Legislator Case Law & Legislation
I CZ 86/08 AI generated

I CZ 86/08 · Sąd Najwyższy

Case Number I CZ 86/08
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome postanowienie

Legislator summary

AI generated

Postanowieniem z dnia 23 maja 2008 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił zażalenie Z. (następcy prawnego C. D.) na postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 17

Legislator headnote

AI generated

art. 1302 § 3 k.p.c, art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c, art. 96 k.p.c, art. 370 k.p.c, art. 397 § 2 k.p.c, art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c; I CZ 86/08 · Sąd Najwyższy: Sąd Okręgowy w K. odrzucił zażalenie Z. (następcy prawnego C. D.) na postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 17

Keywords

AI generated
art. 1302 § 3 k.p.c art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c art. 96 k.p.c art. 370 k.p.c art. 397 § 2 k.p.c art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c

Cited Legislation

AI generated
art. 1302 § 3 k.p.c
podstawie art. 1302 § 3 k.p.c.
art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c
postępowania z urzędu (art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.), czego zaniechał sąd pierwszej
art. 96 k.p.c
dalszego działania w jej imieniu (art. 96 k.p.c.).
art. 370 k.p.c
podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. i art. 370 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. albowiem
art. 397 § 2 k.p.c
podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. i art. 370 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. albowiem
art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c
art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c., art.
art. 181 § 1 pkt 1 k.p.c
180 § 1 pkt 1 k.p.c., art. 181 § 1 pkt 1 k.p.c., art.
art. 361 k.p.c
181 § 1 pkt 1 k.p.c., art. 361 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt I CZ 86/08

POSTANOWIENIE

Dnia 14 listopada 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący)

SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian

SSA Dariusz Dończyk (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku Z. S.

przy uczestnictwie J. S.

o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 listopada 2008 r.,

zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 maja

2008 r., sygn. akt I Cz (…),

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 23 maja 2008 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił zażalenie Z.

S. (następcy prawnego C. D.) na postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 17

grudnia 2007 r. w sprawie I Ns (…). Postanowieniem tym Sąd Rejonowy w B. na

podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. odrzucił apelację wnioskodawczyni C. D. wniesioną przez

profesjonalnego pełnomocnika, gdyż nie została należycie opłacona. Odpis tego

postanowienia został w dniu 5 stycznia 2008 r. doręczony pełnomocnikowi

wnioskodawczyni, który zaskarżył je zażaleniem z dnia 12 stycznia 2008 r. W zażaleniu

tym

zakwestionowano

rozstrzygnięcie

sądu

pierwszej

instancji

w przedmiocie

odrzucenia apelacji z uwagi na to, że wnioskodawczyni postanowieniem z dnia 25

kwietnia 2007 r. została zwolniona z obowiązku poniesienia w ¾ kosztów postępowania.

Wnioskodawczyni C. D. zmarła w dniu 4 stycznia 2008 r. Jako następca prawny zmarłej

wnioskodawczyni do toczącego się postępowania wstąpiła Z. S. Sąd Rejonowy w B.

doręczył następcy prawnemu wnioskodawczyni C. D. - Z. S. odpis postanowienia z dnia

17 grudnia 2007 r. z pouczeniem o prawie złożenia zażalenia. Pismem z dnia 7 lutego

2008 r. Z. S. w całości poparła złożone przez pełnomocnika w dniu 12 stycznia 2008 r.

zażalenie. Sąd pierwszej instancji pismo Z. S. z dnia 7 lutego 2008 r. zakwalifikował jako

zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 17 grudnia 2007 r.

i przedstawił do rozstrzygnięcia Sądowi Okręgowemu wraz z zażaleniem wniesionym

przez pełnomocnika zmarłej wnioskodawczyni.

