I CZ 91/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 91/08

POSTANOWIENIE

Dnia 14 listopada 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący)

SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian

SSA Dariusz Dończyk (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi R. J. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia Sądu Okręgowego w W. wydanego w sprawie z powództwa R. J.

przeciwko (…) Towarzystwu Ubezpieczeniowemu na Życie i Reasekuracji S.A. z

siedzibą W.

o zapłatę, sygn. akt I C (…),

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 listopada 2008 r.,

na skutek zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 1

sierpnia 2008 r., sygn. akt I WSC (…),

odrzuca zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2008 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił na

podstawie 4246 § 3 k.p.c. skargę R. J. o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w W. wydanego w sprawie o sygn. akt I C

(…) przeciwko (…) Towarzystwu Ubezpieczeniowemu na Życie i Reasekuracji S.A. z

siedzibą w W. Skarga została sporządzona i wniesiona osobiście przez R. J. z

naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. przewidującego obligatoryjne zastępstwo procesowe

stron przez adwokatów lub radców prawnych nie tylko przed Sądem Najwyższym, ale

także przy czynnościach procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem

Najwyższym, co obejmuje także sporządzenie i wniesienie skargi o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Powyższe postanowienie zostało zaskarżone zażaleniem wniesionym osobiście

przez R. J. który zaskarżył je w całości. Skarżący zarzucił, że nie został

ubezwłasnowolniony, a prawo osobistego sporządzenia i wniesienia pism do urzędów, w

tym do sądów, wynika z art. 45 Konstytucji RP. Z uwagi na powyższy zarzut wniósł o

uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym

obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo to

dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem

Najwyższym, podejmowanym przed sądem niższej instancji. Zasada ta nie obowiązuje

jedynie – jak stanowi art. 871 § 2 k.p.c. - w postępowaniu o zwolnienie od kosztów

sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oraz gdy stroną, jej

przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo

profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną lub jej

przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii

Generalnej Skarbu Państwa. Przepis art. 45 ust. 1 Konstytucji RP stanowiący, że każdy

ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki

przez

właściwy,

niezależny,

bezstronny

i niezawisły

sąd,

nie

reguluje

zasad

proceduralnych, według których następuje realizacja prawa do sądu, o czym jest mowa

w tym przepisie. Reguły postępowania cywilnego unormowane są w ustawie z dnia 17

listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.),

który przewiduje, w art. 871 k.p.c. tzw. przymus adwokacko-radcowski w postępowaniu

przed Sądem Najwyższym. W stosunku do obowiązującego przepisu ustawowego ma

zastosowanie zasada domniemania zgodności tej regulacji z Konstytucją. Odmowa

zastosowania przez sądy przepisu art. 871 § 1 k.p.c. mogłaby nastąpić jedynie wówczas

gdyby Trybunał Konstytucyjny w ramach kompetencji wynikającej z art. 188 Konstytucji

RP orzekł o niezgodności tego przepisu z Konstytucją, co nie miało miejsca.

Zważywszy na treść art. 871 § 1 k.p.c. zażalenie na postanowienie sądu

wnoszone do Sądu Najwyższego powinno być sporządzone i wniesione w imieniu strony

przez pełnomocnika będącego adwokatem bądź radcą prawnym. Nie spełnia tego

wymogu zażalenie wniesione przez skarżącego, wobec czego zażalenie to podlegało

odrzuceniu jako niedopuszczalne na podstawie art. 373 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3

k.p.c. i art. 39821 k.p.c., art. 42412 k.p.c. i art. 130 § 5 k.p.c.