I CZ 90/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 90/11

POSTANOWIENIE

Dnia 28 października 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)

SSN Józef Frąckowiak

SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa W. Ł.

przeciwko A.B.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 28 października 2011 r.,

zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 12 kwietnia 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną

powódki od wyroku tego Sądu z dnia 30 listopada 2010 r., którym zmieniony został

wyrok Sądu Rejonowego z dnia 12 lipca 2010 r. przez oddalenie powództwa o

zasądzenie na jej rzecz od pozwanego kwoty 10 000 euro z odsetkami w wysokości

15% od 24 sierpnia 2004 r. do 12 stycznia 2010 r. oraz ustawowymi odsetkami od

dnia 12 stycznia 2010 r., jak też powództwo ewentualne o zasądzenie kwoty 10 000

euro z ustawowymi odsetkami od dnia 24 sierpnia 2004 r. W skardze kasacyjnej

powódka wskazała wartość przedmiotu zaskarżenia na 79 052 zł, domagała się

uchylenia wyroku i zasądzenia tej kwoty, obejmującej równowartość 10 000 euro po

kursie z dnia wydania zaskarżonego wyroku ze skapitalizowanymi odsetkami

umownymi w wysokości 15% od dnia 24 sierpnia 2004 r. do dnia 30 listopada 2010

r. – wydania zaskarżonego wyroku- wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 31

listopada 2010 r. Sąd Okręgowy stwierdził, że powódka nie podała kursu euro z

dnia 30 listopada 2010 r. ani kwotowego wyliczenia sumy skapitalizowanych

odsetek. Na dzień wniesienia pozwu kurs euro obejmował kwotę 4,19 zł, a zatem

roszczenie główne stanowiło kwotę 41 900 zł. Odsetki umowne za wskazany okres

czasu podlegają wliczeniu do wartości przedmiotu sporu, jeśli dokonano ich

skapitalizowania w znaczeniu prawnym, co oznacza kwotowe ich określenie. Nie

podlegają natomiast wliczeniu do tej wartości odsetki jedynie procentowo

oznaczone.

Powódka

w

zażaleniu

zarzuciła

błędne

przyjęcie

w

zaskarżonym

postanowieniu, że nie określiła kwotowo skapitalizowanych odsetek od kwoty

głównej oraz zaniechanie sprawdzenia wartości przedmiotu sporu i wezwania

pełnomocnika do poprawienia lub uzupełnienia wniesionego pisma, w odniesieniu

do wartości przedmiotu zaskarżenia. Wniosła o uchylenie kwestionowanego

orzeczenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest bezzasadne.

Przedmiotem żądania wniesionego pozwu było roszczenie pieniężne,

a zatem stosownie do art. 19 § 1 k.p.c. wartość przedmiotu sporu stanowiła

podana kwota pieniężna, do której, zgodnie z art. 20 k.p.c., nie wlicza się odsetek

żądanych obok roszczenia głównego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego

utrwalony został pogląd, akceptowany w rozpoznawanej sprawie, że określenie

wartości przedmiotu sporu następuje według oceny właściwej w chwili wniesienia

pozwu i tak określona wartość pozostaje niezmieniona do końca postępowania,

chyba że w toku postępowania nastąpi zmiana powództwa, w wyniku której wartość

przedmiotu sporu ulegnie zmianie. Odpowiednie stosowanie w postępowaniu

kasacyjnym przepisów art. 19 do 23 k.p.c. dla oznaczenia wartości przedmiotu

zaskarżenia, nie może uzasadniać ponownego ustalania tej wartości, która

decyduje o dopuszczalności skargi kasacyjnej, ponieważ nie może być ona wyższa

od wartości przedmiotu sporu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia

18 grudnia 1996 r., I CKN 21/96, OSNC 1997/4/42; z dnia 19 czerwca 1997 r.,

III CZ 25/97, OSNC 1997/10/162, z dnia 17 lipca 1997 r., III CKN 135/97, niepubl.,

z dnia 18 stycznia 2000 r., III CZ 169/99, niepubl., z dnia 29 kwietnia 2010 r.,

IV CSK 474/09, niepubl.).

Powódka wskazała w pozwie, że domaga się zasądzenia od pozwanego

kwoty 40 000 zł z odsetkami od dnia 24 sierpnia 2004 r., a następnie pismem z dnia

5 lipca 2010 r. sprecyzowała, że dochodzi zasądzenia kwoty 10 000 euro z 15%

odsetkami od dnia 24 sierpnia 2004r., ewentualnie 40 000 zł z 15% odsetkami od

dnia 24 sierpnia 2004r. Wyrokiem z dnia 12 lipca 2010 r. Sąd Rejonowy zasądził na

jej rzecz od pozwanego kwotę 10 000 euro z ustawowymi odsetkami od dnia 12

stycznia 2010 r. W apelacji, która uznana została za dopuszczalną, powódka

wysunęła żądanie zmiany wymienionego orzeczenia Sądu Rejonowego przez

zasądzenie kwoty 10 000 euro z umownymi 15% odsetkami od dnia 24 sierpnia

2004r. do dnia 12 stycznia 2010 r. oraz ustawowymi odsetkami od dnia 12 stycznia

2010 r., ewentualnie 10 000 euro z ustawowymi odsetkami od dnia 24 sierpnia

2004 r., a wartość przedmiotu zaskarżenia określiła na 32 291 zł. Przedstawione

oświadczenia powódki nie dają podstaw do przyjęcia, że w toku postępowania

rozpoznawczego dokonała ona przedmiotowego przekształcenia powództwa w

oparciu o art. 193 § 2 k.p.c., które wpływałoby na wartość dochodzonego

roszczenia pieniężnego. Wynika z nich jednoznacznie, że żądała ona zasądzenia

wskazanej kwoty w walucie obcej, ewentualnie w złotówkach z podanymi

odsetkami. Wobec tego zasadne było przyjęcie, że wartością przedmiotu sporu była

suma stanowiąca równowartość 10 000 euro według kursu z dnia wniesienia pozwu

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2008 r., V CZ 49/08,

niepubl.), co jest potwierdzeniem poglądu o określaniu wartości przedmiotu sporu

według chwili wniesienia pozwu, a jej wysokość sama powódka oznaczyła na

40 000 zł. Nie mogło skutecznie dojść do zmiany tej wartości po wydaniu wyroku

przez Sąd Rejonowy, z uwagi na niedopuszczalność rozszerzania żądania pozwu

lub występowania z nowymi roszczeniami w postępowaniu apelacyjnym, zgodnie

z art. 383 k.p.c., nawet gdyby żądanie ustawowych odsetek od dnia 12 stycznia

2010 r. uznać za tego rodzaju czynność procesową. Podkreślenia wymaga, że

odsetki mogłyby stanowić samodzielne żądanie, podlegające doliczeniu do

dochodzonej kwoty, w przypadku ich kapitalizacji, czyli poddania oprocentowaniu

(por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21 października

1997 r., III ZP 16/97, OSNP 1998/7/204). Taka sytuacja nie miała jednak miejsca

w rozpoznawanej sprawie. Wobec tego zarzut niewydania przez Sąd Okręgowy

postanowienia o ustaleniu wartości przedmiotu zaskarżenia nie zasługiwał na

podzielenie, skoro wartość ta nie uległa zmianie od czasu oświadczenia powódki

zawartego w pozwie i w piśmie z dnia 5 lipca 2010 r., a jej czynności podejmowane

po wydaniu wyroku przez Sąd Rejonowy nie mogły spowodować podwyższenia

wartości

przedmiotu

zaskarżenia,

decydującego

o

dopuszczalności

skargi

kasacyjnej, przewidzianej art. 3982 § 1 k.p.c.

Z powyższych względów zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw

należało oddalić w oparciu o art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.