I CZ 76/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 76/11

POSTANOWIENIE

Dnia 28 października 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)

SSN Józef Frąckowiak

SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku Z. L.

przy uczestnictwie K. L., M. H.

i E. O.

o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 28 października 2011 r.,

zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie o kosztach zawarte w pkt 2

postanowienia Sądu Okręgowego

z dnia 18 listopada 2010 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę w tym

zakresie Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania i

rozstrzygnięcia o koszach postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 18 listopada 2010 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację

M. H. od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 5 czerwca 2008 r., którym

stwierdzono,

że wnioskodawczyni

nabyła

przez

zasiedzenie

własność

nieruchomości, stanowiącej działkę o numerze 119, położoną w O. Jednocześnie

Sąd ten ustalił, że każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swym udziałem w

sprawie, stwierdzając że podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania

apelacyjnego, a także kasacyjnego jest art. 520 § 1 k.p.c.

Wnioskodawczyni w zażaleniu domagała się uchylenia zaskarżonego

postanowienia w części dotyczącej orzeczenia o kosztach postępowania

apelacyjnego i kasacyjnego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Zarzuciła, że jej interes pozostawał w sprzeczności z interesami uczestników M. H.

i E. O., koszty postępowania apelacyjnego i kasacyjnego wywołane były apelacją

M. H., a przy pierwszym rozpoznaniu apelacji Sąd Okręgowy obciążył ją kosztami

postępowania

apelacyjnego.

Złożony

spis

kosztów

obejmował

umówione

wynagrodzenia adwokatów na wszystkich etapach postępowania oraz opłaty

skarbowe od pełnomocnictw. W odniesieniu do wynagrodzeń w postępowaniu

apelacyjnym była to kwota 5400 zł, w postępowaniu kasacyjnym kwota 10800 zł,

ponieważ wnioskodawczyni była reprezentowana przez innego pełnomocnika, a w

ponownym postępowaniu apelacyjnym 8100 zł, z uwagi na ustanowienie innego

pełnomocnika.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie

postanowieniem

że nabyła

jest

uzasadnione.

uwzględniającym

własność

opisanej

w

W

rozpoznanej

żądanie

sprawie,

zakończonej

wnioskodawczyni

stwierdzenia,

postanowieniu

Sądu

pierwszej

instancji

nieruchomości przez zasiedzenie, interesy jej i uczestników postępowania były

sprzeczne. Wnioskodawczyni zgłosiła także wniosek o zasądzenie na jej rzecz

zwrotu poniesionych kosztów postępowania. Rzeczą Sądu drugiej instancji było

rozpoznanie tego wniosku w oparciu o jedną z zasad przewidzianych art. 520 k.p.c.

Zaskarżone postanowienie stanowi w zasadzie powtórzenie ogólnej zasady

przewidzianej art. 520 § 1 k.p.c., które mogło wyrażać intencję, że Sąd Okręgowy

nie znalazł podstaw do odstępowania od tej ogólnej zasady, chociaż w takiej

sytuacji

należało

oddalić

wniosek

o

zasądzenie

kosztów

postępowania.

Takie zapatrywanie wyrażone zostało w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia

9 grudnia 1999 r., III CKN 497/98, OSNC 2000/6/116 i podziela je również

Sąd w rozpoznawanej

sprawie.

Uzasadnienie

zaskarżonego

postanowienia

sprowadzone zostało do odwołania się do treści wymienionego przepisu, a zatem

nie odniosło się do żądania wnioskodawczyni. Nie wyjaśnia również przyczyn, które

legły u podstaw zastosowania przepisu, którego konsekwencją

jest obciążenie

wnioskodawczyni

odwoławczym

kosztami,

które

poniosła

w postępowaniu

i kasacyjnym, a wnioskodawczyni oraz uczestnicy postępowania nie byli w równym

stopniu zainteresowani wynikiem postępowania, jak też ich interesy nie były

wspólne. Wobec tego nie jest możliwe dokonanie kontroli zaskarżonego

orzeczenia, ponieważ zachodzi konieczność rozpoznania zgłoszonego przez

wnioskodawczynię żądania. Podkreślenia jednak wymaga, że przyjęcie jako

podstawy orzekania o kosztach postępowania jednej z zasad przewidzianych

przepisem art. 520 k.p.c. powinno uwzględniać jej adekwatność do wyniku

postępowania oraz wymagań określonych w § 2 i § 3 tego przepisu, które mają

charakter wyjątków od zasady ogólnej z § 1, a zatem powinny być ściśle

stosowane. Ponadto złożony przez pełnomocnika wnioskodawczyni spis kosztów

obejmuje określenie ich wysokości jako sumy wynagrodzeń w maksymalnych

stawkach,

co

nakłada

na

Sąd

obowiązek

dokonania

oceny,

zarówno

w odniesieniu do celowości i niezbędności poniesienia, jak też wysokości tych

kosztów, przy uwzględnieniu przesłanek przewidzianych art. 109 § 2 w związku

z art.13 § 2 i art. 391 § 1 k.p.c.

Z powyższych względów zaskarżone postanowienie należało, na podstawie

art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., uchylić i sprawę w tym zakresie

przekazać Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania oraz w oparciu o art.

108 § 2 w związku z art. 13 § 2, 394 1 § 3 i art. 39821 k.p.c. do rozstrzygnięcia

o kosztach postępowania zażaleniowego.