I CZ 92/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 92/09

POSTANOWIENIE

Dnia 2 grudnia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca)

SSN Stanisław Dąbrowski

w sprawie z powództwa A. K. i B. C.

przeciwko „E. T.” Spółce z o.o. z siedzibą w W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 2 grudnia 2009 r.,

zażalenia strony pozwanej na postanowienie zawarte w punkcie 3 wyroku

Sądu Apelacyjnego z dnia 22 maja 2009 r.,

oddala zażalenie i zasądza od pozwanego na rzecz powódek

solidarnie

(trzysta)

złotych

postępowania zażaleniowego.

tytułem

zwrotu

kosztów

Uzasadnienie

Powódki B. C. i A. K. domagały się zasądzenia od pozwanej E. T. Sp. z o.o.

w W. na rzecz A. K. kwoty 65 000 zł tytułem odszkodowania za znaczne

pogorszenie sytuacji życiowej po śmierci męża i kwoty 23 340 zł tytułem zwrotu

poniesionych przez powódkę kosztów pogrzebu, na rzecz A. C. kwoty 25 000 zł

tytułem odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej po śmierci ojca i kwoty

6 500 zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów leczenia wraz z odsetkami

ustawowymi od wymienionych kwot od daty wytoczenia powództwa do dnia zapłaty

oraz zasądzenia od pozwanej na rzecz powódek zwrotu kosztów postępowania

według norm przepisanych.

Wyrokiem z dnia 29 września 2008 r. Sąd Okręgowy w punkcie I zasądził od

pozwanej na rzecz A. K. kwotę 40 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 28

grudnia 2007 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 23 340 zł wraz z ustawowymi odsetkami

od dnia 31 marca 2008 r. do dnia zapłaty, w punkcie II zasądził od pozwanej na

rzecz B. C. kwotę 2 250 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 24 września 2007

r. do dnia zapłaty, w punkcie III oddalił powództwo w pozostałej części, w punkcie

IV zasądził od pozwanej na rzecz A. K. kwotę 5 750,29 zł, a na rzecz B. C. kwotę

110, 25 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w punkcie V zasądził od B. C. na rzecz

pozwanej kwotę 3 348 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Apelacyjny po rozpoznaniu sprawy na skutek apelacji pozwanej zmienił

zaskarżony wyrok w punktach: I, II i IV w całości w ten sposób, że w punkcie I

zasądził od pozwanej na rzecz A. K. kwotę 21 990 zł wraz z ustawowymi odsetkami

od dnia 31 marca 2008 r. do dnia zapłaty, oddalając powództwo w zakresie kwoty

40 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 28 grudnia 2007 r. i kwoty 1 350 zł z

ustawowymi odsetkami od dnia 31 marca 2008 r., w punkcie II oddalił powództwo

co do kwoty 2 250 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 24 września 2007 r., w

punkcie IV odstąpił od obciążenia powódek kosztami postępowania, w pozostałej

części oddalił apelację i odstąpił od obciążania powódek kosztami postępowania

apelacyjnego.

Sąd drugiej instancji zmienił rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji

w zakresie punktów pierwszego, drugiego i czwartego na mocy art. 386 § 1 k.p.c.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. uznając,

że w rozpoznawanej sprawie, z uwagi na charakter dochodzonych roszczeń

i sytuację

życiową

powódek,

zachodzi

szczególnie

uzasadniony wypadek

w rozumieniu tegoż przepisu.

Rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego w zakresie kosztów pozwana zaskarżyła

zażaleniem zarzucając mu naruszenie art. 100 i 102 k.p.c. W konkluzji wniosła

o zmianę zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie od powódek na rzecz

pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa

prawnego za pierwszą i drugą instancję, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego

postanowienia i przekazanie sprawy Sadowi Apelacyjnemu do ponownego

rozpoznania i zasądzenie od powódek na rzecz pozwanej kosztów postępowania

zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego

w przedmiocie kosztów procesu przysługuje wyłącznie co do kosztów, które nie

były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Oznacza to, że skarżący

nie może domagać się zmiany orzeczenia sądu pierwszej instancji w tym zakresie.

Przedmiotem rozważań może być zatem orzeczenie w części, w jakiej dotyczy

kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zastosował art. 102 k.p.c.

i postanowił nie obciążać powódek kosztami postępowania apelacyjnego. Przepis

art.

k.p.c.

urzeczywistnia

zasadę

słuszności,

pozostawiając

sądowi

rozstrzygającemu sprawę ocenę, czy całokształt okoliczności sprawy uzasadnia

uznanie, że zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek, pozwalający na

nieobciążanie powódek kosztami procesu, pomimo uwzględnienia apelacji

pozwanego w przeważającej części. Dokonując tej oceny Sąd kieruje się własnym

poczuciem sprawiedliwości. W wyroku z dnia 19 maja 2006 r., III CSK 221/05

(niepubl.) Sąd Najwyższy wskazał, że sposób korzystania z przepisu art. 102 k.p.c.

jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu orzekającego i do jego oceny

należy przesądzenie, czy wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek, który

uzasadnia odstąpienie, a jeśli tak, to w jakim zakresie, od generalnej zasady

obciążania kosztami procesu strony przegrywającej spór. Pogląd ten należy

podzielić. Podważenie oceny sądu orzekającego zatem wymaga wykazania, że jest

ona rażąco wadliwa. Dla osiągnięcia tego celu nie jest wystarczające wykazanie, że

z uwagi na stan majątkowy powódki są w stanie ponieść koszty przegranej apelacji.

Ocena Sądu drugiej instancji uwzględniała także inne okoliczności, jak przedmiot

sprawy, poniesioną przez powódki stratę osoby bliskiej czy subiektywne

przekonanie o słuszności żądania, wzmocnione orzeczeniem Sądu pierwszej

instancji, uwzględniającym powództwo. Podniesione przez skarżącego w zażaleniu

argumenty nie prowadzą do zakwestionowania tej oceny.

Wobec powyższego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie

art. 3941 w związku z art. 39814 k.p.c.