I CZ 62/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 62/07

POSTANOWIENIE

Dnia 5 czerwca 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

SSN Dariusz Zawistowski

w sprawie z powództwa S. Spółki z o.o. w W.

przeciwko M. P. i J. P.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 5 czerwca 2007 r.,

zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 26 stycznia 2007 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 stycznia 2007 r. Sąd Apelacyjny

odrzucił apelację pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 13 października

2005 r. z powodu nieuiszczenia w terminie należnej opłaty od apelacji. Sąd

wskazał, że po uprawomocnieniu się postanowienia o zwolnieniu pozwanych od

wpisu od apelacji ponad kwotę 3 212, 10 zł., pełnomocnik pozwanych otrzymał

w dniu 26 lipca 2006 r. wezwanie do uiszczenia tej kwoty w terminie tygodniowym

pod rygorem odrzucenia apelacji. W dniu 2 sierpnia 2006 r. wpłynęła opłata w

kwocie 3212 zł., a w dniu 8 sierpnia 2006 r. pełnomocnik pozwanych złożył pismo

wskazujące, że w uzupełnieniu oczywistej omyłki pozwanych wnosi brakującą

część wpisu od apelacji w kwocie 0,10 zł. i załączył znaczek opłaty sądowej na

kwotę 0.50 zł.

Sąd Apelacyjny, odrzucając apelację na podstawie art. 370 w zw. z art. 373

k.p.c., stwierdził, że nie została ona należycie opłacona, bowiem skarżący

w ustawowym terminie nie wnieśli od niej wpisu w pełnej, należnej wysokości.

Powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2006 r., III CZP

83/06 (jeszcze nie publ.).

W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik pozwanych zarzucił

naruszenie art. 16 ust.1 u.k.s.c. z 1967 r., art. 2, art. 21 oraz art. 45 ust. 1 w zw. z art.

176 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka

i Podstawowych Wolności oraz art. 1 Protokołu nr 1 do tej Konwencji przez

zastosowanie

niewspółmiernej

sankcji

w

stosunku

do

strony

nie

będącej

profesjonalnym pełnomocnikiem za niewpłacenie końcówki stanowiącej promil wpisu

i pozbawienie jej z tego powodu prawa do sądu. Wnosił o uchylenie zaskarżonego

postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Na wstępie należy stwierdzić, wbrew wywodom zażalenia, że pozwani w toku

postępowania

międzyinstancyjnego

byli

reprezentowani

przez

zawodowego

pełnomocnika- radcę prawnego, któremu doręczone zostało wezwanie do uiszczenia

wpisu od apelacji w kwocie 3212,10 zł. w terminie tygodniowym, pod rygorem

odrzucenia apelacji. Zgodnie z art. 91 k.p.c., jeżeli ustanowiono pełnomocnika

procesowego,

on

podejmuje

czynności

procesowe

za

stronę,

a zatem

w rozpoznawanej sprawie, to pełnomocnik procesowy powinien dokonać czynności

procesowej uiszczenia wpisu od apelacji. Podkreślić też trzeba, że dla oceny trafności

zaskarżonego postanowienia nie ma znaczenia z jakich przyczyn doszło do uiszczenia

w zakreślonym terminie tylko części wpisu od apelacji, zaś reszty po terminie.

Przyczyny te mogłyby podlegać badaniu jedynie w razie złożenia wniosku

o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od apelacji. Dla oceny trafności

zaskarżonego postanowienia niezbędna jest jedynie ocena, czy słusznie Sąd

Apelacyjny stwierdził, że należny wpis od apelacji nie został uiszczony w terminie i czy

prawidłowo zastosował przepisy określające sankcję uchybienia w tym zakresie.

