I CZ 6/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 6/09

POSTANOWIENIE

Dnia 18 lutego 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Gerard Bieniek (przewodniczący)

SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie z wniosku M.M.

przy uczestnictwie J.M.

przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej

o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 18 lutego 2009 r.,

zażalenia uczestnika postępowania

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 1 października 2008 r., sygn. akt [...],

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 października 2008 r. Sąd Apelacyjny

odrzucił apelację uczestnika postępowania od postanowienia Sądu pierwszej

instancji z dnia 7 listopada 2007 r. o uznaniu orzeczenia sądu zagranicznego.

Apelacja

została

wniesiona

przez

adwokata

powołującego

się

na

pełnomocnictwo załączone do akt, którego jednak nie było, wobec czego Sąd

Apelacyjny wezwał pełnomocnika do usunięcia braku formalnego apelacji przez

złożenie pełnomocnictwa procesowego udzielonego adwokatowi przez uczestnika

postępowania, zakreślając siedmiodniowy termin pod rygorem odrzucenia apelacji.

W odpowiedzi na to adwokat złożył pismo, w którym stwierdził, że pełnomocnikiem

uczestnika jest jego matka, dla której umocowanie stanowi art. 87 § 1 k.p.c. oraz

pełnomocnictwo znajdujące się na kartach 34, 35 i 63 akt niniejszej sprawy, on

natomiast został ustanowiony pełnomocnikiem uczestnika przez jego matkę. Wniósł

wobec tego o zwolnienie go z obowiązku złożenia pełnomocnictwa od uczestnika

postępowania.

Sąd Apelacyjny stwierdził, że w aktach rozpoznawanej sprawy nie było

żadnego pełnomocnictwa udzielonego przez uczestnika lub jego matkę, natomiast

w aktach innej sprawy znajdowało się pełnomocnictwo ogólne z dnia 18 czerwca

1999 r. udzielone przez uczestnika jego matce, nie obejmujące jednak umocowania

do reprezentowania uczestnika przez matkę w rozpoznawanej sprawie o uznanie

orzeczenia sądu zagranicznego oraz pełnomocnictwo procesowe udzielone przez

uczestnika matce do reprezentowania go w sprawach sądowych w związku

z dochodzeniem odszkodowania przeciwko M.M. za spowodowanie uszczerbku

na zdrowiu w wypadku z dnia 3 sierpnia 1996 r. w [...], a więc także nie dotyczące

niniejszej sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny na podstawie art. 373 k.p.c. odrzucił

apelację wskazując, że zgodnie z art. 368 § 1 w zw. z art. 126 § 3 k.p.c. do apelacji

powinno być załączone pełnomocnictwo procesowe, jeżeli nie złożono go wcześniej

i dlatego pełnomocnik został wezwany do usunięcia tego braku formalnego apelacji,

pod rygorem jej odrzucenia. Pełnomocnik jednak braku tego nie usunął, powołując

się na pełnomocnictwa, które nie obejmują umocowania go do reprezentowania

uczestnika w rozpoznawanej sprawie, wobec czego apelacja podlegała odrzuceniu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący stwierdził, że w aktach

sprawy dlatego nie ma pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi przez uczestnika

postępowania, że jego pełnomocnictwo oparte było na umocowaniu przez matkę

uczestnika, która jest pełnomocnikiem uczestnika. W wezwaniu do usunięcia

braków formalnych apelacji Sąd nie zakwestionował pełnomocnictwa udzielonego

matce przez uczestnika, ani jasno nie sformułował o usunięcie jakiego braku

formalnego apelacji chodzi. Zdaniem skarżącego przewodniczący powinien

wezwać pełnomocnika do złożenia pełnomocnictwa, z którego wynikałoby, że może

działać w imieniu uczestnika w tej sprawie, skoro z treści zaskarżonego

postanowienia wynika, że ta okoliczność została przez Sąd zakwestionowana.

Skoro takie wezwanie nie zostało wysłane, doszło, zdaniem skarżącego, do

odrzucenia

apelacji

bez

uprzedniego

wezwania

do

złożenia

stosownego

pełnomocnictwa udzielonego przez uczestnika matce. Niezależnie od tego,

w ocenie skarżącego, pełnomocnictwo udzielone przez uczestnika matce w dniu

18 czerwca 1999 r. upoważniało ją do działania jako pełnomocnik syna także

w rozpoznawanej sprawie. Do zażalenia zostało załączone pełnomocnictwo

procesowe udzielone adwokatowi przez uczestnika już po wydaniu zaskarżonego

postanowienia, potwierdzające także wszelkie czynności procesowe podjęte w tej

sprawie dotychczas przez adwokata i matkę uczestnika. Skarżący wnosił

o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest nieuzasadnione.