W ocenie Sądu Okręgowego śmierć strony uzasadnia zawieszenie przez sąd

postępowania z urzędu (art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.), czego zaniechał sąd pierwszej

instancji. Stąd też pełnomocnik zmarłej wnioskodawczyni C. D. zobowiązany był do

dalszego działania w jej imieniu (art. 96 k.p.c.). Z tego względu pełnomocnik

wnioskodawczyni wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 17

grudnia 2007 r. Sąd Rejonowy nie zawiesił postępowania, ale kontynuując je z udziałem

następcy prawnego zmarłej wnioskodawczyni C. D. - Z. S., doręczył jej odpis

postanowienia z dnia 17 grudnia 2007 r. z błędnym pouczeniem o prawie wniesienia

zażalenia. W odpowiedzi Z. S. pismem z dnia 7 lutego 2008 r. poparła złożone przez

pełnomocnika zmarłej wnioskodawczyni C. D. zażalenie. Sąd Rejonowy potraktował zaś

złożone przez nią pismo jako zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia

17 grudnia 2007 r., wzywając Z. S. do uzupełnienia jego braków formalnych. W ocenie

Sądu Okręgowego pismo Z. S. nie mogło zostać zakwalifikowane jako odrębne

zażalenie, albowiem postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 17 grudnia 2007 r.

zostało

skutecznie

zaskarżone

zażaleniem

wniesionym

przez

pełnomocnika

wnioskodawczyni C. D., który działał w ramach udzielonego mu pełnomocnictwa. Błędne

pouczenie Sądu Rejonowego oraz nieprawidłowa kwalifikacja pisma Z. S. z dnia 7

lutego 2008 r. nie może skutkować przyznaniem jej prawa do odrębnego zaskarżenia

postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 17 grudnia 2007 r. Z. S. wstąpiła bowiem

do postępowania w fazie, kiedy postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 17 grudnia

2007 r. zostało skutecznie zaskarżone. W tych okolicznościach przedmiotem

rozpoznania przez Sąd Okręgowy było zażalenie złożone przez pełnomocnika

wnioskodawczyni C. D. w dniu 12 stycznia 2008 r., a poparte przez jej następcę

prawnego Z. S. pismem z dnia 7 lutego 2008 r. Zażalenie to podlegało odrzuceniu na

podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. i art. 370 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. albowiem

zostało wniesione przez profesjonalnego pełnomocnika i nie zostało należycie opłacone.

Zwolnienie od kosztów postępowania orzeczone postanowieniem z dnia 25 kwietnia

2007 r. nie odnosiło się bowiem również do środków odwoławczych.

Od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 maja 2008 r. zażalenie

wniosła wnioskodawczyni, która zaskarżyła je w całości zarzucając naruszenie

przepisów postępowania mających wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, a

mianowicie: art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c., 379 pkt 1 i 5 k.p.c. w zw. z art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.,

art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c., art. 181 § 1 pkt 1 k.p.c., art. 361 k.p.c. w zw. z art. 325 k.p.c.,

art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych oraz art. 379 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 357 § 2 k.p.c. W uzasadnieniu zażalenia

podniesiono, że po śmierci wnioskodawczyni C. D. sądy: pierwszej i drugiej instancji,

zaniechały wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, czym naruszono

przepis art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. Z chwilą śmierci wnioskodawczyni zgodnie z art. 96

k.p.c. wygasło pełnomocnictwo pełnomocnika, który reprezentował wnioskodawczynię.

Dlatego sąd drugiej instancji błędnie nie rozpoznał osobistego zażalenia wniesionego

przez wnioskodawczynię na postanowienie z dnia 17 grudnia 2007 r. uznając za

wystarczające rozpoznanie zażalenia, które złożył w dniu 12 stycznia 2008 r., były

pełnomocnik zmarłej w dniu 4 stycznia 2008 r. C. D. Zaniechanie nadania biegu temu

zażaleniu uzasadnia zarzut naruszenia przepisu art. 379 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 357 § 2

k.p.c. Dopiero postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 maja 2008 r.

wykreowało stronę w osobie Z. S., która wcześniej nie została wezwana do udziału w

sprawie w trybie przewidzianym w art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c. Błędnie także uznał Sąd

Okręgowy, że apelacja wnioskodawczyni została nienależycie opłacona. W dacie

złożenia apelacji obowiązywało postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia

25 kwietnia 2007 r. o zwolnieniu wnioskodawczyni C. D. z opłaty sądowej w ¾

częściach.

