I CZ 71/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 71/09

POSTANOWIENIE

Dnia 26 listopada 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Grzegorz Misiurek

w sprawie z powództwa W.P. i E.P.

przeciwko B.K.

o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym

stanem prawnym,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 26 listopada 2009 r.,

zażalenia pozwanej

na postanowienie Sądu Okręgowego w W.

z dnia 27 marca 2009 r., sygn. akt [...],

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 27 marca 2009 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił

skargę kasacyjną pozwanej od wyroku tego Sądu z dnia 14 października 2008 r. z

powodu nie usunięcia braków formalnych (art. 3986 § 2 k.p.c.).

W uzasadnieniu Sąd Okręgowy stwierdził, że pełnomocnik pozwanej,

wnosząc w dniu 13 lutego 2009 r. skargę kasacyjną nie dołączył pełnomocnictwa

do jej wniesienia, wobec czego pismem z dnia 18 lutego 2009 r. został wezwany do

usunięcia tego braku w terminie tygodniowym pod rygorem odrzucenia skargi.

W zakreślonym terminie pełnomocnik złożył pełnomocnictwo udzielone mu przez

pozwaną w dniu 3 marca 2009 r., a zatem w chwili składania skargi kasacyjnej nie

był umocowany do jej wniesienia. Zgodnie bowiem z uchwałą składu siedmiu

sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07 (OSNC 2008,

nr 11, poz. 122), pełnomocnictwo procesowe nie obejmuje z mocy samego prawa

umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej i udziału w postępowaniu kasacyjnym,

natomiast pełnomocnictwo złożone przez pozwaną w postępowaniu kasacyjnym

obejmuje dopiero okres od dnia 3 marca 2009 r.

W zażaleniu na powyższe postanowienie pozwana zarzuciła Sądowi

Okręgowemu naruszenie przepisów art. 3986 § 2 w związku z art. 126 § 3 i art. 92

k.p.c. przez przyjęcie, że skarga kasacyjna, do której dołączono pełnomocnictwo

procesowe z datą późniejszą od daty jej wniesienia, nie spełnia warunków

formalnych, i art. 3986 § 2 k.p.c. przez odrzucenie skargi kasacyjnej, mimo że jej

braki zostały uzupełnione w terminie. W konkluzji żaląca wnosiła o uchylenie

zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z powołaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia uchwałą

składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP

142/07, której nadana została moc zasady prawnej, pełnomocnictwo procesowe nie

obejmuje z mocy samego prawa umocowania do wniesienia skargi kasacyjnej

i udziału w postępowaniu kasacyjnym. Trafnie zatem Sąd Okręgowy uznał,

że skarga

kasacyjna,

do

której

dotychczasowy

pełnomocnik

pozwanej,

reprezentujący ją w postępowaniu przed Sądami pierwszej i drugiej instancji,

nie dołączył pełnomocnictwa wykazującego jego umocowanie do wniesienia skargi

kasacyjnej, była dotknięta brakiem formalnym (art. 3984 § 2 w związku z art. 126 § 3

k.p.c.). Nie można natomiast zgodzić się z poglądem Sądu Okręgowego,

że o usunięciu, bądź nie usunięciu tego braku przesądza data podpisania

dokumentu pełnomocnictwa.

Pojęcie pełnomocnictwa ma dwojakie znaczenie; z jednej strony oznacza

pochodzące od mocodawcy umocowanie pełnomocnika do działania w imieniu

mocodawcy, z drugiej natomiast – dokument obejmujący, a ściśle potwierdzający to

umocowanie. Od udzielenia pełnomocnictwa trzeba przy tym odróżnić jego

wykazanie przed sądem (zob. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada

2003 r., III CZP 74/03, OSNC 2005, nr 1, poz. 6 oraz z dnia 30 marca 2006 r.,

III CZP 14/06, OSNC 2006, nr 10, poz. 165).

O uzupełnieniu, bądź nie uzupełnieniu braku pełnomocnictwa decyduje treść

dokumentu pełnomocnictwa, a nie data jego wystawienia. Stanowisko takie –

jak podkreślił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 4 września 2008 r.,

IV CZ 68/08 (nie publ.) – odpowiada istocie czynności uzupełnienia braków

formalnych pism procesowych. Czynność ta bowiem dokonywana jest w okresie

biegu terminu wyznaczonego do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej

i dlatego nie można wymagać, aby w ramach uzupełnienia braku pełnomocnik

przedłożył pełnomocnictwo wystawione najpóźniej w dacie sporządzenia tej skargi.

Z dokumentu pełnomocnictwa podpisanego w dniu 3 marca 2009 r. wynika,

że autor skargi kasacyjnej, adw. M.W., został przez żalącą umocowany „do

złożenia skargi kasacyjnej” (k. 277).

Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 15 § 1 zdanie

pierwsze w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie.