I CZ 88/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 88/09

POSTANOWIENIE

Dnia 26 listopada 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Barbara Myszka (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa M.K., D.C., E.B. i M.K.

przeciwko Miastu W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 26 listopada 2009 r.,

zażalenia powodów

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 27 lipca 2009 r., sygn. akt [...],

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 27 lipca 2009 r. odrzucił skargę

kasacyjną powodów od wyroku tego Sądu z dnia 8 kwietnia 2009 r. Sąd Apelacyjny

uznał, że skoro zgłoszony przez pełnomocnika powodów w skardze kasacyjnej

wniosek o zwolnienie od opłaty od tej skargi został – z uwagi na nie dołączenie

oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania

skarżących – zwrócony na podstawie art. 102 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r.

o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.), to

wniosek ten nie mógł wywrzeć zamierzonego skutku, a skarga kasacyjna podlegała

odrzuceniu bez wezwania do jej opłacenia (art. 1302 § 3 k.p.c.).

W zażaleniu na powyższe postanowienie powodowie wnieśli o jego

uchylenie, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 1302 § 3 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażaleniu nie można odmówić słuszności.

Sąd Apelacyjny wyszedł z prawidłowego założenia, że art. 130 2 § 3 k.p.c.,

mimo jego uchylenia ustawą z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks

postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 234, poz. 1571),

ma zastosowanie w postępowaniach wszczętych – jak w rozpoznawanej sprawie –

przed wejściem w życie tej regulacji (z dniem 1 lipca 2009 r.). Błędnie jednak uznał,

że w konkretnym stanie faktycznym spełnione zostały przesłanki zastosowania tego

przepisu.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego zostało już wyjaśnione, że hipoteza

art. 1302 § 3 k.p.c. obejmuje jedynie wypadki wniesienia przez profesjonalnych

pełnomocników

nienależycie

opłaconych

środków

zaskarżenia

i

środków

odwoławczych. O nienależytym opłaceniu takiego środka mówić można jedynie

wówczas, gdy w chwili jego wniesienia istnieje obowiązek uiszczenia opłaty, przy

czym miarodajny jest tu moment wniesienia pisma podlegającego opłacie. Złożenie

wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wyłącza obowiązek uiszczenia opłaty

od pisma objętego wnioskiem. Nie ma natomiast podstaw do uzależnienia takiego

skutku od dalszego losu procesowego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Stanowiłoby to w istocie rozszerzenie hipotezy art. 130 2 § 3 k.p.c., co jest

niedopuszczalne ze względu na jego wyjątkowy charakter. W konsekwencji nie

podlega odrzuceniu na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. nienależycie opłacona skarga

kasacyjna wniesiona przez adwokata wraz z wnioskiem o zwolnienie od opłaty

sądowej nawet wówczas, jeżeli wniosek ten został zwrócony na podstawie art. 102

ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 stycznia 2007 r., I CZ 123/06,

niepubl.; z dnia 21 marca 2007 r., I CZ 4/07, niepubl. i z dnia 12 października

2007 r., I PZ 20/07, OSNP 2008, nr 21-22, poz. 320). W takiej sytuacji, podobnie

jak w przypadku oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, sąd

zobowiązany jest wezwać pełnomocnika do opłacenia skargi kasacyjnej na

zasadach ogólnych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada

2006 r., I CZ 69/06, niepubl.).

Stojąc na gruncie tego zapatrywania, które skład orzekający w pełni

podziela, zgodzić się trzeba z zarzutem skarżących, że Sąd Apelacyjny, odrzucając

ich skargę kasacyjną bez uprzedniego wezwania do uiszczenia wymaganej opłaty,

naruszył art. 1302 § 3 k.p.c.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 15 § 1 w związku

z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.