Wobec

tego

sformułowanie

sentencji

tego

orzeczenia

wskazuje,

że zwolnienie to, zgodnie z art. 101 ust. 1 u.k.s.c., obejmuje zwolnienie od kosztów

sądowych, a nie tylko opłaty sądowej od wniosku. Wnioskodawczyni wniosła o uchylenie

zaskarżonego postanowienia ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia

poprzez jego uchylenie i nadanie biegu apelacji złożonej od postanowienia Sądu

Rejonowego w B. z dnia 29 października 2007 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Odpis

zaskarżonego

zażaleniem

postanowienia

został

doręczony

pełnomocnikowi zmarłej wnioskodawczyni C. D. – adw. R. L. w dniu 28 czerwca 2008 r.

(zwrotne poświadczenie odbioru). Ponieważ w chwili doręczenia odpisu tego

postanowienia pełnomocnik ten nie posiadał umocowania do reprezentowania w

sprawie Z. S., następczyni prawnej zmarłej wnioskodawczyni, doręczenie to nie było

skuteczne wobec Z. S., która udzieliła pełnomocnictwa procesowego adw. R. L. dopiero

w dniu 3 lipca 2008 r. Zarządzenie o doręczeniu wnioskodawczyni Z. S. odpisu

zaskarżonego zażaleniem odpisu postanowienia Sądu Okręgowego w K. zostało

wydane dopiero w dniu 7 lipca 2008 r. Powyższe uzasadniało przyjęcie, że

wnioskodawczyni zachowała termin do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu

Okręgowego w K. skoro zażalenie jej pełnomocnika z datą 4 lipca 2008 r. zostało

wniesione do Sądu Okręgowego w dniu 8 lipca 2008 r.

Śmierć strony - osoby fizycznej w trakcie procesu bądź postępowania

nieprocesowego stanowi przeszkodę do dalszego kontynuowania postępowania.

Zachodzi bowiem jedna z tzw. bezwzględnych przesłanek procesowych – w postaci

braku zdolności sądowej strony, sprzeciwiających się prowadzeniu postępowania

sądowego. W przypadku, gdy przedmiotem sporu są prawa bądź obowiązki, które

przechodzą

na

następców

prawnych,

postępowanie

sądowe

powinno

zostać

obligatoryjnie zawieszone na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. W takim wypadku

zawieszenie postępowania, jak stanowi art. 174 § 2 k.p.c., ma skutek od chwili zdarzeń,

które je spowodowało, tj. w przypadku śmierci strony, od chwili tego zdarzenia.

Zawieszenie postępowania sądowego służy nie tylko wstrzymaniu dalszych czynności

procesowych do czasu ustalenia i wezwania do udziału w sprawie następców prawnych

zmarłej strony. Zawieszenie postępowania ma także na celu zapobieżenie negatywnym

skutkom procesowym wynikającym chociażby z biegu terminów. Jak stanowi przepis art.

179 § 2 k.p.c. w przypadku zawieszenia postępowania m.in. z powodu śmierci strony,

żadne terminy nie biegną i zaczynają biec dopiero od początku z chwilą podjęcia

postępowania. Terminy sądowe należy w miarę potrzeby wyznaczyć na nowo. Z chwilą

zawieszenia

postępowania

zostaje

również

ograniczony

zakres

czynności

podejmowanych przez sąd. Zgodnie bowiem z art. 179 § 3 k.p.c., podczas zawieszenia

postępowania, sąd nie podejmuje żadnych czynności z wyjątkiem tych, które mają na

celu podjęcie postępowania albo zabezpieczenie powództwa lub dowodu. Czynności

podejmowane przez strony, a nie dotyczące tych przedmiotów, wywołują skutki dopiero

z chwilą podjęcia postępowania. Śmierć strony, a następnie zawieszenie postępowania

w sprawie ma istotne skutki dla bytu pełnomocnictwa procesowego udzielonego przez

zmarłą stronę. Według art. 96 k.p.c. w razie śmierci strony pełnomocnictwo wygasa.

