I CZ 66/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 66/10

POSTANOWIENIE

Dnia 9 września 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący)

SSN Krzysztof Strzelczyk

SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa T. J.

przeciwko C.(...) Spółce z o.o. w W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 września 2010 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 26 marca 2010 r., sygn.

akt I ACa (…),

uchyla zaskarżone postanowienie w zakresie odrzucenia zażalenia powoda na

postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 16 lipca 2009 r. w przedmiocie

odrzucenia wniosku powoda o doręczenie odpisu wyroku Sądu Apelacyjnego z

dnia 19 marca 2009 r. wraz z uzasadnieniem (punkt dwa), a w pozostałej części

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie powoda T. J.

na postanowienie tego Sądu z dnia 16 lipca 2009 r. z uwagi na to, że mimo upływu

terminu, wyznaczonego w wezwaniu, nie została wniesiona opłata od tego zażalenia.

W zażaleniu powód zarzucił, że kwestionowane orzeczenie narusza art. 3 ust. 1,

art. 4 ust. 3 i art. 19 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w

sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm., dalej u.k.s.c.) i art. 1302 § 3 k.p.c.

przez przyjęcie, że zażalenie na postanowienie z 16 lipca 2009 r. podlega opłacie

sądowej, skoro nie jest związany z opłatą sądową ani wniosek o przywrócenie terminu

ani wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Wniósł o uchylenie zaskarżonego

postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji celem nadania biegu

złożonemu środkowi odwoławczemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozpoznanie zażalenia wymaga rozważenia dwóch kwestii wiążących się ze

skutecznością wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia

16 lipca 2009 r. Pierwsza dotyczy dopuszczalności zażalenia na postanowienie

o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku

z uzasadnieniem. Zgodnie z treścią art. 3941 § 2 k.p.c. zażalenie na postanowienie sądu

drugiej instancji przysługuje w sprawach, w których dopuszczalna jest skarga kasacyjna

i kwestionowane postanowienie kończy postępowanie w sprawie. Do tej kategorii

postanowień nie należy to wydane w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu.

Takie stanowisko zostało ugruntowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego, począwszy

od postanowienia z dnia 11 sierpnia 1999 r., I CKN 367/99, OSNC 200/3/48 i podzielane

jest również w rozpoznawanej sprawie. Podkreślenia wymaga, że na taki jego charakter

wskazuje również konieczność wydania orzeczenia odnoszącego się do czynności,

która wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu została podjęta. W tej sytuacji zażalenie

na postanowienie odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia opisanego

wniosku podlegało odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

Nie było zatem problemu dotyczącego obowiązku wniesienia opłaty sądowej, skoro

stosownie do art. 126 § 2 k.p.c. od pisma podlegającego odrzuceniu nie pobiera się

opłaty.

Z tych względów zaskarżone postanowienie w tym zakresie było trafne,

aczkolwiek z innych przyczyn, niż podniesione w jego uzasadnieniu, zaś zażalenie

powoda podlegało oddaleniu w oparciu o art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

W odniesieniu do drugiej kwestii łączącej się ze skutecznością zażalenia wskazać

należy, że w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w

sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm., dalej u.k.s.c.) wprowadzona

została ogólna reguła obowiązująca na gruncie tej ustawy, że wniesienie opłaty od

pisma uzależnione jest od przepisu przewidującego jej pobranie. Z kolei art. 3 ust. 2 pkt

1 u.k.s.c. traktuje o objęciu zażalenia obowiązkiem opłaty sądowej. Wprowadzone w art.

4 ust. 3 u.k.s.c. zwolnienie od obowiązku opłaty wniosku o sporządzenie uzasadnienia

oraz doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, zgłoszonego w terminie

tygodniowym od dnia ogłoszenia sentencji ma charakter wyjątku, który nie rozciąga się

na inne pisma związane z realizacją wymienionego uprawnienia. Nie przewiduje

wyłączenia obowiązku opłacenia zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy

doręczenia uzasadnienia orzeczenia art. 95 i art. 99 u.k.s.c., jak też dalsze podmiotowe

zwolnienia w art. 96 do 98 u.k.s.c. Wysokość opłaty od zażalenia art. 19 ust. 3 pkt 3 w

związku z art. 18 u.k.s.c. odnosi do opłaty przewidzianej od pisma wszczynającego

postępowanie (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2008 r., III CZP

88/08, OSNC 2009/9/122). Nie można jednak stosować go do pism procesowych, które

nie są związane z postępowaniem rozpoznawczym i nie dotykają orzeczenia o istocie

sporu. Wywołane zakwestionowaniem uprawnienia do uzyskania orzeczenia z

uzasadnieniem incydentalne postępowanie, które może, ale nie musi zmierzać do

zaskarżenia orzeczenia nie powinno być łączone z opłatą określoną wymienioną

regulacją. Skoro zatem zażalenie podlega opłacie sądowej, a nie ma podstaw do

ustalenia jej wysokości w oparciu o art. 19 ust. 3 pkt 2 u.k.s.c., to zastosować należy

opłatę określoną w art. 14 ust. 3 u.k.s.c. Takie zapatrywanie wyrażone zostało również

w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2010 r., III CZP 39/10, Biuletyn Sądu

Najwyższego nr 7-8/2010, s. 9. Wobec tego określenie przez Sąd Apelacyjny opłaty na

kwotę 20000 zł nie mogło wywołać skutku w postaci odrzucenia zażalenia, chociaż nie

zasługuje na podzielenie stanowisko, że wnoszący zażalenie nie miał obowiązku

uregulowania opłaty.

Z tych względów zaskarżone postanowienie w odniesieniu do zażalenia na

postanowienie

o

odrzuceniu

wniosku

o

doręczenie

powodowi

wyroku

Sądu

Apelacyjnego z dnia 19 marca 2010 r. podlegało uchyleniu w oparciu o art. 398 15 § 1 w

związku z art. 3941 § 3 k.p.c.