I CZ 63/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 63/13

POSTANOWIENIE

Dnia 4 lipca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Wojciech Katner

w sprawie z wniosku M. P.

przy uczestnictwie Prokuratora Okręgowego w W., R. P., R. K. i J. K.-W.

o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 lipca 2013 r.,

zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w W.

z dnia 31 stycznia 2013 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2013 r. Sąd Okręgowy w W., w sprawie

…2266/10, odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi

kasacyjnej (punkt 1) oraz odrzucił skargę kasacyjną (punkt 2). W uzasadnieniu

wskazał, że wniosek podlega odrzuceniu jako wniesiony po terminie wskazanym w

art. 169 § 1 k.p.c., albowiem przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 11

października 2011 r. w momencie doręczenia M. P. opinii o braku podstaw do

wniesienia skargi kasacyjnej. Z tego też względu skarga kasacyjna podlegała

odrzuceniu jako spóźniona.

Zażaleniem z dnia 14 lutego 2013 r. wnioskodawca M. P. zaskarżył

powyższe postanowienie w całości, wnosząc o jego zmianę. Podniósł zarzut

naruszenia art. 3986 § 2 k.p.c. oraz art. 169 i 171 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Okręgowy w W., wbrew twierdzeniom żalącego, nie dopuścił się

naruszenia żadnego z powołanych przepisów.

W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 21 września 2000 r., III CZP 14/00

(OSNC 2001, nr 2, poz. 21) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że adwokat albo radca prawny

ustanowiony dla strony przez sąd może odmówić sporządzenia kasacji (obecnie

skargi kasacyjnej), jeżeli byłaby ona niedopuszczalna lub oczywiście bezzasadna.

W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że pomoc prawna, udzielana stronie

zwolnionej od kosztów przez ustanowionego dla niej adwokata albo radcę

prawnego, po wydaniu w sprawie orzeczenia przez sąd drugiej instancji, nie może

się sprowadzać do bezwzględnego obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej, jeśli

tylko strona wyrazi takie żądanie. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej

sprawie. Postanowieniem z dnia 14 lipca 2011 r. (k. 343) Sąd ustanowił dla

wnioskodawcy M. P. pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi kasacyjnej, na

którego

wyznaczono

radcę

prawnego

M. Ł.

Pełnomocnik

wnioskodawcy

wyznaczony złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w

terminie do jej wniesienia. Wnioskodawca otrzymał tę opinię w dniu 11 października

2011 r. Od tego momentu wnioskodawca składał szereg wniosków m.in. o

wyznaczenie nowego pełnomocnika oraz przywrócenie terminu do wniesienia

skargi kasacyjnej, które sąd rozpoznał odmownie.

Przywrócenie terminu wymaga, zgodnie z art. 168 § 1 k.p.c. i jednolitym

orzecznictwem,

braku

winy

strony

oraz

jej

pełnomocnika.

Uwzględniając

stwierdzenia wykazujące, że podjęta odpowiedzialnie odmowa wniesienia skargi

kasacyjnej jest równoznaczna ze spełnieniem obowiązku udzielenia pomocy

prawnej stronie, a zatem nie sposób rozpatrywać upływu terminu w aspekcie braku

winy. W takiej sytuacji powoływanie się kolejnego pełnomocnika na przymus

adwokacki jako okoliczność usprawiedliwiającą brak winy strony jest bezskuteczne.

Jak już wyjaśnił Sąd Najwyższy, odmowa sporządzenia skargi kasacyjnej przez

pełnomocnika wyznaczonego przez sąd z urzędu nie wpływa bezpośrednio na bieg

terminu do jej wniesienia, terminy procesowe zawite są bowiem terminami ciągłymi

i wobec braku przepisów szczególnych nie ma podstaw do przyjęcia zawieszenia

lub przerwania tego biegu ze względu na postawę pełnomocnika wyznaczonego

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2002 r., IV CKN

424/01, OSNC 2004, nr 3, poz. 39).

Sąd drugiej instancji zasadnie odrzucił skargę kasacyjną jako wniesioną po

upływie terminu, na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. jako konsekwencję odrzucenia

wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia złożonego po upływie

tygodniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 k.p.c.,

Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.