I CZ 61/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 61/09

POSTANOWIENIE

Dnia 6 listopada 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jan Górowski (przewodniczący)

SSN Józef Frąckowiak

SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa M. Spółki Jawnej

przeciwko J.P.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 6 listopada 2009 r.,

zażalenia pozwanego na wyrok Sądu Okręgowego w T.

z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt [..],

1)

2)

zmienia zawarte w punkcie II zaskarżonego wyroku

orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego

w ten sposób, że zasądzoną od strony powodowej na

rzecz pozwanego tytułem zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego kwotę 300 zł (trzysta) podwyższa do

kwoty 467 zł (czterysta sześćdziesiąt siedem);

zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanego

kwotę 347 zł (trzysta czterdzieści siedem) tytułem

zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2008 r. Sąd Rejonowy Sąd Grodzki w T.

zasądził od pozwanego J.P. na rzecz powodowej spółki M. Spółka Jawna kwotę

3 660 zł. z ustawowymi odsetkami oraz kwotę 717 zł. tytułem zwrotu kosztów

procesu, oddalając powództwo w pozostałej części. W wyniku apelacji pozwanego

Sąd Okręgowy w T. wyrokiem z dnia 19 lutego 2009 r. zmienił wyrok Sądu

pierwszej instancji i oddalił powództwo oraz zasądził od strony powodowej na rzecz

pozwanego kwotę 300 zł. tytułem zwrotu kosztów procesu za II instancję.

Powyższe rozstrzygnięcie o kosztach procesu zostało na wniosek pozwanego

uzupełnione postanowieniem z dnia 19 marca 2009 r. przez zasądzenie od strony

powodowej na rzecz pozwanego kwoty 183 zł. tytułem zwrotu opłaty od apelacji,

a w pozostałej części wniosek pozwanego w tym przedmiocie został oddalony.

Sąd stwierdził, że pozwany występujący z adwokatem wnosił w apelacji

o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a taki wniosek

nie nadaje się do uwzględnienia w części dotyczącej kosztów zastępstwa

procesowego, bowiem obowiązkiem pełnomocnika było złożenie spisu kosztów lub

powołanie

się

na

odpowiednie

unormowania

i

stawki

przewidziane

w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr163, poz.1348 ze zm.dalej: „ rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie”).

W zażaleniu z dnia 10 czerwca 2009 r. na postanowienie w przedmiocie

kosztów procesu za II instancję, zawarte w punkcie II wyroku Sądu Okręgowego

z dnia 19 lutego 2009 r., pozwany wnosił o zmianę tego orzeczenia przez

zasądzenie na jego rzecz od strony powodowej kwoty 650 zł. tytułem zwrotu

kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kwoty 450 zł. kosztów zastępstwa

procesowego. Wnosił też o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego

według norm przepisanych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia

i

przekazanie

sprawy

Sądowi

Okręgowemu

do

ponownego

rozpoznania

i

rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego. Zarzucił naruszenie

art. 98 k.p.c. w zw. z § 6 pkt 3 i § 12 ust.1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie opłat za

czynności adwokackie przez zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego

w postępowaniu apelacyjnym w stawce niższej niż minimalna i nieuwzględnienie

kwoty 17 zł. uiszczonej przez pozwanego tytułem opłaty skarbowej od

pełnomocnictwa procesowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności rozważenia wymaga dopuszczalność zażalenia ze

względu na datę wydania zaskarżonego postanowienia. Nowelizacja kodeksu

postępowania cywilnego dokonana ustawą z dnia 19 marca 2009 r. (Dz. U. Nr 69,

poz. 592), która w art. 3981 § 1 dodała punkt drugi dopuszczający zażalenie do

Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu,

które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, weszła w życie

z dniem 22 maja 2009 r. Nie zawiera ona przepisów przejściowych, zatem

obowiązuje zasada ogólna natychmiastowej skuteczności przepisów procesowych,

wynikająca z art. XV i art. XVI przep. wpr. k.p.c. Z tych przyczyn należy uznać, że

zażalenie wniesione w dniu 10 czerwca 2009 r., po wejściu w życie ustawy

nowelizującej, jest dopuszczalne bez względu na datę wydania zaskarżonego

postanowienia (takie samo stanowisko zajął też Sąd Najwyższy w postanowieniu

z dnia 9 września 2009 r. V CZ 34/09, nie publ.).

