I CZ 67/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 67/11

POSTANOWIENIE

Dnia 28 października 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)

SSN Józef Frąckowiak

SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa Powiatu S.

przeciwko J. K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 28 października 2011 r.,

zażalenia pozwanego na orzeczenie o kosztach procesu zawarte

w punkcie 3. wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 22 grudnia 2010 r.,

zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zasądza

od powoda na rzecz pozwanego kwotę 12119,25 zł (dwanaście

tysięcy stodziewiętnaście złotych 25/100) tytułem zwrotu

kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym; oddala

zażalenie w pozostałym zakresie; zasądza od powoda na rzecz

pozwanego kwotę 1322 zł (jeden tysiąc trzysta dwadzieścia dwa

złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu

zażaleniowym.

Uzasadnienie

Zaskarżonymi postanowieniami objętymi wyrokiem z dnia 22 grudnia 2010 r.

Sąd Apelacyjny, obniżając zasądzoną od pozwanego na rzecz powoda kwotę

251 167 zł do kwoty 62791,87 zł i oddalając powództwo w pozostałym zakresie,

zniósł pomiędzy stronami koszty procesu w postępowaniu przed Sądem pierwszej

instancji oraz zasądził na rzecz powoda od pozwanego kwotę 12 119,25 zł tytułem

zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Z uzasadnienia wynika, że pozwany

wygrał sprawę na etapie postępowania apelacyjnego w zakresie 75% i dlatego

powinien ponieść koszty w rozmiarze 25%, stosownie do zasady stosunkowego ich

rozdziału, objętej art. 100 k.p.c. Poniesione przez pozwanego koszty w wysokości

17 959 zł, to suma wniesionej opłaty 12559 zł i wynagrodzenia pełnomocnika 5400

zł, a koszt powoda, to wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 5400 zł. Kwota

5839,75 zł stanowi 25 % sumy kosztów, którą ponieść powinien pozwany, a zatem

zasądzeniu na jego rzecz podlegała różnica pomiędzy kosztami faktycznie

poniesionymi a udziałem pozwanego w sumie kosztów obu stron w wysokości

12 119,25 zł.

Pozwany w zażaleniu zaskarżył obydwa rozstrzygnięcia w przedmiocie

kosztów procesu, zarzucając kwestionowanym orzeczeniom naruszenie art. 98

k.p.c.

przez

niezastosowanie

go,

art.

k.p.c.

przez

niezastosowanie

stosunkowego rozdzielenia kosztów 59 w zakresie kosztów w obu instancjach, art.

328 § 2 k.p.c. Przez brak uzasadnienia dotyczącego obciążenia pozwanego

kosztami w wysokości 12 119, 25zł. Skarżący domagał się zmiany postanowień

przez zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego tytułem zwrotu kosztów procesu

kwoty 468, 75 zł za pierwszą instancję i 12 125, 63 zł za drugą instancję.

Postanowieniem z dnia 28 marca 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie

pozwanego od rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1 wyroku z dnia 22 grudnia

2010 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie pozwanego skierowane w odniesieniu do rozstrzygnięcia o kosztach

procesu w postępowaniu apelacyjnym uznać należało za częściowo uzasadnione.

Stanowisko Sądu Apelacyjnego jest niekonsekwentne, skoro mimo zasądzenia

wymienionej kwoty tytułem zwrotu kosztów procesu od powoda na rzecz

pozwanego, w motywach wyroku podaje, że zastosował zasadę stosunkowego

rozdziału kosztów, w wyniku której ta kwota podlegała zasądzeniu na rzecz

pozwanego od powoda. Nie zasługiwał na podzielenie zarzut pozwanego

naruszenia art. 98 k.p.c. Przez jego niezastosowanie. Nie było podstaw do uznania,

że Sąd Apelacyjny do podlegających rozliczeniu kosztów włączył wydatki stron

nienależące do zakresu kosztów niezbędnych, o jakich mowa w art. 98 § 3 k.p.c.

Przyjęcie

za

podstawę

orzeczenia

o

kosztach

procesu

jednej z zasad

przewidzianych art. 98 do 107 k.p.c. uzależnione jest od wyniku procesu.

Do zastosowania zasady odpowiedzialności za wynik sporu, objętej art. 98 § 1

k.p.c., dojdzie w wypadku przegrania sprawy przez jedną ze stron. Pozostałe

zasady, które uzupełniają tę podstawową zasadę, mogą być użyte w razie zajścia

okoliczności w nich wskazanych. Przepis art. 100 k.p.c. traktuje o zasadzie

kompensaty kosztów procesu, która umożliwia sprawiedliwe ich rozłożenie

pomiędzy stronami, jeżeli żądania lub obrona uwzględnione zostały jedynie

częściowo. Kompensata poniesionych kosztów procesu może polegać na ich

wzajemnym zniesieniu, stosunkowym rozdzieleniu lub włożeniu na jedną ze stron

obowiązku

zwrotu

całości

kosztów.

Trafnie

przyjął

Sąd

Apelacyjny,

że

w rozpoznawanej sprawie należało koszty postępowania apelacyjnego stosunkowo

rozdzielić w oparciu o art. 100 w związku z art. 391 § 1 k.p.c., Ale wynik tego

rozliczenia, którego wyrazem jest skarżone postanowienie, został błędnie

określony, co zasadnie podnosi skarżący. Określenie kosztów należnych stronie,

w rezultacie zastosowania stosunkowego ich rozdzielenia, polega na ustaleniu

w pierwszej kolejności stosunku, w jakiej każda ze stron utrzymała się ze złożonym

żądaniem lub obroną, następnie wysokości kosztów poniesionych przez każdą

stronę, sumy tych kosztów, obliczeniu, przy zastosowaniu stosunku wygranej do

przegranej, udziału każdej z nich w sumie kosztów. Odniesienie tego udziału

w sumie kosztów do kosztów faktycznie przez stronę poniesionych (kosztów strony)

oznaczy, czy i która ze stron powinna zwrócić, wynikającą stąd różnicę

przeciwnikowi. Na takie stosowanie powołanej zasady wskazuje utrwalone już

orzecznictwo Sądu Najwyższego (por. postanowienia z dnia16 sierpnia 1966 r.,

I CR 81/66, niepubl.; z dnia 16 października 1987 r., I CZ 126/87, niepubl.; z dnia

31 stycznia 1991 r., II CZ 255/90, OSPiKA 1991/11-12/530; z dnia 21 lutego 2002,

I PKN

932/00,

OSNP

2004/4/63),

które

znajduje

również

zastosowanie

w rozpoznawanej sprawie. W uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny zawarł

prawidłowe wyliczenia i właściwie określił rozmiar kosztów, które powinny obciążać

strony, z czego do zapłaty od powoda na rzecz pozwanego przypada kwota

12119,25 zł. Żądanie dalszej kwoty przez skarżącego nie zasługuje na

uwzględnienie,

ponieważ

stanowi

rezultat

błędnego

określania

zakresu

odpowiedzialności powoda w stosunku do każdego składnika kosztów.

Z powyższych względów zaskarżone postanowienie podlegało zmianie,

z mocy, art.39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., przez zasądzenie na rzecz

pozwanego

od

powoda

kwoty

12119,25

zł.

Rozstrzygnięcie

o

kosztach

postępowania zażaleniowego oparte zostało na podstawie art. 98 § 1 i 3 w związku

z art. 361 i art. 39821 k.p.c.