I CZ 8/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 8/07

POSTANOWIENIE

Dnia 21 marca 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Maria Grzelka

SSN Tadeusz Żyznowski

w sprawie z powództwa Z.L.

przeciwko L.O. i A.O.

o rozwiązanie umowy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 21 marca 2007 r.,

zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 26 października 2006 r., sygn. akt [...],

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

W dniu 1 czerwca 2006 r. powódka, reprezentowana przez pełnomocnika

będącego adwokatem, wniosła apelację od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia

30 marca 2006 r. Apelację tę odrzucił Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 26

października 2006 r. W ocenie Sądu drugiej instancji nie zawierała ona zwięzłego

przedstawienia zarzutów, czego wymaga art. 368 § 1 pkt 2 k.p.c., i z tego względu

podlegała odrzuceniu a limine na podstawie art. 3701 k.p.c.

Wskazane postanowienie powódka zaskarżyła zażaleniem.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania

cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 172, poz. 1804) dodano do

kodeksu postępowania cywilnego art. 3701, zgodnie z którym apelację sporządzoną

przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, niespełniającą

wymagań określonych w art. 368 § 1 pkt 1-3 i pkt 5, sąd pierwszej instancji odrzuca

bez wzywania do usunięcia tych braków, zawiadamiając o tym właściwy organ

samorządu zawodowego, do którego należy pełnomocnik. Jeżeli sąd pierwszej

instancji nie odrzuci apelacji dotkniętej wymienionymi wadami, sankcję tę powinien

zastosować sąd drugiej instancji (art. 373 k.p.c.).

Przepis art. 3701 k.p.c., którego wprowadzenie miało głównie na celu

zdyscyplinowanie profesjonalnych pełnomocników procesowych i przyspieszenie

postępowania, wzorowany jest na analogicznej regulacji zawartej w art. 398 6 k.p.c.

dotyczącym skargi kasacyjnej. Nie oznacza to jednak podniesienia standardu

oczekiwanego od apelacji sporządzanej przez profesjonalnego pełnomocnika do

poziomu wymaganego od skargi kasacyjnej. Mimo że oba te środki zmierzają do

zakwestionowania orzeczenia sądu niższej instancji, inna jest ich funkcja oraz

usytuowanie

w

strukturze

postępowania

cywilnego.

Skarga

kasacyjna

–

w przeciwieństwie do apelacji – jest bowiem nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia

objętym przymusem adwokacko-radcowskim i służącym w znacznym stopniu

realizacji interesu publicznego. W konsekwencji, przy ocenie spełniania przez

skarżącego wymagań apelacji określonych w art. 368 § 1 k.p.c. nie można kierować

się takim rygoryzmem, jak przy badaniu skargi kasacyjnej (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 7 listopada 2006 r., I CZ 75/06, niepubl.). W odniesieniu do

wymagania przewidzianego w art. 368 § 1 pkt 2 k.p.c., wystarczy zatem, że zarzut

skarżącego wynika z treści apelacji nawet pośrednio. Nie jest przy tym konieczne

wskazanie

przez

skarżącego

konkretnego

przepisu

prawa

naruszonego

zaskarżonym orzeczeniem (por. niepublikowane postanowienia Sądu Najwyższego

z dnia 5 grudnia 2006 r., II CZ 93/06, i z dnia 30 czerwca 2006 r., V CZ 48/06).

W przedmiotowej apelacji powódka zakwestionowała m.in. ocenę dowodów

przeprowadzoną przez Sąd pierwszej instancji i ustalenia faktyczne tego Sądu.

Choć zarzuty te ujęto w sformułowaniach mało precyzyjnych i odbiegających od

profesjonalnego standardu, nie ma podstaw do uznania, iż wymaganie określone

w art. 368 § 1 pkt 2 k.p.c. nie zostało spełnione.

Mimo zasadności zarzutu naruszenia art. 368 § 1 pkt 2 k.p.c. przez Sąd

drugiej instancji, należy uznać, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym

postanowieniu jest prawidłowe. Zauważyć bowiem trzeba, że przedmiotową

apelację wniesiono po wejściu w życie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.). Do jej

opłacenia zastosowanie powinny zatem znaleźć nowe przepisy o kosztach

sądowych.

Odnośnie do tego aspektu postępowania zażaleniowego podkreślić należy,

że postanowieniem z dnia 28 marca 2002 r. Sąd Okręgowy w W. zwolnił powódkę

w całości od kosztów sądowych. W myśl zaś art. 14 ust. 2 ustawy o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych, opłatę podstawową pobiera się od podlegających

opłacie pism, o których mowa w art. 3 ust. 2, wnoszonych przez stronę zwolnioną

od kosztów sądowych przez sąd, chyba że ustawa stanowi inaczej. Wśród pism

wymienionych w art. 3 ust. 2 powołanej ustawy mieści się apelacja, a zatem

również apelacja powódki, odrzucona zaskarżonym postanowieniem, podlegała

opłacie podstawowej. Opłata ta nie została jednak uiszczona.

Skutki nie uiszczenia opłat od środków odwoławczych i środków zaskarżenia

wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników określa obecnie art. 130 2 § 3

k.p.c. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty pismo

wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego środki

odwoławcze lub środki zaskarżenia (apelację, zażalenie, skargę kasacyjną, skargę

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sprzeciw od

wyroku zaocznego, zarzuty od nakazu zapłaty, skargę na orzeczenie referendarza

sądowego) podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od

wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia. Jak wielokrotnie

podkreślał Sąd Najwyższy, opłata podstawowa jest opłatą w wysokości stałej

w rozumieniu art. 1302 § 3 k.p.c. (por. m.in. uchwały z dnia 11 stycznia 2007 r.,

III CZP 134/06, niepubl., z dnia 22 listopada 2006 r., III CZP 109/06, Biul.SN 2006,

nr 11, s. 13, i z dnia 13 października 2006 r. III CZP 75/06, Biul.SN 2006, nr 10,

s. 10). W konsekwencji, wniesienie apelacji bez uiszczenia opłaty podstawowej

przez adwokata reprezentującego powódkę zwolnioną od kosztów sądowych

w całości skutkować powinno odrzuceniem apelacji. Taką właśnie sankcję

zastosował Sąd Apelacyjny w zaskarżonym postanowieniu. Ostatecznie zatem,

mimo błędnego uzasadnienia, postanowienie to odpowiada prawu.

Z podanych względów, na podstawie art. 398 14 i 3941 § 3 k.p.c., Sąd

Najwyższy oddalił zażalenie.