I CZ 89/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 89/07

POSTANOWIENIE

Dnia 24 sierpnia 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Strus (przewodniczący)

SSN Gerard Bieniek (sprawozdawca)

SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian

w sprawie z powództwa R. S.A.

przeciwko Z.B. i H.B.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 24 sierpnia 2007 r.,

zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 21 marca 2007 r., sygn. akt [...],

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 21 marca 2007 r. odrzucił skargę

kasacyjną pozwanych. Przyjął, że tylko, gdy strona w stosownym terminie (art. 387

§ 3 k.p.c.) wystąpi o doręczenie jej odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, ma

możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. W badanej sprawie nie złożono

wspomnianego wniosku w ogóle, czego skutkiem była utrata prawa do wniesienia

skargi kasacyjnej, a złożoną skargę kasacyjną uznano za niedopuszczalną.

Skarżący sporządzili zażalenie na przywołane postanowienie. Podnosili

naruszenie art. 3985 i art. 3986 § 2 k.p.c. Argumentowali, że ze wskazanych

przepisów nie wynika, że warunkiem dopuszczalności wystąpienia ze skargą

kasacyjną

jest

złożenie

wniosku

o

doręczenie

odpisu

wyroku

wraz

z uzasadnieniem. W konsekwencji nie spełniły się przesłanki pozwalające uznać

skargę kasacyjną za niedopuszczalną i ją odrzucić. Skarżący, na tej podstawie,

domagali się uchylenia rzeczonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zarzuty podnoszone w zażaleniu nie są trafne. Zarówno wykładnia literalna,

jak i celowościowa nakazują przyjąć, że dla możliwości wystąpienia ze skargą

kasacyjną niezbędne jest uprzednie zażądanie w przepisanym czasie doręczenia

orzeczenia wraz z uzasadnieniem.

Jeżeli chodzi o argumenty odwołujące się do interpretacji językowo logicznej, to uznać trzeba, że dopiero wspomniane wystąpienie o doręczenie

orzeczenia z uzasadnieniem umożliwia złożenie skargi kasacyjnej. Choć taki

warunek nie jest wprost wskazany w treści przepisów, to wynika jednoznacznie

z ich interpretacji. Artykuł 3985 k.p.c. reguluje m. in. termin na złożenie skargi

kasacyjnej. Jego bieg rozpoczyna doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem stronie

skarżącej. Wynika stąd, że doręczenie jest niezbędne, aby można taką skargę

składać, ponieważ w razie odmiennej wykładni, trzeba by przyjąć, że skarżący

w żaden sposób nie jest ograniczony terminem dla złożenia skargi, co byłoby

niedopuszczalne

(argumentum

ad

absurdum).

Podobnie,

na

gruncie

już

nieobowiązującej regulacji (uchylonego art. 3934 k.p.c.), argumentował SN

w postanowieniu z 11.XII.1996 r. (l PKN 45/96, OSNP 1997, nr 14, poz. 254)

akcentując, że w przypadku niewystąpienia przez stronę o doręczenie orzeczenia

z uzasadnieniem termin nie może rozpocząć swojego biegu, a w konsekwencji

niemożliwe jest wniesienie kasacji.

Również wnioski płynące z wykładni teleologicznej każą przyjąć, że

wystąpienie o doręczenie orzeczenia wraz z uzasadnieniem jest niezbędne dla

złożenia skargi kasacyjnej. Podstawy skargi kasacyjnej to wykazanie naruszenia

prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie

oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny

wpływ na wynik sprawy (art. 3983 k.p.c.). Aby wykazać zaistnienie tych okoliczności

niezbędna jest znajomość toku rozumowania sądu, dokonywanej przezeń

interpretacji przepisów. To natomiast ujawniane jest dopiero w uzasadnieniu,

ponieważ nie można zrekonstruować treści wywodu prawnego z brzmienia samej

sentencji orzeczenia. W konsekwencji obowiązek wystąpienia o doręczenie

uzasadnienia dla możliwości sporządzenia skargi kasacyjnej wypływa z art. 398 3 §

1 k.p.c.

Ponadto, wskazany obowiązek jest rezultatem funkcji skargi kasacyjnej nadzwyczajnego środka zaskarżenia służącego od prawomocnych orzeczeń, który

umożliwia Sądowi Najwyższemu kontrolę judykacyjną i dbałość o jednolitość

orzecznictwa. Strona, która składa skargę kasacyjną nie ze względu na

merytoryczną argumentację sądu odwoławczego, którą uważa za błędną, ale

z powodu niezadowolenia z samego rozstrzygnięcia, de facto traktuje skargę

kasacyjną jako zwykły środek zaskarżenia (a Sąd Najwyższy jako kolejną instancję

sądową). Nie da się tego pogodzić z przywołanymi funkcjami kasacji w systemie

prawa.

Zajęte w tej sprawie stanowisko przez Sąd Najwyższy jest zgodne

z poglądami wyrażanymi powszechnie w doktrynie oraz kontynuuje utrwaloną linię

orzeczniczą (postanowienie z 11.XII.1996 r., l PKN 45/96, OSNP 1997, nr 14. poz.

254; postanowienie SN z 23.1.1997 r., l CZ 28/96, LEX nr 50562; postanowienie

SN z 6.VI.1997 r., II CZ 64/97, LEX nr 50778; postanowienie SN z 8.XII.1999 r.,

II CKU 162/97. Prokuratura i Prawo 2000, nr 6. poz. 30).

Z tych względów, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39814

k.p.c., orzeczono jak w sentencji.