Jednakże pełnomocnik procesowy działa aż do czasu zawieszenia postępowania. W

doktrynie sporny jest status pełnomocnika występującego w imieniu strony po jej

śmierci. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono stanowisko, że zakres

umocowania takiego pełnomocnika jest ograniczony jedynie do tych czynności, które

zmierzają do zawieszenia postępowania w sprawie (por. orzeczenie Sądu Najwyższego

z dnia 16 czerwca 1955 r. II CO 81/54, OSNCK 1957, nr 1, poz. 8, postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 6 sierpnia 1975 r. II CZ 114/75, OSNC z 1976 r., nr 7-8, poz. 165,

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2001 r. II UKN 657/00, OSNP z 2003 r., nr

18, poz. 448, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2006 r. I PK 143/05,

OSNP z 2006 r., nr 23-24, poz. 359). W uzasadnieniu ostatniego z powołanych

orzeczeń

Sąd

Najwyższy przyjął,

że

zasadniczym

celem dalszego

działania

pełnomocnika procesowego po śmierci mocodawcy jest zawieszenie postępowania, co

oznacza, że pełnomocnictwo procesowe wygasa wprawdzie z chwilą śmierci

mocodawcy, ale z mocy szczególnego upoważnienia ustawowego zawartego w art. 96

k.p.c. skuteczne są czynności pełnomocnika podejmowane od chwili

śmierci

mocodawcy aż do czasu zawieszenia postępowania. To ustawowe umocowanie do

dalszego działania pełnomocnika procesowego po śmierci mocodawcy nie ogranicza

zakresu przedmiotowego dalszej reprezentacji procesowej, która jednak może

obejmować czynności procesowe zmierzające jedynie do zawieszenia postępowania.

Pełnomocnik procesowy działa z woli ustawodawcy jako osoba wykonująca zawód

zaufania publicznego, która podejmuje działania w interesie nieujawnionych następców

prawnych zmarłego mocodawcy, chociaż nie ma prawnego statusu ich pełnomocnika

procesowego. Uwzględniając więc, że w razie śmierci strony zgodnie z art. 174 § 2

k.p.c., zawieszenie postępowania ma skutek od chwili tego zdarzenia oznacza to, że po

śmierci mocodawcy pełnomocnik nie może podjąć innych czynności procesowych z

wyjątkiem tych, które zmierzają do zawieszenia postępowania. Również w uzasadnieniu

wyroku z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie II UKN 657/00, Sąd Najwyższy przyjął, że

na podstawie art. 96 k.p.c. śmierć strony powoduje wygaśnięcie pełnomocnictwa, a

wszystkie działania podjęte przez pełnomocnika po śmierci mandata są bezprawne, z

wyjątkiem czynności zmierzających do zawieszenia postępowania.

Niezawieszenie postępowania i jego kontynuowanie po utracie zdolności sądowej

przez stronę, bez wstąpienia w jej miejsce następców prawnych, powoduje nieważność

postępowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 1998 r. II CKU 19/98, Prok.

i Pr. z 1998 r., nr 11-12, poz. 45). Sąd Rejonowy, a następnie Sąd Okręgowy, nie wydały

postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie, czym niewątpliwie sądy obu

instancji naruszyły przepis art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c., co wywołałoby skutki procesowe

określone w art. 179 § 2 k.p.c. i umożliwiało wezwanie do udziału w sprawie – w trybie

przewidzianym w art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c. - Z. S. jako następczyni prawnej zmarłej

wnioskodawczyni. Możliwe jest kontynuowanie postępowania sądowego po śmierci

strony, gdy znani są sądowi spadkobiercy tej strony i gdy zostaną oni wezwani do

udziału w sprawie (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 1.10.1949 r. C 1283/49,

PiP z 1950 r., nr 2, str.109). Sądy obu instancji nie wydały żadnego postanowienia o

wezwaniu do udziału w sprawie Z. S. Mimo tego Sąd Rejonowy doręczając Z. S. odpis

swego postanowienia z dnia 17 grudnia 2007 r. i pouczając o trybie zaskarżenia

postanowienia z dnia 17 grudnia 2007 r. faktycznie kontynuował postępowanie z

udziałem następczyni prawnej zmarłej wnioskodawczyni. Również Sąd Okręgowy

wymienił Z. S. w zaskarżonym postanowieniu jako stronę – następczynię prawną

zmarłej wnioskodawczyni C. D. Doręczanie Z. S. odpisu orzeczeń wydanych w sprawie,

jak również przyjęcie pism sądowych składanych przez nią w trakcie postępowania,

świadczy o tym, że Z. S. brała udział jako strona w postępowaniu sądowym (por.

orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 1997 r., I CZ 82/97, OSNC z 1997 r., nr

12, poz. 209). Tym samym nie naruszył Sąd Okręgowy przepisu art. 361 k.p.c. w

związku z art. 325 k.p.c. wymieniając w sentencji zaskarżonego postanowienia Z. S.

jako stronę postępowania. Mimo więc uchybienia także przez Sąd Okręgowy

wskazanym wyżej przepisom: art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. oraz art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c.

uchybienia te nie ograniczyły możliwości obrony praw wnioskodawczyni i nie miały

istotnego znaczenia dla treści zaskarżonego postanowienia. Za nieuzasadniony należy

uznać także zarzut naruszenia art. 181 § 1 pkt 1 k.p.c., który ma zastosowanie, gdy

postępowanie w sprawie zostało zawieszone i to na wniosek spadkobiercy, co w

sprawie nie miało miejsca.

Śmierć wnioskodawczyni nastąpiła w dniu 4 stycznia 2008 r., po wydaniu przez

Sąd Rejonowy w B. w dniu 17 grudnia 2007 r., postanowienia o odrzuceniu apelacji

wnioskodawczyni. Odpis tego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi zmarłej

wnioskodawczyni Czesławy w dniu 5 stycznia 2008 r. (zwrotne poświadczenie odbioru),

a więc już po śmierci wnioskodawczyni. Ponieważ zgodnie z art. 96 k.p.c.

pełnomocnictwo procesowe udzielone przez zmarłą wnioskodawczynię wygasło, a

pełnomocnik nie stawał się pełnomocnikiem następców prawnych zmarłej strony za

nieskuteczne – wobec Z. S. jako następczyni prawnej zmarłej wnioskodawczyni należało

uznać

doręczenie

pełnomocnikowi

zmarłej

wnioskodawczyni

odpisu

postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 17 grudnia 2007 r. Skuteczności

doręczenia

odpisu

tego

postanowienia

nie

można

wywodzić

z

uprawnienia

pełnomocnika do działania w sprawie do chwili zawieszenia postępowania skoro

uprawnienie do działania pełnomocnika zmarłej strony jest ograniczone wyłącznie do

czynności zmierzających do zawieszenia postępowania w sprawie. Błędnie także przyjął

Sąd Okręgowy, że ustanowiony w sprawie przez zmarłą wnioskodawczynię C. D.

pełnomocnik procesowy nadal – po śmierci wnioskodawczyni - był uprawniony do

zaskarżenia zażaleniem postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 17 grudnia 2007

r. o odrzuceniu apelacji, mimo że ta czynność procesowa pełnomocnika wykraczała

poza zakres czynności procesowych zmierzających do zawieszenia postępowania w

sprawie. Konsekwencją takiego stanowiska było uznanie przez Sąd Okręgowy, że Z. S.

jako następczyni prawna zmarłej wnioskodawczyni C. D., nie miała prawa wniesienia

odrębnego zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 17 grudnia 2007

r. o odrzuceniu apelacji wnioskodawczyni. Opierając się na takim stanowisku Sąd

Okręgowy mimo przedstawienia przez Sąd Rejonowy dwóch zażaleń: wniesionego

przez pełnomocnika zmarłej wnioskodawczyni oraz osobiście przez jej następczynię

prawną Z. S., rozpoznał formalnie (odrzucając je) jedno zażalenie wniesione przez

pełnomocnika zmarłej wnioskodawczyni, pomijając rozpoznanie zażalenia wniesione

osobiście przez następczynię prawną zmarłej wnioskodawczyni – Z. S. (traktując pismo

procesowe wnioskodawczyni Z. S. z dnia 7 lutego 2008 r. jedynie jako pismo

popierające zażalenie wniesione przez pełnomocnika zmarłej wnioskodawczyni).

