I CZ 65/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 65/13

POSTANOWIENIE

Dnia 4 lipca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jan Górowski (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)

SSN Wojciech Katner

w sprawie z powództwa R. M.

przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Ministra Skarbu Państwa i

Prezesa Rady Ministrów

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 lipca 2013 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 5 kwietnia 2013 r.,

1. oddala zażalenie;

2. nie obciąża powoda kosztami postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę

kasacyjną powoda z racji jej nieopłacenia w terminie. Złożone przez powoda

zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 1 marca 2013 r., w którym

zwolniono powoda od opłaty od skargi kasacyjnej ponad kwotę 25.000 zł, okazało

się niedopuszczalne i nie wpłynęło na bieg terminu do wniesienia opłaty od skargi.

W zażaleniu na postanowienie z dnia 5 kwietnia 2013 r. wskazywano

naruszenie art. 130 § 1 zdanie drugie k.p.c. w zw. z art. 107 i art. 122 ust. 1 ustawy

o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (u.k.s.c.) i art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z

art. 361 k.p.c. W zażaleniu znalazła się też sugestia ewentualnie uchylenia

zaskarżonego postanowienia także na podstawie art. 395 § 2 k.p.c. Pełnomocnik

skarżącego podnosił, że wniesione przez powoda osobiste pismo zatytułowane

„zażalenie” stanowiło w istocie kolejny wniosek o zwolnienie go od obowiązku

uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej ponad kwotę 5.000 zł, z przyczyn bliżej

podanych w tym wniosku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 130 § 1 zdanie drugie k.p.c., mylne oznaczenie pisma

procesowego nie stanowi przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go

w trybie właściwym. Przepis ten daje wyraz zasadzie „falsa demonstratio non

nocet” w postępowaniu procesowym i w znacznym stopniu łagodzi formalizm

takiego postępowania. Nietrafne byłoby jednak twierdzenie, że zasada taka

znajduje zastosowanie w każdej sytuacji procesowej, ponieważ podstawowe

znaczenie mają tu przede wszystkim okoliczności złożenia określonego pisma

procesowego w odpowiedniej fazie postępowania rozpoznawczego, mogącego

wywołać dla stron określone, istotne skutki procesowe.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia z dnia 5 kwietnia 2013 r.

wynika, że postanowienie z dnia 1 marca 2013 r. (zawierającego częściowe

zwolnienie powoda od kosztów sądowych) doręczone zostało pełnomocnikowi

powoda (k. 334 akt sprawy). Mimo treści tego postanowienia odpowiednia część

opłaty od skargi kasacyjnej nie

została

wniesiona

w terminie, zgodnie

z postanowieniami art. 112 ust. 3 u.k.s.c. (notatka urzędowa z dnia 5 kwietnia

2013 r., k. 344 akt sprawy). Jednocześnie powód złożył osobiście zażalenie w dniu

26 marca 2013 r. na postanowienie z dnia 1 marca 2013 r. i to właśnie w okresie,

w którym reprezentował go profesjonalny pełnomocnik procesowy oraz w okresie,

w którym biegł termin do zapłaty części opłaty od skargi kasacyjnej. Nie można

w takiej sytuacji wywodzić, że powód jedynie nadał niewłaściwą formę złożonemu

w istocie wnioskowi o dalsze, częściowe zwolnienie go od opłaty od skargi

kasacyjnej (wniosek ten niewłaściwie określił jako „zażalenie”). Co więcej, pismo

powoda z dnia 26 marca 2013 r. skierowane zostało do Sądu Najwyższego

i zawierało

inne

jeszcze

elementy

środka

odwoławczego

(określenie

kwestionowanego postanowienia, wnioski zażalenia; k. 335 akt sprawy). Nie można

zatem podzielić argumentacji przedstawionej we wniesionym zażaleniu opierającej

się na nietrafnym założeniu, że pismo powoda należało potraktować jako nowy

(ponowny) wniosek o częściowe zwolnienie powoda od opłaty od skargi kasacyjnej.

Chodziło tu w istocie o środek odwoławczy (zażalenie) powoda, który Sąd

Apelacyjny trafnie zakwalifikował jako niedopuszczalny (art. 3941 § 2 k.p.c.).

W tej sytuacji nie było podstaw do kwestionowania zaskarżonego

postanowienia z dnia 5 kwietnia 2013 r. odrzucającego skargę kasacyjną powoda.

Należało zatem oddalić wniesione zażalenie jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3

k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.).

Odstąpiono

od

obciążenia

skarżącego

kosztami

postępowania

zażaleniowego przy uwzględnieniu postanowień art. 102 k.p.c. (zob. m.in.

postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 17 maja 2013 r., I ACa 532/12, k. 369 akt

sprawy).