I CZ 9/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 9/07

POSTANOWIENIE

Dnia 21 marca 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący)

SSN Maria Grzelka

SSN Tadeusz Żyznowski (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa B.G.

przeciwko Szpitalowi Chirurgii Urazowej Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi

Opieki Zdrowotnej […]

z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej - Towarzystwa

Ubezpieczeń i Reasekuracji C. S.A.

o zapłatę i ustalenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 21 marca 2007 r.,

zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w W.

z dnia 13 listopada 2006 r., sygn. akt [...],

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił apelację powódki

B.G. motywując, że brew wymogom wynikającym z przepisu art. 368 § 1 pkt 5

k.p.c. złożona apelacja nie zawierała zaznaczenia zakresu żądanej zmiany.

Wskazanie, że powódka domaga się uwzględnienia powództwa jest – zdaniem tego

Sądu

- niewystarczające,

zwłaszcza

gdy powództwo

skonstruowane

jest

wieloprzedmiotowo - tzn. zawiera żądania dotyczące wielu roszczeń.

W złożonym zażaleniu powódka B.G. zarzuciła zaskarżonemu orzeczeniu

naruszenie art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na

przyjęciu, iż wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa

nie odpowiada wymaganiom ustanowionym w przedmiotowym przepisie. Wnosiła o

uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie sygn. akt [...] Sąd Rejonowy

oddalił powództwo o zasądzenie świadczenia oraz ustalenie (pkt I) i zasądził od

powódki B.G. na rzecz pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej (pkt III) a także

interwenienta Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji (pkt IV) po 3600 zł kosztów

zastępstwa procesowego. W złożonej apelacji powódka B.G. - po oznaczeniu

wyroku stosownie do art. 368 § 1 pkt 1 k.p.c. – wnosiła o zmianę punktu I, III i IV

zaskarżonego

wyroku

i uwzględnienie

powództwa,

ewentualnie

uchylenie

zaskarżonego wyroku we wskazanej części i przekazanie sprawy Sądowi

Rejonowemu do ponownego rozpoznania z zasądzeniem kosztów postępowania.

W myśl powołanego przepisu art. 368 § 1 pkt 1 i 5 k.p.c., wykładnia których

rozstrzyga o zasadności zażalenia, apelacja powinna zawierać oznaczenie wyroku,

od którego jest wniesiona ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości czy

w części a nadto wniosek o zmianę lub uchylenie wyroku, z zaznaczeniem żądanej

zmiany lub uchylenia. Wymienione wymagania nawiązują do reguły ustanowionej

w art. 363 § 3 k.p.c. według której – jeżeli zaskarżono tylko część orzeczenia

to staje się ono prawomocne w pozostałej części. Uzasadnionym jest zatem

twierdzenie, że przepis ten wiąże zakres prawomocności wydanego orzeczenia

z zakresem jego zaskarżenia. Granice apelacji wyznaczane są przez granice

zaskarżenia. Obowiązek rozpoznania sprawy w granicach apelacji (art. 378 § 1

k.p.c.) oznacza zakaz wykraczania przez sąd drugiej instancji poza te granice oraz

nakaz rozważenia wszystkich podniesionych w apelacji zarzutów i wniosków.

Oczywiste jest uprawnienie podmiotu legitymowanego – z inicjatywy którego

zostało wszczęte postępowanie apelacyjne do decydowania o zakresie lub

przedmiocie tego postępowania. Wynika to z zasady dyspozycyjności. W wypadku

częściowego zaskarżenia następuje podział kwestionowanego orzeczenia – jeśli

jego struktura i współzależność poszczególnych elementów na to pozwala –

na część której apelacja nie podważa, oraz na część, którą skarżący w apelacji

kwestionuje.

Wydzielenie

tej

części

tworzy

właśnie

zakres

zaskarżenia.

Oznaczenie zakresu zaskarżenia wyznacza ramy załatwienia przez instancję

apelacyjną istoty sprawy.

Powódka B.G. zaskarżyła wyrok w zakresie oddalającym powództwu (pkt I)

oraz rozstrzygającym o kosztach procesu (pkt III i IV) i wniosła o jego zmianę – w

zaskarżonym zakresie oraz uwzględnienie powództwa, ewentualnie o uchylenie

wyroku we wskazanej części z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.

Powyższe sformułowanie, nie wykazuje precyzji i szczegółowości, co częściowo

przyznaje sama skarżąca w uzasadnieniu zażalenia jednakże nie pozbawia –

wbrew wywodom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – Sądu

drugiej instancji możliwości wypełnienia przez niego ustawowych powinności.

Wniosek ten potwierdza obszerne uzasadnienie apelacji w całości pominięte przez

Sąd Okręgowy. Zawiera ono także nie budzący wątpliwości wniosek w odniesieniu

do zakwestionowanego rozstrzygnięcia o kosztach procesu (pkt III i IV).

Podkreślane wzmożone wymagania w stosunku do profesjonalnego pełnomocnika

strony i konsekwencje ich niespełnienia mogą być stosowane tylko w wypadkach w

ustawie wskazanych z uwzględnieniem, że nie każde uchybienie, brak dokładności

czy też zwykłe przeoczenie uzasadnia zastosowanie najdalej idącej sankcji w

postaci pozbawienia strony środka odwoławczego. Odnośnie zaś wywodów

zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, co do złożonej treści

powództwa i jego licznych zmian dokonanych w toku postępowania, należy

zauważyć, że treść powództwa i jego podstawowe elementy wyznaczają zakres

skierowanego do właściwego sądu wniosku o udzielenie ochrony prawnej w drodze

procesu cywilnego i wyłącznie do strony powodowej należy zarówno pierwotne

sformułowanie jak i ewentualnie zmiany skierowanego – za pośrednictwem sądu –

konkretnego żądania skierowanego w stosunku do pozwanego. Skoro określony

został przez stronę powodową podmiot uprawniony do występowania z żądaniem

spełnienia – ostatecznie określonego – świadczenia i podmiot zobowiązany, to

trudno podzielić uwagi o szczególnych wymaganiach apelacji w tej sprawie w

zakresie żądania strony i sposobu orzeczenia w sytuacji, gdy powództwo w całości

uległo oddaleniu. Z powyższych przyczyn zaskarżone orzeczenie

– jako

oczywiście bezzasadne – podlega uchyleniu (art. 3941 w zw. z art. 39815 k.p.c.).