I CZ 60/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 60/09

POSTANOWIENIE

Dnia 6 listopada 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jan Górowski (przewodniczący)

SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca)

SSN Irena Gromska-Szuster

w sprawie z wniosku P. Spółki z o.o.

przy uczestnictwie "ZJ" Spółki z o.o. w upadłości i Banku

o wpis zmiany wierzyciela hipotecznego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 6 listopada 2009 r.,

zażalenia uczestnika "ZJ" Sp. z o.o. w upadłości

na postanowienie Sądu Okręgowego w W.

z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt [...],

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Na wniosek P. referendarz sądowy wpisał do księgi wieczystej zmianę

wierzyciela odnośnie trzech hipotek wpisanych w księdze wieczystej [...]. W

skardze uczestnik „ZJ” Sp. z o.o. podniósł, że brak podstaw do wpis referendarza

sądowego, gdyż jest on właścicielem nieruchomości obciążonych hipoteką i nie

udzielił zgody na zmianę wierzyciela. Sąd Rejonowy w swoim postanowieniu z dnia

20 grudnia 2007 r., uwzględnił skargę i uchylił zaskarżony wpis. Na skutek apelacji

wnioskodawcy Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie i odrzucił skargę

na wpis referendarza.

W zażaleniu „ZJ” Sp. z o.o. w upadłości zarzucił naruszenie przepisów

postępowania: 1) art. 70, art. 71, art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c.; 2) art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c.

w związku z art. 139 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r., Prawo upadłościowe i

naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.); 3) art. 375 pkt 5 k.p.c.; 4) art. 61 w zw.

z art. 62, 65 i art. 139 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego; 5) art. 626 8 § 1

i 2 k.p.c. w związku z art. 6269 k.p.c. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie prawa

materialnego art. 95 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., Prawo bankowe

(j.t. Dz. U. z 2002 r., Nr 72, poz. 665 ze zm.). W związku z podniesionymi zarzutami

skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania lub o wydanie orzeczenia co do istoty sprawy i oddalenie

wniosku P.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Uzasadniony jest zarzut naruszenia prawa materialnego. Jak wynika z art.

art. 95 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., Prawo bankowe (j.t. Dz. U.

z 2002 r., Nr 72, poz. 665 ze zm.). do przeniesienia wierzytelności zabezpieczonej

hipoteką wymagana jest zgoda właściciela nieruchomości, na której została ona

ustanowiona. Nie ulega wątpliwości, że w chwili złożenia wniosku o wpis do księgi

wieczystej właścicielem nieruchomości obciążonych hipoteka, która zabezpieczała

wierzytelności nabyte przez wnioskodawcę, był „ZJ” Sp. z o.o. w upadłości.

To, że spółka ta znajduje się w upadłości nie przekreśliło jej prawa do

wyrażania zgody na zmianę wierzyciela hipotecznego przewidzianej przez

powołane wyżej przepisy Prawa bankowego. Przede wszystkim zwrócić należy

uwagę, że zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe

i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) z dniem ogłoszenia upadłości majątek

upadłego staje się masą upadłości. Skoro masa upadłości służy zaspokojeniu

wierzycieli upadłego, to należy uznać, że wchodzący w jej skład majątek to tylko

aktywa upadłego. W skład masy upadłości nie wchodzą długi upadłego.

Oznacza to, że dług uczestnika „ZJ” Sp. z o.o., którego wierzycielem był Bank nie

wszedł do masy upadłości. Chociaż w razie ogłoszenia upadłości, zgodnie z art.

139 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, gdy tak jak w rozpoznawanej

sprawie,

upadły

zostanie

pozbawiony

zarządu,

postępowania

sądowe

i

administracyjne dotyczące masy upadłości prowadzi wyłącznie zarządca, to reguła

ta nie dotyczy wyrażania zgody na zmianę wierzyciela hipotecznego upadłego.

Dług związany z tą wierzytelnością nie jest składnikiem masy upadłości brak wobec

tego podstaw, aby uznać, że w postępowaniu wieczystoksięgowym, dotyczącym

wpisu zmiany wierzyciela tego długu, powinien występować zarządca masy

upadłości. W tej sytuacji mając na uwadze, że ogłoszenie upadłości nie pozbawiło

spółki „ZJ” Sp. z o.o. przysługującego jej prawa własności nieruchomości, zgodnie z

art. 95 ust. 4 i 5 Prawa bankowego, to zgoda tej spółki, a nie zarządcy masy

upadłości, potrzebna jest do wpisu zmiany wierzyciela hipotecznego. Takie

stanowisko co do osoby uprawnionej do wyrażania zgody na zmianę wierzyciela

hipotecznego przesądza również o zasadności podniesionych w zażaleniu

zarzutów naruszenia prawa procesowego.

Mając na względzie, że zarzuty podniesione w zażaleniu okazały się

uzasadnione Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art.

39815 k.p.c., orzekł jak w sentencji