drugą przyczyną odrzucenia skargi kasacyjnej było nie opłacenie jej przez

każdego skarżącego. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 10 kwietnia 2003 r., III CZP

20/03, OSNC 2004, nr 2, poz. 16 wyjaśnił, że w wypadku, gdy kilka osób zgłasza

interwencje uboczne w jednym piśmie, każda z nich uiszcza opłatę od swojej

interwencji. Wątku tego, kontrowersyjnego w świetle obecnego brzmienia art. 4 ust.

1 u.k.s.c. z 2005 r. nie rozwijał Sąd Apelacyjny, ale wniesienie zażalenia wyłącznie

w imieniu P.D. nie daje Sądowi Najwyższemu podstaw do rozstrzygania skutku

uiszczenia opłaty przez jednego interwenienta dla skargi pozostałych, skoro w

stosunku do nich postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej nie zostało

zaskarżone. Opłata dokonana przez P.D. okazała się natomiast bezskuteczna ze

względu na wykazaną wyżej usterkę skargi kasacyjnej w zakresie zgłoszenia

wniosku o doręczenie uzasadnienia.

Reasumując, postanowienie w części zaskarżonej jest zgodne z prawem

a zażalenie pozbawione usprawiedliwionych zarzutów. Podlega zatem oddaleniu

zgodnie z art. 3941 § 1 i 3 k.p.c. Odpowiedź na zażalenie złożyła interwenientka po

stronie powodowej A.S. z żądaniem zasądzenia kosztów procesu, dlatego na mocy

stosowanych odpowiednio przepisów art. 107 k.p.c. zasądzono na jej rzecz kwotę

120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.