Ponadto takie stanowisko Sądu Okręgowego znalazło odzwierciedlenie jedynie

w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, z którym nie była zgodna treść sentencji

zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego, w której wymieniono tylko jedno

zażalenie

wniesione

przez

„powódkę”

zamiast,

jak

powinno

być

poprawnie,

wnioskodawczynię. Zważywszy na to, że w rubrum postanowienia określono, że

wnioskodawczynią jest Z. S. (następca prawny C. D.) uzasadniony jest wniosek, że

treść tenoru postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 maja 2008 r. o odrzuceniu

zażalenia dotyczy zażalenia wniesionego przez wnioskodawczynię Z. S., a nie przez

pełnomocnika zmarłej wnioskodawczyni C. D., jak argumentował Sąd Okręgowy w

uzasadnieniu tego postanowienia.

W świetle powyższego za uzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 96

k.p.c. w związku z przyjęciem, że pełnomocnik zmarłej wnioskodawczyni C. D. był

uprawniony do zaskarżenia postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 17 grudnia

2007 r. o odrzuceniu apelacji ze skutkiem prawnym - wobec następcy prawnej zmarłej

wnioskodawczyni – w postaci wyłączenia jej prawa do wniesienia zażalenia na

powołane wyżej postanowienie Sądu Rejonowego w B. Pełnomocnik zmarłej

wnioskodawczyni, mimo nie wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania w

sprawie, nie stał się bowiem pełnomocnikiem procesowym Z. S. jako następczyni

prawnej zmarłej wnioskodawczyni C. D., a podjęta przez niego czynność procesowa

w postaci wniesienia zażalenia - w chwili braku wiedzy pełnomocnika o śmierci

wnioskodawczyni - wykraczała poza zakres czynności zmierzającej do zawieszenia

postępowania. Wbrew też stanowisku przyjętemu w uzasadnieniu zaskarżonego

postanowienia, pełnomocnik nie reprezentował już zmarłej wnioskodawczyni, która z

chwilą śmierci utraciła zdolność sądową, a ponadto zgodnie z art. 96 k.p.c.,

pełnomocnictwo procesowe udzielone przez zmarłą wnioskodawczynię wygasło. W tej

specyficznej sytuacji procesowej – będącej następstwem śmierci wnioskodawczyni C. D.

- Sąd Okręgowy powinien był odrębnie rozważyć kwestię dopuszczalności zażaleń

wniesionych przez byłego pełnomocnika zmarłej wnioskodawczyni oraz osobiście przez

Z. S. Odrzucenie przez Sąd Okręgowy zażalenia wniesionego osobiście przez

wnioskodawczynię Z. S. od postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 17 grudnia

2007 r. z powołaniem się na to, że wcześniejsze zażalenie wniesione przez

pełnomocnika zmarłej wnioskodawczyni C. D., nie zostało należycie opłacone,

uzasadnia zarzut naruszenia art. 379 pkt 5 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13

§ 2 k.p.c.

Sąd Okręgowy nie rozpoznawał merytorycznie zażalenia pełnomocnika zmarłej

wnioskodawczyni wniesionego od postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 17

grudnia 2007 r. o odrzuceniu apelacji, lecz odrzucił je na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. z

powodu nieuiszczenia opłaty sądowej. Przedmiotem kontroli jest więc jedynie

zasadność rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego o odrzuceniu zażalenia na postanowienie

Sądu Rejonowego w B. z dnia 17 grudnia 2007 r. o odrzuceniu apelacji

wnioskodawczyni, a nie zasadność rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w B. zawartego w

tym

postanowieniu.

Dlatego

bezprzedmiotowy

dla

rozpoznania

zażalenia

jest

podniesiony w nim zarzut naruszenia art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o

kosztach sądowych w sprawach cywilnych w następstwie błędnego – zdaniem

skarżącego - stanowiska Sądu Rejonowego co do nieprawidłowości uiszczonej przez

pełnomocnika zmarłej wnioskodawczyni opłaty (w wysokości ¼ ) od apelacji, co

skutkowało wydaniem przez Sąd Rejonowy postanowienia z dnia 17 grudnia 2007 r. o

odrzuceniu apelacji.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 15 k.p.c.

w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie.