I CZ 62/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 62/06

POSTANOWIENIE

Dnia 10 listopada 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jan Górowski (przewodniczący)

SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca)

SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian

w sprawie z powództwa F. G.

przeciwko […]

o ochronę dóbr osobistych i zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 10 listopada 2006 r.,

zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 26 czerwca 2006 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną

pozwanych […] od wyroku tego Sądu z dnia 2 lutego 2006 r., w części dotyczącej

roszczenia pieniężnego. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, skoro pozwania w skardze

kasacyjnej skarżyli wyrok zarówno co do ochrony dóbr osobistych jak i roszczenia

pieniężnego powinni byli uiścić opłatę stałą w wysokości 600 zł przewidzianą od

pozwu o ochronę dóbr osobistych, jak i opłatę stosunkową od roszczenia

majątkowego. Ponieważ od złożonej skargi kasacyjnej pozwani wnieśli tylko opłatę

stałą, to w części dotyczącej roszczenia majątkowego, skargę kasacyjną należało

odrzucić, zgodnie z art. 1302 § 3 k.p.c. W zażaleniu pozwani wnieśli o uchylenie

zaskarżonego postanowienia, gdyż zdaniem skarżących nie znajduje ono

uzasadnienia w przepisach art. 26 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 18 ust. 2 i w związku

z art. 12 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych (Dz. U. Nr 167, poz.

1398).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Przepis art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach

sądowych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398) przewiduje, że opłatę stałą w wysokości

600 zł pobiera się od pozwu o ochronę dóbr osobistych. Ochrona dóbr osobistych,

zgodnie z art. 24 k.c. może polegać na roszczeniach o charakterze niemajątkowym

(żądanie stosowanego przeproszenia) jak i na roszczeniach majątkowych

(zadośćuczynienie za doznaną krzywdę lub żądanie zapłaty odpowiedniej sumy

pieniężnej na wskazany przez poszkodowanego cel społeczny). Z takiego

sformułowania powołanego przepisu wynika, że opłata stała pobierana jest od

każdego pozwu o ochronę dóbr osobistych niezależnie od tego, czy polega ona na

zgłoszeniu roszczeń niemajątkowych jak i majątkowych. Za takim rozumieniem

wspomnianego wyżej art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych przemawia

również wykładnia systemowa. Ustawodawca w art. 26 ust. 1 pkt 4 i 5 wyraźnie

wskazał, że opłata stała dotyczy tylko pozwów o ochronę niemajątkowych praw

autorskich oraz ochronę niemajątkowych

praw wynikających z opatentowania

wynalazków. W przypadku dóbr osobistych, których ochrona może wiązać się

z roszczeniami majątkowymi i niemajątkowymi ustawodawca nie wspomina

o żadnym rozróżnieniu opłaty od pozwu, natomiast gdy chodzi o prawa autorskie

i wynalazcze, to wyraźnie przewiduje, ze opłata stała dotyczy tylko pozwów

o roszczenia niemajątkowe. Z porównania powołanych przepisów wynika więc

jednoznacznie, że od pozwu o ochronę dóbr osobistych ustawodawca przewidział

tylko jedną opłatę stałą niezależnie od tego, czy dochodzi się w tym pozwie

roszczeń majątkowych, czy niemajątkowych. Taką możliwość dopuszcza art. 12

ustawy o kosztach sądowych, który stanowi, że opłatę stałą pobiera się w sprawach

o prawa niemajątkowe oraz we wskazanych w ustawie niektórych sprawach

o prawa majątkowe. Wykładnia językowa i systemowa art. 26 ustawy o kosztach

sądowych prowadzi do wniosku, że przepis art. 26 ust. 1 pkt 3 jest takim właśnie

przepisem, który ustala stałą opłatę w sprawach majątkowych związanych

z ochroną dóbr osobistych.

Takiego wniosku nie podważa to, że w art. 26 ust 1 pkt 6 ustawy o kosztach

przewiduje się, że opłatę stałą pobiera się także w sprawach o inne prawa

niemajątkowe, co może sugerować, że cały przepis art. 26 ust 1 ustawy o kosztach

sądowych, odnosi się tylko do praw niemajątkowych. Rozumowanie takie można by

uznać za poprawne tylko wtedy gdyby w przypadku spraw o inne prawa

niemajątkowe (autorskie i wynikające z patentu), z którymi wiążą się także

roszczenia majątkowe, ustawodawca wyraźnie nie ograniczył opłaty stałej tylko do

sprawa niemajątkowych. W tej sytuacji uznać trzeba, że gdyby wolą ustawodawcy

było ustalenie również w sprawach o ochronę dóbr osobistych opłaty stałej tylko

w odniesieniu do roszczeń niemajątkowych, to podobnie jak w przypadku spraw

o ochronę prawa autorski, czy ochronę praw wynikających z patentu, dałby temu

wyraz w treści przepisu.

Mając na uwadze, że skarżący uiścili opłatę stałą od skargi kasacyjnej

w kwocie 600 zł, a zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych jest ona

taka sama jak w przypadku opłaty od pozwu o ochronę dóbr osobistych, zarzuty

podniesione w zażaleniu uznać należy za zasadne. W tej sytuacji Sąd Najwyższy,

na podstawie art. 39815 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji.

jc