I CZ 74/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 74/05

POSTANOWIENIE

Dnia 28 września 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Marian Kocon (przewodniczący)

SSN Irena Gromska-Szuster

SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa Z. K.

przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "B.(…)" w W. z udziałem interwenientów

ubocznych W. S. i Krajowej Rady Spółdzielczej z siedzibą w W.

o ustalenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 września 2005 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 24 marca 2005 r., sygn.

akt I ACa (…),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 24 marca 2005 r. oddalił wniosek powoda

Z. K. o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji oraz odrzucił jego kasację jako

spóźnioną. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że uchybienie

terminowi do wniesienia kasacji nastąpiło z przyczyn zawinionych przez powoda. Nie

zgłosił on bowiem wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w czasie

umożliwiającym dochowanie terminu do wniesienia kasacji. Wystąpił z tym wnioskiem

dopiero w 29 dniu od daty pouczenia go o możliwości jego złożenia, przy czym nie

wykazał żadnych okoliczności, które uzasadniałyby tak późne podjęcie tej czynności.

W zażaleniu na wymienione postanowienie powód odwołał się między innymi do

orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 9 października 1986 r., IV PZ 82/86, OSNCP

1988, nr 1, poz. 15, w którym wyrażono następujący pogląd:

Zwlekania z uiszczeniem wpisu do ostatniego, siódmego dnia terminu nie można

traktować jako zawinionego działania strony. W konsekwencji, niezawinione przez

stronę zdarzenie, uniemożliwiające uiszczenie wpisu, choćby zaistniało dopiero w

ostatnim dniu terminu, uznane być musi za okoliczność usprawiedliwiającą przywrócenie

terminu w rozumieniu art. 168 k.p.c.

W ocenie powoda pogląd ten jest odpowiednio aktualny także w rozpoznawanej

sprawie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nie można się zgodzić z wyrażonym w zażaleniu zapatrywaniem, że przytoczony

pogląd w okolicznościach niniejszej sprawy powinien prowadzić do uznania, iż

zwlekanie przez powoda ze złożeniem wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu

do ostatnich dni terminu do wniesienia kasacji nie może dawać podstawy do przypisania

powodowi winy. Sytuacja, o którą chodzi w sprawie, różni się istotnie od sytuacji

rozpatrywanej w przytoczonym orzeczeniu Sądu Najwyższego. Rzeczywiście, jeżeli

pewna czynność ma być dokonana w określonym terminie, prawem strony jest jej

dokonanie – tak jak przyjął Sąd Najwyższy we wspomnianym orzeczeniu – nawet w

ostatnim dniu tego terminu, i niezawinione przez stronę zdarzenie uniemożliwiające

dokonanie tej czynności we wspomnianym dniu powinno usprawiedliwiać przywrócenie

terminu do jej dokonania. W niniejszej sprawie chodziło jednak o coś więcej: dokonanie

przez powoda w określonym terminie czynności procesowej polegającej na wniesieniu

kasacji powinno być poprzedzone – jeżeli powód nie miał środków na opłacenie

adwokata lub radcy prawnego – jego wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu,

i wniosek ten powinien zostać złożony niezwłocznie po uzyskaniu stosownego

pouczenia, tak aby – o ile to tylko możliwe - wniesienie kasacji nastąpiło w wymaganym

terminie. W sytuacji, kiedy powód bez usprawiedliwionej przyczyny zwlekał przez 29 dni

ze złożeniem wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, Sąd Apelacyjny zasadnie

dopatrzył się po jego stronie winy w niedochowaniu terminu do wniesienia kasacji.

Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w związku z

3941 k.p.c. oraz art. art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks

postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. z

2005 r. Nr 13, poz. 98).