I CZ 87/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 87/06

POSTANOWIENIE

Dnia 7 listopada 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący)

SSN Grzegorz Misiurek

SSN Marek Sychowicz (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi M. L.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem

Sądu Apelacyjnego z dnia 10 kwietnia 2002 r. w sprawie z powództwa M. L.

przeciwko Telewizji […]

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 7 listopada 2006 r.,

zażalenia powoda

na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 17 maja 2006 r.,

oddala zażalenie;

przyznaje radcy prawnemu M. N. od Skarbu Państwa - Sądu

Apelacyjnego kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych z 22 %

podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej

pomocy

prawnej

udzielonej

zażaleniowym.

Uzasadnienie

z

urzędu

w

postępowaniu

Postanowieniem z dnia 17 maja 2006 r. Sąd Apelacyjny odrzucił wniesioną w

dniu 28 listopada 2005 r. skargę powoda M. L. o wznowienie postępowania

zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 10 kwietnia

2002 r., wydanym w sprawie rozpoznanej w postępowaniu odrębnym –

postępowaniu w sprawach gospodarczych. Ponieważ postanowieniem z dnia 8

stycznia 2003 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania kasacji

wniesionej przez powoda od wymienionego wyroku, a podstawą skargi o

wznowienie

nie

jest

pozbawienie

możności

działania

ani brak

należytej

reprezentacji, Sąd Apelacyjny uznał, że przewidziany w art. 47922 k.p.c. dwuletni

termin

do

wniesienia

skargi

o wznowienie

postępowania

w

sprawach

gospodarczych upłynął w dniu 8 stycznia 2005 r., a zatem skarga o wznowienie

została wniesiona przez powoda po terminie.

W zażaleniu na powyższe postanowienie powód podniósł, że już od dnia

1 kwietnia 1994 r. nie prowadzi działalności gospodarczej, dowodem na co jest

znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie Urzędu Skarbowego z dnia 20

kwietnia 1995 r. Zarzucił, że zaskarżone postanowienie wydane zostało

z naruszeniem art. 408 w zw. z art. 410 § 1 k.p.c. i wniósł o jego uchylenie

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu lub

uznanie skargi o wznowienie postępowania za wniesioną w terminie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Jest bezsporne, że sprawa zakończona prawomocnym

wyrokiem

Sądu

Apelacyjnego z dnia 10 kwietnia 2002 r. była w chwili jej wszczęcia (dnia 25

stycznia 1993 r.) sprawą gospodarczą w rozumieniu art. 4791 § 1 k.p.c.

Jak trafnie zauważono w piśmiennictwie prawniczym i w judykaturze (zob.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 sierpnia 2006 r., II CZ 50/06 (niepubl.),

odpadnięcie

w

toku

rozpoznawania

sprawy

którejkolwiek

z

przesłanek

kwalifikujących ją jako sprawa gospodarcza, odbiera jej charakter takiej sprawy.

W praktyce brak następczy, pozbawiający sprawę jej gospodarczego charakteru,

może być spowodowany wyłącznie utratą przez jedną lub obie strony statusu

przedsiębiorcy. Konsekwencją tego jest odpadnięcie podstawy do rozpoznania

sprawy w postępowaniu odrębnym przewidzianym dla spraw gospodarczych,

co powinno spowodować przekazanie jej do dalszego rozpoznania w postępowaniu

„zwykłym”. Jednakże bez względu na to, czy wydane zostało postanowienie

lub zarządzenie o rozpoznaniu sprawy w postępowaniu „zwykłym” i czy sprawa

rozpoznawana jest w dalszym ciągu stosownie do przepisów o postępowaniu

odrębnym w sprawach gospodarczych, ze swej istoty nie jest już ona sprawą

gospodarczą i do dalszego postępowania w tej sprawie nie mają zastosowania

przepisy o postępowaniu odrębnym w sprawach gospodarczych, w tym art. 479 22

k.p.c.

Zażalenie jest jednakże niezasadne. Wbrew twierdzeniu skarżącego

okoliczność, że zaprzestał on prowadzenia działalności gospodarczej z dniem

1 kwietnia 1994 r., a zatem z tym dniem utracił status przedsiębiorcy (art. 479 2 § 1

k.p.c.), nie została wykazana. Zaświadczenie Pierwszego Urzędu Skarbowego z

dnia 20 kwietnia 1995 r., na które skarżący powołuje się, stwierdza bowiem jedynie,

że „M. L. prowadzi usługi filmowe w zakresie… i w miesiącu kwietniu 1994 r.

podatnik złożył zawiadomienie, w którym informuje o zawieszeniu działalności z

dniem 1 kwietnia 1994 r.” (k. 371). Po pierwsze, z zaświadczenia tego wynika, że

powód złożył oświadczenie o zawieszeniu działalności gospodarczej, a nie o jej

zaprzestaniu. Po drugie, do stwierdzenia zaprzestania prowadzenia działalności

gospodarczej przez przedsiębiorcę nie jest powołany urząd skarbowy, lecz mógł to

jedynie stwierdzić organ prowadzący ewidencję działalności gospodarczej w

przypadku wykreślenia przedsiębiorcy z ewidencji wobec zawiadomienia o

zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej (obowiązujący wówczas art.

19 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej, Dz. U. Nr

41, poz. 324 ze zm.). Odpowiedniej decyzji lub zaświadczenia stwierdzającego

wykreślenie go z ewidencji działalności gospodarczej powód jednakże nie

przedstawił.

Po

złożeniu

przez

niego

zaświadczenia

Pierwszego

Urzędu

Skarbowego z dnia 20 kwietnia 1995 r. Sąd nie miał więc podstawy do odstąpienia

od rozpoznawania sprawy w postępowaniu odrębnym przewidzianym dla spraw

gospodarczych i ze względu na treść tego zaświadczenia nie ma obecnie podstawy

do zaniechania oceny terminowości wniesionej przez powoda skargi o wznowienie

postępowania na podstawie art. 47922 k.p.c.

Zaskarżone

postanowienie

wydane

zostało

bez naruszenia art.

w zw. z art. 410 § 1 k.p.c.

Z przytoczonych względów zażalenie podlega oddaleniu (art. 3941 § 3

w zw. z art. 39814 k.p.c.).

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu

w postępowaniu zażaleniowym Sąd Najwyższy orzekł na podstawie § 15

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa

kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego

z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

jc