W rozpoznawanej sprawie adwokat uczestnika postępowania zgłosił swój

udział w sprawie po raz pierwszy składając apelację, w której powołał się na

pełnomocnictwo załączone do akt. Pełnomocnictwa tego w aktach jednak nie było,

a zatem zgodnie z art. 368 § 1 w zw. z art. 126 § 3 k.p.c. powinno zostać dołączone

do apelacji. Brak pełnomocnictwa stanowił brak formalny apelacji, uniemożliwiający

nadanie jej prawidłowego biegu, a zatem wymagał uzupełnienia w przewidzianym

do tego trybie, który w odniesieniu do sądu drugiej instancji, wskazuje art. 373

zdanie drugie k.p.c. Zgodnie z tym przepisem Sąd drugiej instancji powinien

wezwać do usunięcia tego braku w wyznaczonym terminie, pod rygorem

odrzucenia apelacji.

Prawidłowo zatem Sąd Apelacyjny wezwał pełnomocnika do usunięcia braku

formalnego apelacji przez złożenia pełnomocnictwa procesowego udzielonego

przez uczestnika, wyznaczając siedmiodniowy termin pod rygorem odrzucenia

apelacji. Niezrozumiały jest zarzut zażalenia, że wezwanie to nie było precyzyjne,

bowiem nie zakwestionowano w nim pełnomocnictwa udzielonego przez uczestnika

matce ani nie wezwano do złożenia pełnomocnictwa, z którego wynikałoby, iż

matka może działać w imieniu uczestnika. Wszak, jak wskazano wyżej, w aktach

sprawy nie było wówczas żadnego pełnomocnictwa i Sąd Apelacyjny nie mógł

wiedzieć, że adwokat powołuje się na pełnomocnictwo udzielone mu przez matkę

uczestnika, której pełnomocnictwa udzielił uczestnik, co pełnomocnik wskazał

dopiero w odpowiedzi na wezwanie Sądu do złożenia pełnomocnictwa.

Obowiązkiem

pełnomocnictwa

pełnomocnika

udzielonego

mu

było

złożenia

przez

w

uczestnika

zakreślonym

albo

terminie

pełnomocnictwa

udzielonego mu przez matkę uczestnika oraz udzielonego matce przez uczestnika.

Pełnomocnik nie wykonał tego obowiązku, powołując się na pełnomocnictwa matki

udzielone przez uczestnika i swoje udzielone przez matkę uczestnika i wskazując

karty akt, na których pełnomocnictwa te figurują, tyle, że w innej sprawie, co uszło

jego uwagi. Nadal zatem w sprawie nie było żadnego pełnomocnictwa

procesowego udzielonego adwokatowi przez uczestnika lub jego matkę. Sąd

Apelacyjny, z własnej inicjatywy i bez obowiązku ustawowego, sam ustalił w jakiej

sprawie znajdują się pełnomocnictwa, na które powołał się adwokat, sporządził ich

kserokopie

i

załączył

do

rozpoznawanej

sprawy,

co

było

obowiązkiem

pełnomocnika, a nie Sądu. Sąd Apelacyjny trafnie ocenił, że żadne z tych

pełnomocnictw nie obejmuje umocowania matki uczestnika, ani adwokata do

reprezentowania uczestnika w rozpoznawanej sprawie. W szczególności nie

obejmuje tego pełnomocnictwo udzielone przez uczestnika matce w dniu

18 czerwca 1999 r., na które powołuje się skarżący w zażaleniu. Jest to bowiem

pełnomocnictwo ogólne, które w ostatnim zdaniu zawiera umocowanie do

reprezentowania uczestnika „w sądzie lub innej instytucji w Polsce w sprawie

wypadku w 1996 r. w {...}". Niewątpliwie nie stanowi zatem pełnomocnictwa

procesowego do reprezentowania uczestnika przez matkę w rozpoznawanej

sprawie o uznanie wyroku sądu zagranicznego w sprawie o alimenty.

Z tych przyczyn trafnie Sąd Apelacyjny uznał, że nie został usunięty

w wyznaczonym

terminie

brak

formalny

apelacji

w

postaci

załączenia

pełnomocnictwa procesowego upoważniającego adwokata do wniesienia apelacji,

co nakładało na Sąd obowiązek odrzucenia apelacji, zgodnie z art. 373 k.p.c.

Braku tego nie może sanować załączenie pełnomocnictwa do zażalenia,

potwierdzającego

dotychczasowe

czynności

pełnomocnika

i

dlatego

Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie.

Sąd