I CZ 75/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 75/12

POSTANOWIENIE

Dnia 12 lipca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący)

SSN Wojciech Katner

SSA Andrzej Niedużak (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa J. J.

przeciwko Centrum Opieki Medycznej w J. i Powszechnemu Zakładowi

Ubezpieczeń S.A. w Warszawie

o odszkodowanie, zadośćuczynienie i rentę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 lipca 2012 r.,

zażalenia powoda na postanowienie w przedmiocie apelacji powoda zawarte

w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 22 września 2011 r.,

1. odrzuca zażalenie,

2. odstępuje od obciążania powoda obowiązkiem zwrotu

kosztów postępowania zażaleniowego na rzecz strony

pozwanej,

3. oddala wniosek pełnomocnika ustanowionego dla powoda

z urzędu o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej w postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie

Zawartym w wyroku z dnia 22 września 2011 r. postanowieniu Sąd

Apelacyjny odrzucił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 22

grudnia 2010 r. Wskazaną przyczyną odrzucania apelacji było stwierdzenie przez

Sąd Apelacyjny wadliwości postanowienia Sądu Okręgowego przywracającego

ponownie powodowi termin do wniesienia apelacji.

W zażaleniu złożonym na postanowienie o odrzuceniu apelacji powód

zastępowany

przez

ustanowionego

przez

Sąd

pełnomocnika

z

urzędu,

kwestionował poprawność oceny postanowienia o przywróceniu termin do

wniesienia apelacji dokonanej przez Sąd drugiej instancji i wnosił o uchylenie

zaskarżonego postanowienia, przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do

ponownego rozpoznania oraz przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej powodowi z urzędu.

Pozwane Centrum Opieki Medycznej w J. wnosiło w pierwszej kolejności o

odrzucenie zażalenia i zasądzenie na jego rzecz od powoda kosztów postępowania

zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nie sposób odmówić słuszności zarzutów podnoszonych w odpowiedzi na

zażalenie, że postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 28 marca 2012 r. o

przywróceniu terminu do wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego na

postanowienie o odrzuceniu apelacji, jest pozbawione uzasadnionych podstaw.

W judykaturze Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że w granicach kontroli

zachowania

warunków

formalnych

apelacji,

którą

sąd

drugiej

instancji

przeprowadza na podstawie art. 373 k.p.c., mieści się również sprawdzenie

zasadności

przywrócenia

uchybionego

terminu

do

wniesienia

apelacji

(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 1998 r., III CKN 471/97, OSP

1999, nr 4, poz. 83, i z dnia 25 sierpnia 1999 r., III CKN 695/99, OSNC 2000, nr 3,

poz.

51). W

rozpoznawanej sprawie

okolicznościami usprawiedliwiającymi

niedochowanie terminu miały być perturbacje organizacyjne wynikające z prac

remontowych prowadzonych w pomieszczeniach kancelarii adwokackiej oraz błąd

w programie komputerowym, którym posługiwał się pełnomocnik, polegający na

przesunięciu kolumn z danymi dotyczącymi poszczególnych prowadzonych spraw.

Dbałość o właściwą organizację pracy w kancelarii adwokackiej jest zadaniem

pełnomocnika, a niedociągnięcia, czy zaniedbania w tej dziedzinie obciążają

pełnomocnika (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2009 r. I UZ 12/09

– publ. OSNP 2011/3-4/42, z dnia 24 listopada 2009 r. IV CZ 57/09 – nie publ.,

z dnia 29 września 2011 r. 29 września 2011 r. – nie publ.). W tych okolicznościach

Sąd Najwyższy uznając przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia za

nieuzasadnione, na podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art.

3941 § 3 k.p.c. zażalenie odrzucił. Równocześnie Sąd Najwyższy uznał,

że szczególne nagromadzenie uchybień przepisom postępowania ze strony sądów

orzekających oraz uchybień pełnomocnika ustanowionego dla powoda z urzędu,

które to uchybienia występują w toku postępowania międzyinstancyjnego

i postępowania poprzedzającego przedstawienie Sądowi Najwyższemu zażalenia

na postanowienie o odrzuceniu apelacji, uzasadniają odstąpienie od obciążania

powoda obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego na rzecz

pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej. Należy zwrócić uwagę, że sam powód

wykazywał

aktywność

i

zainteresowanie

toczącym

się

procesem,

będąc

inspiratorem czynności podejmowanych przez pełnomocnika z urzędu. Ten splot

zdarzeń trzeba ocenić jako aktualizujący zastosowanie szczególnej normy art. 102

k.p.c. i zezwalający na odstąpienie od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy

wyrażonej w art. 98 § 1 k.p.c.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wyrażono pogląd, iż

czynności adwokata ustanowionego przez sąd, które są sprzeczne z zasadami

profesjonalizmu, nie uzasadniają przyznania mu kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2007 r. II CZ 69/07,

OSNC 2008/3/41, Biul. SN 2007/12/13, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia

12 lutego 1999 r., II CKN 341/98, OSNC 1999, nr 6, poz. 123 oraz z dnia

14 sierpnia 1997 r., II CZ 88/97, OSNC 1998, nr 3, poz. 40). Sąd Najwyższy

w składzie rozpoznającym zażalenie uznał, że niedokonanie przez pełnomocnika

czynności procesowej w terminie z przyczyn, które ocenić trzeba jako świadczące

o braku należytej staranności, a następnie złożenie wniosku o przywrócenie

terminu do dokonania tej czynności, który oczywiście nie kwalifikuje się do

uwzględnienia, nie stanowi udzielenia pomocy prawnej.

md