I CZ 60/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 60/12

POSTANOWIENIE

Dnia 6 września 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Anna Kozłowska (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Barbara Myszka

SSN Krzysztof Strzelczyk

w sprawie z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej P. w W.

przeciwko M. P.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 6 września 2012 r.,

zażalenia strony powodowej

na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 8 lutego 2012 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2010 r. Sąd Rejonowy odrzucił wniosek

pozwanej M. P. o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów od nakazu

zapłaty z dnia 30 czerwca 2010 r. oraz odrzucił zarzuty pozwanej od tego nakazu

zapłaty. Na skutek zażalenia pozwanej, Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 8

lutego 2012 r., uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od powódki na rzecz

pozwanej kwotę 1079 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. W

motywach rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy wskazał, że pismo pozwanej

zawierające zarzuty od nakazu zapłaty zostało złożone w terminie; wskazał, że o

kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono „na podstawie art. 98 k.p.c. w

związku z art. 108 §1 k.p.c.”.

Postanowienie Sądu Okręgowego, w części orzekającej o kosztach

postępowania zażaleniowego, zaskarżyła zażaleniem powódka domagając się

jego uchylenia i przekazania w tym zakresie sprawy Sądowi Okręgowemu do

ponownego rozpoznania, ewentualnie jego zmiany przez oddalenie wniosku

pozwanej o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Skarżąca

zarzuciła naruszenie art. 328 §2 w związku z art. 361 i art. 397 § 2 k.p.c., przez

brak dostatecznego uzasadnienia rozstrzygnięcia o kosztach postępowania,

naruszenie

art.

k.p.c.

przez przedwczesne

uznanie

jej

za

stronę

przegrywającą sprawę oraz naruszenie art. 108 § 1 k.p.c. przez uznanie, że

postanowienie Sądu Okręgowego uchylające postanowienie o odrzuceniu

zarzutów od nakazu zapłaty jest orzeczeniem kończącym sprawę w instancji.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

Zgodnie z art. 108 § 1 k.p.c. sąd rozstrzyga o kosztach procesu w każdym

orzeczeniu, które kończy sprawę w instancji.

Zaskarżone postanowienie podlega zatem uchyleniu, ponieważ narusza tę

zasadę.

W postanowieniach rozstrzygających kwestie incydentalne nie orzeka się

w ogóle o zwrocie kosztów powstałych w tych postępowaniach, następuje to

dopiero w orzeczeniu kończącym całe postępowanie w instancji, a koszty

postępowania incydentalnego ponosi strona, która ostatecznie przegrała sprawę

(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt

II PZ 36/07, OSNP z 2008 r., nr 21-22, poz. 319; z dnia 8 września 2010 r., II CZ

67/10, niepubl. oraz z dnia 21 października 2011 r., IV CZ 84/11, niepubl.)

Postanowienie Sądu Okręgowego uwzględniające zażalenie pozwanej nie

było orzeczeniem, o którym stanowi w art. 108 § 1 k.p.c.. Postanowieniem tym

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego odrzucające zarzuty od

nakazu zapłaty, co czyni go incydentalnym i oznacza, że sprawa pozostaje

w toku. Ponieważ postanowienie Sądu Okręgowego nie zakończyło sprawy, rację

ma skarżąca, że uznanie jej za stronę przegrywającą spór było przedwczesne.

Koszty postępowania zażaleniowego, o które chodziło – podobnie jak

i koszty niniejszego postępowania zażaleniowego – powinny być rozliczone

dopiero w orzeczeniu, które, rozstrzygając spór między stronami, zakończy

postępowanie w sprawie w pierwszej instancji. Wynik tego postępowania

zadecyduje, która ze stron ostatecznie poniesie ciężar kosztów procesu oraz

ewentualnie w jakich proporcjach – art. 98 § 1, art. 100 k.p.c. (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2011 r., I CZ 41/11, niepubl.).

Brak podstawy prawnej do orzekania zaskarżonym postanowieniem

o kosztach postępowania zażaleniowego powoduje, że postanowienie to,

z podanej przyczyny, podlegało uchyleniu. Czyni to też zbędnym odnoszenie się

do

pozostałych

zarzutów

zażalenie

dotyczących

jakości

uzasadnienia

sporządzonego przez Sąd Okręgowy. Niemniej jednak wskazać należy, że

oprócz podstawy prawnej rozstrzygnięcia, rzeczą sądu nakładającego na stronę

obowiązek świadczenia oznaczonej kwoty tytułem kosztów jest, co najmniej,

wskazanie, jakie koszty poniesione przez przeciwnika, a podlegające zwrotowi,

składają się na zasądzoną kwotę , czego w sprawie niniejszej Sąd Okręgowy

niewątpliwie zaniedbał.

Z przedstawionych przyczyn Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398 15 § 1

w związku art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji.

es