I CZ 62/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 62/13

POSTANOWIENIE

Dnia 4 lipca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jan Górowski (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)

SSN Wojciech Katner

w sprawie ze skargi R. W. o wznowienie postępowania

w sprawie z powództwa M. B. i Mi. B.

przeciwko Śródmiejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w W.

o stwierdzenie nieważności uchwał, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu

Apelacyjnego z dnia 6 marca 2012 r.,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 lipca 2013 r.,

zażalenia R. W. na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 25 lutego 2013 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

R. W. w dniu 10 stycznia 2013 r. wniósł skargę o wznowienie postępowania,

zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 6 marca 2012

r., wydanym w sprawie z powództwa małżeństwa B. przeciwko Śródmiejskiej

Spółdzielni Mieszkaniowej (sygn. akt …932/11). Przedmiotem tego postępowania

było stwierdzenie nieważności uchwał zarządu pozwanej Spółdzielni (z dnia 11

lutego 2004 r. - nr z/4/09 i z dnia 9 czerwca 2010 r., nr z/5/10). Uchwały te

dotyczyły należącego do niego domu i położonego w W. przy ul. J.[…]. Wniesienie

tej skargi zostało połączone ze zgłoszeniem interwencji ubocznej po stronie

pozwanej Spółdzielni.

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 25 lutego 2013 r. odrzucił

interwencję uboczną R. W. i odrzucił skargę o wznowienie postępowania. Sąd ten

stwierdził niemożność zgłoszenia skutecznej interwencji ubocznej po terminie

przewidzianym w art. 76 k.p.c., brak legitymacji R. W. do złożenia skargi od wyroku

kończącego postępowanie, w którym nie występował on jako strona i w związku z

tym bezpodstawne okazały się zarzuty pozbawienia go możności działania jako

właściwa podstawa prawna wznowienia.

W zażaleniu na zawarte w postanowieniu z dnia 25 lutego 2013 r.

rozstrzygnięcie o odrzuceniu skargi (pkt 2 postanowienia) skarżący (R. W.) wnosił o

jego uchylenie w zaskarżonej części i zarzucił naruszenie art. 410 § 1 k.p.c. w zw.

z art. 407 pkt 2 k.p.c., art. 401 § 2 k.p.c., art. 42 ust. 5 ustawy z dnia 15 grudnia

2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2008 r., nr 119, poz. 116 ze zm.

- cyt. dalej jako „u.s.m.”). Skarżący wywodził, że ma interes prawny w zgłoszeniu

interwencji ubocznej po stronie Spółdzielni i mógł skutecznie złożyć skargę o

wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania, w którym wcześniej nie

uczestniczył

jako

strona.

Istniała

bowiem

podstawa

prawna

wznowienia

przewidziana w art. 401 pkt 2 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W piśmiennictwie nie kwestionuje się w zasadzie możliwości złożenia

skargi o

wznowienie postępowania przez interwenienta ubocznego (także

niesamoistnego), jeżeli brał on udział w prawomocnie zakończonym postępowaniu

(art. 76 k.p.c.). Interwenient uboczny jest bowiem uprawniony do „wszelkich

czynności procesowych dopuszczonych według stanu sprawy” (art. 79 zdanie

pierwsze k.p.c.), a sam procesowy cel interwencji ubocznej zmierza ku temu, aby

sprawa została definitywnie rozstrzygnięta na rzecz strony, do której interwenient

uboczny przystępuje (art. 76 k.p.c. in principio). Środkiem służącym do tego celu

może być także skarga o wznowienie postępowania, wniesiona z zachowaniem jej

rygorów formalnych (art. 399 k.p.c.).

Z akt sprawy i treści zażalenia wynika, że skarga o wznowienie

postępowania (połączona ze zgłoszeniem interwencji ubocznej) została wniesiona

już po zakończeniu postępowania, tj. uprawomocnieniu się wyroku Sądu

Apelacyjnego z dnia 6 marca 2012 r. (sygn. akt - …932/11). Niezachowany został

zatem termin do zgłoszenia interwencji ubocznej, przewidziany w art. 76 k.c. (verba

legis: „do zamknięcia rozprawy w drugiej instancji”). Skarżący broni jednak

stanowiska, że „w objętej skargą sprawie przysługuje mu status interwenienta

ubocznego samoistnego, a to ze względu (na to), iż orzeczenie w sprawie wywołuje

bezpośrednie skutki w sferze jego uprawnień” (s. 3 zażalenia).

Stanowisko to jest nieuzasadnione.

W

piśmiennictwie

rozważano,

oczywiście,

możliwość

skutecznego

wniesienia skargi o wznowienie postępowania ze zgłoszeniem referencji,

gdy postępowanie

rozpoznawcze

zostało

już

prawomocnie

zakończone,

a interwenient uboczny mógł zgłosić wcześniej swoją interwencję (miał interes

prawny w interwencji w rozumieniu art. 76 k.c.). Okoliczności podane w treści

zażalenia mogłyby wskazywać na to, że skarżący miał interes prawny w zgłoszeniu

interwencji ubocznej w sprawie z powództwa małżonków B. wniesionego przeciwko

Spółdzielni. W orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 1960 r. 2 CZ 77/60

(OSPiKA 1961, nr 6, poz. 64) trafnie wyjaśniono, że niedopuszczalne jest

zgłoszenie

interwencji

ubocznej

w

sprawie

zakończonej

prawomocnym

orzeczeniem przed jego uchyleniem. Interwencja uboczna jest w ogóle możliwa

i dopuszczalna dopóty, dopóki toczy się jeszcze postępowanie w sprawie, a po

uprawomocnieniu się orzeczenia, sprawa jest już zakończona i odpada potrzeba

wspomagania strony w prowadzeniu procesu przez interwenienta ubocznego.

Sąd Apelacyjny prawidłowo zatem odrzucił interwencję uboczną skarżącego (pkt 1

zaskarżonego postanowienia) i jednocześnie odrzucił jego skargę o wznowienie

postępowania z racji braku legitymacji do jej wniesienia.

Należy dodać, że kwestionowany wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 6 marca

2012 r. nie wywiera wobec skarżącego takich skutków prawnych, które

uzasadniałyby wniosek, iż przysługuje mu – jak wywodzi – status interwenienta

ubocznego samoistnego, uprawnionego do skutecznego złożenia skargi także po

prawomocnym zakończeniu postępowania z powództwa małżeństwa B. przeciwko

Spółdzielni.

Z

przedstawionych

względów

należało

oddalić

nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.).

zażalenie

jako