W rozpoznawanej sprawie trafnie skarżący wskazują, że do uiszczenia wpisu

od apelacji miały zastosowanie przepisy ustawy o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych z dnia 13 czerwca 1967 r. (j.t: Dz.U. z 2002 r., Nr 9, poz. 88 ze zm.), a nie

ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. w tym przedmiocie (Dz. U Nr 167, poz. 1398 ze zm.),

która weszła w życie w dniu 2 marca 2006 r. Zgodnie z art. 149 ust. 1 tej ustawy

w sprawach wszczętych przed jej wejściem w życie stosuje się, do czasu zakończenia

postępowania w danej instancji, dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych. Do

uiszczenia wpisu od apelacji i skutków uchybień w tym zakresie miał zatem

zastosowanie art. 16 u.k.s.c. z 1967 r., którego ustęp 1 stanowił, że sąd nie

podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona

należna opłata i w tym wypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do

uiszczenia opłaty w terminie tygodniowym. Zgodnie zaś z zaś ustępem 3 - apelacja,

kasacja, zażalenie, sprzeciw od wyroku zaocznego oraz zarzuty od nakazu zapłaty,

od których pomimo wezwania nie została uiszczona należna opłata, podlegają

odrzuceniu.

Nie ulega wątpliwości, że „należna” opłata, w rozumieniu powyższych

przepisów, to opłata do uiszczenia której została wezwana strona albo jej pełnomocnik.

W rozpoznawanej sprawie jest to opłata w kwocie 3212,10 zł., do uiszczenia której

został wezwany pełnomocnik pozwanych. Na marginesie tylko można stwierdzić, że

w świetle postanowień art. 26 u.k.s.c. z 1967 r. należna opłata w rzeczywistości była

wyższa i powinna wynosić 3213 zł., skoro końcówkę opłaty zaokrąglało się w górę do

pełnego złotego. Nie ma to jednak w sprawie znaczenia, skoro nie była to opłata

stała, a więc zawodowy pełnomocnik nie określał jej sam i był zobowiązany do

uiszczenia takiej kwoty, do jakiej został wezwany przez przewodniczącego. Dlatego

też w sprawie nie ma bezpośredniego zastosowania powołana przez Sąd

Apelacyjny uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2006 r., co słusznie

podnieśli skarżący.

Nie ulega jednak wątpliwości, że w sytuacji, gdy pełnomocnik wezwany został

do uiszczenia opłaty w kwocie 3212,10 zł., wniesiona w ustawowym terminie

tygodniowym opłata w kwocie 3212 zł., była opłatą w niepełnej wysokości, a więc nie

była „należną” opłatą i podlegała sankcjom przewidzianym w omawianym przepisie

(porównaj między innymi orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2003 r.,

III CZ 94/03, z dnia 18 lutego 2005 r., V CZ 182/04 oraz z dnia 23 sierpnia 2006 r.,

I CNP 44/06 wszystkie nie publ.). Dla zastosowania sankcji z art. 16 ust. 3 u.k.s.c.

z 1967 r., a więc także dla oceny trafności zaskarżonego postanowienia nie ma

znaczenia, jak duża, czy też jak mała była niedopłata, ani w jakim pozostawała

stosunku do wielkości należnej opłaty. Każda opłata w wysokości niższej niż należna,

nie spełnia fiskalnego obowiązku określonego w art. 16 u.k.s.c. z 1967 r. Jakiekolwiek

różnicowanie w tym zakresie nie znajduje żadnych podstaw prawnych i byłoby

pozbawionym kryteriów, dowolnym działaniem sądu, prowadzącym do niepewności

i chaosu. W szczególności brak jakichkolwiek podstaw do określenia wysokości kwoty

niedopłaty rodzącej już skutki z art. 16 ust. 3 u.k.s.c. z 1967 r. oraz takiej, która jeszcze

skutków tych nie wywołuje.

Z tych wszystkich względów zażalenie należało uznać za nieuzasadnione,

a odnosząc się do zarzutu pozbawienia pozwanych prawa do sądu trzeba stwierdzić,

że to nie błędna wykładnia art. 16 ust. 3 u.k.s.c. z 1967 r. dokonana przez Sąd

Apelacyjny czy zastosowanie niewspółmiernej sankcji pozbawiły pozwanych prawa do

rozpoznania sprawy przez Sąd drugiej instancji, lecz niespełnienie, mimo wezwania

doręczonego

zawodowemu

pełnomocnikowi,

ustawowego,

jasno

określonego

wymogu fiskalnego, zagrożonego przewidzianą w przepisie, jednoznaczną sankcją.

Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w zw.

z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie.

kg