I CZ 87/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 87/09

POSTANOWIENIE

Dnia 26 listopada 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Barbara Myszka (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)

SSN Grzegorz Misiurek

w sprawie ze skargi F.W.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem

Sądu Apelacyjnego

z dnia 7 listopada 2008 r., sygn. akt [...]

w sprawie z powództwa F.W.

przeciwko Skarbowi Państwa – Ministrowi Sprawiedliwości

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 26 listopada 2009 r.,

zażalenia skarżącego

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 23 czerwca 2009 r., sygn. akt [...],

I. oddala zażalenie;

II. przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego

adwokatowi E.A. kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł

powiększoną o 22% podatku VAT tytułem zwrotu

kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej z

urzędu.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 23 września 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę

powoda F.W. o wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania wyrokiem

tego Sądu z dnia 7 listopada 2008 r. (k. 397 akt). W ocenie Sądu, nie zachodziła

ustawowa podstawa wznowienia przewidziana w art. 403 § 2 k.p.c., a ponadto nie

został zachowany trzymiesięczny termin do jej wniesienia określony w art. 407 § 1

k.p.c. Termin ten bowiem biegł od dnia wydania prawomocnego wyroku (7 listopada

2008 r.), a nie od upływu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (19 marca 2009

r.).

W zażaleniu powoda na postanowienie z dnia 23 września 2009 r.

podnoszono zarzuty naruszenia art. 403 § 2 k.p.c., art. 407 § 1 k.p.c. i art. 401 pkt 2

k.p.c. Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie

skargi do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Apelacyjny analizował wniesioną skargę kasacyjną z punktu widzenia

wskazanej przez skarżącego jej ustawowej podstawy przewidzianej w art. 403 § 2

k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, można żądać wznowienia postępowania w razie

późniejszego wykrycia m. in. okoliczności faktycznych lub środków dowodowych,

które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać

w poprzednim postępowaniu. Wnoszący skargę uzasadniał jej podstawę ustawową

w ten sposób, że jego „zeznania ograniczono do minimum, a materiał dowodowy co

do poszczególnych zagadnień sprawy nie został przekazany sądowi z uwagi na

jego obowiązkowe poprzedzenie szczegółowym omówieniem i ewentualną

konfrontacją z pozwanym” (s. 1 skargi).

Skarga

o

wznowienie

postępowania

stanowi

nadzwyczajny

środek

zaskarżenia, a jej podstawy prawne powinny być określone w sposób ścisły, przy

zachowaniu wymogów przewidzianych m. in. art. 403 § 2 k.p.c. Z treści wniesionej

skargi wynika to, że ustawową podstawę tej skargi skarżący starał się

skonstruować w związku z przebiegiem postępowania dowodowego przed Sądami

meriti. Nie jest natomiast jasne to, czy eksponował wystąpienie „nowych

okoliczności”, czy jedynie „nowych dowodów” w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c.,

dlaczego nie mógł z nich skorzystać w zakończonym prawomocnie postępowaniu o

naprawienie szkody i czy mogły one mieć wpływ na wynik merytorycznego

rozstrzygnięcia w tej sprawie.

Skoro w treści skargi o wznowienie powołano się dwukrotnie na przepis

art. 403 § 2 k.p.c., to Sąd Apelacyjny oceniał wystąpienie tej właśnie ustawowej

podstawy wznowienia. Wprawdzie w skardze tej wspomniano także ogólnie, że

w toku rozpoznawania sprawy o odszkodowanie przez oba Sądy meriti doszło do

„naruszenia praw” (powoda), to brak jednak bliższego uzasadnienia tego

stanowiska pozwalał przyjąć, iż taki stan rzeczy skarżący łączył także z

postępowaniem dowodowym w sprawie o odszkodowanie. Za trafną w związku z

tym należy uznać ocenę Sądu Apelacyjnego, że skarga o wznowienie

postępowania nie może stanowić instrumentu prawnego mającego na celu

naprawianie (korygowanie) błędów (bezczynności) strony, popełnionych w toku

postępowania dowodowego w zakresie wykazania stosownej inicjatywy dowodowej

i możliwości powoływania się na fakty uzasadniające zgłoszone roszczenie (s. 3

uzasadniania zaskarżonego postanowienia).

Z treści uzasadnienia zażalenia pełnomocnika powoda wynika, że akceptuje

on przyjęty przez Sąd Apelacyjny początek biegu trzymiesięcznego do wniesienia

skargi, przewidzianego w art. 407 § 1 k.p.c. (od dnia wydania prawomocnego

wyroku Sądu Apelacyjnego w dniu 7 listopada 2008 r., k. 397 akt). W ocenie

pełnomocnika, należałoby jednak co najmniej zweryfikować tak przyjęty bieg

terminu do wniesienia skargi z racji okoliczności, które pojawiły się po wydaniu

wyroku Sądu Apelacyjnego i ustanowieniu dla powoda pełnomocnika (radcę

prawnego) z urzędu (postanowienie z dnia 27 stycznia 2009 r., k. 411 akt).

Otóż Sąd Apelacyjny przesłał pomyłkowo postanowienie o ustanowieniu

pełnomocnika (radcy prawnego) do Naczelnej Rady Adwokackiej (k. 412 akt),

a Rada ta odesłała je następnie Okręgowej Izbie Radców Prawnych (k. 117).

Izba ostatecznie zawiadomiła Sąd Apelacyjny o wyznaczeniu na pełnomocnika

z urzędu (w postępowaniu kasacyjnym) radcę prawnego B.B. (k. 419 akt).

Zawiadomienie takie nastąpiło w dniu 9 lutego 2009 r. (k. 419 akt). Radca prawny

nie wniosła skargi kasacyjnej, na którą liczył powód.

Wskazane okoliczności nie mogą jednak w żaden sposób podważać biegu

trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi przewidzianego w art. 407 § 1 k.p.c.

Informacja o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu (radcy prawnego) dotarła do tego

pełnomocnika jeszcze w okresie otwartym do wniesienia skargi (wyrok Sądu

Apelacyjnego z uzasadnieniem został doręczony powodowi w dniu 19 stycznia

2009 r., k. 410 akt). Ostateczna decyzja radcy prawnego (pełnomocnika z urzędu)

o nie wniesieniu skargi kasacyjnej, nie może świadczyć o tym, że doszło do

pozbawienia możliwości obrony praw reprezentowanego w rozumieniu art. 401 pkt

2 k.p.c.

Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda jako

nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.). O kosztach

postępowania zażaleniowego orzeczono stosownie do art. 98 k.p.c., art. 108 § 1

k.p.c. oraz §§ 6, 12, 15-16 rozporządzenia MS z dnia 28 września 2002 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych (...) (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze

zm.).