Zażalenie jest uzasadnione. Zgodnie z art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 391 § 1

k.p.c., pozwanemu reprezentowanemu przez adwokata, który wygrał sprawę

w postępowaniu apelacyjnym, należy się zwrot kosztów tego postępowania, do

których zalicza się między innymi wynagrodzenie jednego adwokata, nie wyższe

niż stawki opłat określone w przepisach rozporządzenia w sprawie opłat za

czynności adwokackie oraz poniesione koszty sądowe. Sąd orzeka o zwrocie tych

kosztów, jeżeli strona najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio

poprzedzającej wydanie orzeczenia złoży spis kosztów albo zgłosi wniosek

o przyznanie kosztów według norm przepisanych (art. 109 § 1 k.p.c.). Wniosek

o przyznanie zwrotu kosztów „według norm przepisanych” jest zatem zgodny

z wymaganiem ustawy i wbrew stanowisku Sądu Okręgowego, nie wymaga

doprecyzowania

przez

wskazanie

odpowiednich

przepisów

rozporządzenia

w sprawie opłat za czynności adwokackie. Uwzględniając taki wniosek Sąd

powinien zastosować określone w art. 109 § 2 k.p.c. zasady orzekania o wysokości

przyznanych stronie kosztów procesu, przy uwzględnieniu także regulacji § 2 ust. 1

i 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz odpowiednich

stawek

wynagrodzenia

adwokackiego

wskazanych

w tym

rozporządzeniu.

Zasądzając zwrot wynagrodzenia adwokackiego Sąd nie może przyznać z tego

tytułu kwoty niższej niż wynikająca z zastosowania stawek minimalnych

przewidzianych w rozporządzeniu. Zaskarżone orzeczenie Sądu Okręgowego nie

odpowiada tym zasadom bowiem przyznaje zwrot wynagrodzenia w kwocie niższej

od obowiązujących stawek minimalnych, a także nie uwzględnia poniesionej przez

pozwanego opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł., która, jak

wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 12 marca 2003 r. III CZP 2/03 (OSNC

2003/12/161), należy do grupy wydatków niezbędnych, do celowego dochodzenia

praw i celowej obrony, w rozumieniu art. 98 k.p.c., a zatem powinna być

uwzględniona w orzeczeniu o kosztach procesu.

Z

tych

przyczyn

Sąd

Najwyższy

uwzględniając

zażalenie

zmienił

odpowiednio zaskarżone postanowienie (art. 39816 w zw. z art. 39410 § 3 k.p.c.).

Z uwagi na to, że pełnomocnik powoda żądał zwrotu kosztów postępowania

apelacyjnego według norm przepisanych, a w zażaleniu wniósł o zwrot

wynagrodzenia adwokackiego według stawek minimalnych, Sąd Najwyższy

podwyższył zasądzoną z tego tytułu przez Sąd Okręgowy kwotę 300 zł. do kwoty zł.

467 zł. obejmującej 450 zł. wynagrodzenia adwokackiego wyliczonego zgodnie

z § 6 pkt 3 i § 12 pkt 1 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie

oraz kwotę 17 zł. opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Na wniosek zawarty w zażaleniu zasądzono na rzecz pozwanego zwrot

kosztów postępowania zażaleniowego na podstawie art. 98 w zw. z art. 108 § 1,

art. 3941 § 3 i art. 39821 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., obejmujących wynagrodzenie

adwokata według stawek określonych w § 12 ust. 2 pkt 2 i §

6 pkt 3

rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz kwotę 17 zł. opłaty

skarbowej od pełnomocnictwa udzielonego do występowania przed Sądem

Najwyższym.