I CZ 85/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 85/09

POSTANOWIENIE

Dnia 26 listopada 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Barbara Myszka (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)

SSN Grzegorz Misiurek

w sprawie ze skargi K.G., J.G. i M.L.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem

Sądu Okręgowego w R.

z dnia 14 września 2007 r., sygn. akt [...] i [...]

w sprawie z wniosku J.S.

przy uczestnictwie [...]

o rozgraniczenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 26 listopada 2009 r.,

zażalenia skarżących

na postanowienie Sądu Okręgowego w R.

z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt [...],

I. I oddala zażalenie;

II. II zasądza od uczestników postępowania K.G., J.G. i

M.L. na rzecz J.S. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł

tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2009 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę

K.G., J.G. i M.L. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym

postanowieniem tego Sądu z dnia 14 września 2007 r. W zaskarżonym skargą

postanowieniu oddalono apelację skarżących (uczestników postępowania w

sprawie o rozgraniczenie nieruchomości), wniesioną na postanowienie Sądu

Rejonowego z dnia 27 grudnia 2006 r. Skarżący domagali się uchylenia obu

wskazanych postanowień Sądów meriti, dołączyli do skargi opinię geodezyjną z

dnia 31 marca 2009 r., sporządzoną przez geodetę na zlecenie uczestników

postępowania – K.G. i M.L. W skardze powołano się na podstawy wznowienia

postępowania określone w art. 401 pkt 2 k.p.c. (w zw. z art. 379 pkt 5 k.p.c., art.

403 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. i art. 403 § 2 k.p.c.). Według skarżących, postanowienie

Sądu Okręgowego z dnia 14 września 2007 r. zostało uzyskane za pomocą

przestępstwa, gdyż opierało się o sfałszowane opinie geodezyjne (art. 403 § 1 pkt 1

i 2 k.p.c.). Skarżący zostali pozbawieni możności obrony swoich praw (art. 401 pkt

2 k.p.c.), ponieważ ich zarzuty dotyczące opinii geodezyjnych, wziętych pod uwagę

przez Sądy meriti, nie zostały uwzględnione przez oba te Sądy. Nowe fakty i

dowody w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. to dołączona do skargi opinia geodezyjna

geodety E.Z.

Sąd Okręgowy uznał, że wniesiona skarga o wznowienie postępowania nie

została oparta na żadnej ze wskazanych podstaw wznowienia, a ponadto

w odniesieniu do podstawy wznowienia, określonej w art. 401 pkt 2 k.p.c., skarga

została wniesiona po upływie wymaganego terminu z art. 407 § 1 k.p.c.

W zażaleniu na postanowienie Sądu z dnia 4 czerwca 2009 r. uczestnicy

postępowania zarzucili naruszenie art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c., art. 403 § 2 k.p.c.,

art. 410 § 1 k.p.c. i domagali się zmiany zaskarżonego postanowienia i stwierdzenia

dopuszczalności wznowienia postępowania w sprawie, ewentualnie – uchylenia

tego postanowienia lub uchylenia go i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do

ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c., można żądać wznowienia postępowania

na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte m. in. na dokumencie podrobionym

lub przerobionym. Wprawdzie w skardze o wznowienie nie eksponowano wprost tej

podstawy wznowienia, ale z jej treści wynika to, że - w ocenie skarżących postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 14 września 2007 r. zostało uzyskane za

pomocą przestępstwa, gdyż opiera się o sfałszowane opinie geodezyjne (zarzut

fałszerstwa pojawia się kilkakrotnie w treści skargi).

Z uzasadnienia zażalenia wynika to, że skarżący kwestionują stwierdzony

przez Sąd Okręgowy brak podstaw skargi o wznowienie postępowania, określonych

w art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. Starają się wykazać, powołując się na opinię inż. E.Z., że

zachodzi jednak podstawa do wznowienia postępowania w postaci oparcia

postanowienia o rozgraniczenie nieruchomości na „przerobionych dokumentach”

(mapach kastralnych i mapach przejściowych, s. 3 zażalenia). W tych obu

kategoriach map - jak podniesiono - „wyraźne są ślady usuwania oznaczeń

ewidencyjnych znaków granicznych dotyczących spornych działek”.

Należy zwrócić uwagę na to, że w treści opinii inż. E.Z. nie stwierdzono

wprost tego, że takie „oczywiste ślady usuwania oznaczeń ewidencyjnych” pojawiły

się w sposób nielegalny (nieprawidłowy) i mogło to nosić cechy przestępstwa

polegającego

na

przerobieniu

wspomnianych

map.

Korektura

oznaczeń

ewidencyjnych mogła przecież nastąpić, np. w wyniku przechodzenia z systemu

kastralnego na tzw. system działkowy i mieć charakter zupełnie legalny

(prawidłowy). Skoro na wnoszącym skargę o wznowienie ciąży obowiązek

wykazania ustawowej podstawy wznowienia przewidzianej w art. 403 § 1 pkt 1

k.p.c. (w odniesieniu do faktu przerobienia dokumentu i wpływu tego zdarzenia na

wynik rozstrzygnięcia), to fakt takiego, nielegalnego przerobienia powinien zostać

jednak odpowiednio wykazany. Tymczasem treść przedstawionej opinii prywatnej

nie wskazuje na to, że doszło do takiego właśnie wykazania.

Ze względu na znaczny zakres postępowania dowodowego w toczącej się

sprawie o rozgraniczenie nieruchomości nie można uznać za uzasadnione

twierdzenie skarżących, że doszło do wykrycia „nowych okoliczności faktycznych”

w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c., eksponowanych w skardze i w zażaleniu

skarżących w postaci: „zmian granic działek” od chwili założenia katastru do chwili

obecnej, „niepomierzenia działek w terenie na etapie założenia mapy kastralnej”,

„niedokonania innych pomiarów” (s. 4 zażalenia). W uzasadnieniu postanowienia

Sądu Okręgowego z dnia 14 września 2007 r. bardzo szczegółowo zrelacjonowano

przebieg postępowania dowodowego w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości

i uzasadniono stanowisko tego Sądu niepodzielające zarzutów apelacyjnych,

zmierzających do podważenia waloru dowodowego opinii biegłego sądowego (s. 56 uzasadnienie, k. 294 akt sprawy). Należy zwrócić uwagę m. in. na to stwierdzenie

Sądu

Okręgowego,

że

uczestnicy

reprezentowani

przez

zawodowego

pełnomocnika, kwestionując w wielu miejscach opinię biegłego (i jej uzupełnienie),

nie zgłosili jednak ostatecznie wniosku o powołanie innego biegłego – geodetę,

mogącego przecież odpowiednio zweryfikować ustalenia biegłego B.K. Wznowienie

postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. z powołaniem się na nowe, nieznane

stronie wcześniej okoliczności faktyczne, nie może służyć naprawianiu przyjętej

wcześniej nieskutecznej koncepcji prowadzenia postępowania dowodowego

w postępowaniu rozpoznawczym.

Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako

nieuzasadnione (art. 3941 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.). O kosztach

postępowania zażaleniowego orzeczono stosownie do art. 98 k.p.c. i art. 108 § 1

k.p.c.