I CZ 59/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 59/08

POSTANOWIENIE

Dnia 13 sierpnia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Gerard Bieniek (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca)

SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian

w sprawie ze skargi J. K.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu

Rejonowego w D. z dnia 31 lipca 2000 r., sygn. akt I Ns (…),

w sprawie z wniosku J. K.

przy uczestnictwie A. C., H. T., D. S. i B. T.

o rozgraniczenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 sierpnia 2008 r.,

zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Okręgowego w R. z dnia 29 stycznia

2008 r., sygn. akt I Ca (…),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2008 r. Sąd Okręgowy w R. odrzucił skargę

wnioskodawcy J. K. o wznowienie postępowania w przedmiocie rozgraniczenia

nieruchomości, zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w D.

z dnia 31 lipca 2000 r. w sprawie I Ns (…). Postanowienie to zostało zaskarżone

apelacją, którą oddalił Sąd Okręgowy w T. postanowieniem z dnia 14.12.2000r., sygn. I

Ca (…), a wniesioną kasację odrzucił Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia

13.11.2001 r., sygn. III CKN 188/01.

Jako podstawę wznowienia skarżący wskazał przyczyny restytucyjne z art. 403 §

1 k.p.c., podnosząc, że orzeczenie w sprawie o rozgraniczenie oparte zostało na

sfałszowanej mapie geodezyjnej. Sąd Okręgowy na podstawie art. 408 k.p.c. uznał, że

skarga jest spóźniona, gdyż została wniesiona po upływie 5 lat od uprawomocnienia się

orzeczenia, co należy łączyć z datą odrzucenia kasacji, czyli z dniem 13 listopada 2001

r.

W zażaleniu skarżący J. K. podniósł zarzut naruszenia art. 408 k.p.c. i 401 pkt 2

k.p.c. przez ich wadliwe zastosowanie. W uzasadnieniu wywodził, że Sąd nie odniósł się

do podnoszonej w toku postępowania kwestii braku należytej reprezentacji i

pozbawienia strony możliwości prawidłowego działania. Zdaniem skarżącego, oparcie

żądania wznowienia postępowania na tej podstawie oznacza, że skarga może być

wniesiona także po upływie terminu określonego w art. 408 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest oczywiście nieuzasadnione. Przede wszystkim należy podkreślić,

że w piśmie z dnia 24.05.2007 r., stanowiącym skargę o wznowienie postępowania, jako

podstawę wznowienia skarżący wskazał wyłącznie okoliczność oparcia orzeczenia na

podrobionym bądź przerobionym – w jego ocenie – dokumencie w postaci mapy

geodezyjnej. Ta podstawa wznowienia poddana była ocenie Sądu Okręgowego, który

trafnie uznał, że oparta na takiej podstawie skarga o wznowienie postępowania musi być

uznana, wobec jednoznacznej treści art. 408 k.p.c., za spóźnioną. W toku postępowania

poprzedzającego wydanie zaskarżonego postanowienia skarżący powoływał się również

na to, że w postępowaniu o rozgraniczenie napotykał utrudnienia w składaniu

oświadczeń. Nie oznacza to jednak, wbrew podnoszonym w zażaleniu zarzutom, że jest

to równoznaczne ze zmianą czy uzupełnieniem pierwotnie wskazanych podstaw

wznowienia postępowania. Przypomnieć należy, że pierwsze wydane w postępowaniu o

wznowienie postanowienie (uchylone następnie, bowiem w przedmiocie wznowienia

orzekał Sąd Rejonowy, podczas gdy kwestia należała do kompetencji Sądu

Okręgowego) zostało przez skarżącego zaskarżone zażaleniem. W zażaleniu tym, poza

kwestionowaniem trafności postanowienia, skarżący powołał się również na to, że w

postępowaniu o rozgraniczenie utrudniano mu składanie oświadczeń. Nie można jednak

uznać, by to zażalenie stanowiło uzupełnienie czy zmianę pierwotnie wskazanej

podstawy wznowienia. Brak podstaw do przyjęcia, by z różnych oświadczeń stron,

zawartych w różnych składanych w toku postępowania pismach procesowych, Sąd mógł

w sposób dowolny rekonstruować wolę skarżącego w zakresie podstaw wznowienia

postępowania.

Niezależnie od tego, zarzuty dotyczyły toku samego postępowania, co do którego

wniesiono skargę o wznowienie. Prawdą jest, że w art. 408 k.p.c. ustawodawca zawarł

pewne wyjątki, co do których istnieje możliwość wznowienia postępowania po upływie 5

lat od uprawomocnienia się wyroku. Zgodnie bowiem z tym przepisem upływ 5 lat nie

odnosi się do sytuacji, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była

należycie reprezentowana.

Należy jednak pamiętać, że jak stanowi art. 407 § 1 k.p.c., skargę o wznowienie

wnosi się w terminie trzymiesięcznym, a termin ten liczy się od dnia, w którym strona

dowiedziała się o podstawie wznowienia, zaś gdy podstawą jest pozbawienie możności

działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o wyroku dowiedziała się

strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Tak więc ten przepis stanowi

temporalne granice dla skargi o wznowienie postępowania z przyczyn w nim

wymienionych.

Tymczasem skarżący nie wskazał, by o postanowieniu dowiedział się w terminie,

który pozwalałby na skuteczne wniesienie skargi. Orzeczenie Sądu drugiej instancji

zostało wydane w dniu 14 grudnia 2000 r. i w tym dniu o jego treści dowiedział się

skarżący, obecny na rozprawie apelacyjnej. Wniesioną kasację Sąd Najwyższy odrzucił

postanowienie z dnia 13 listopada 2001 r., a w dniu 12 marca 2003 r. wydano

skarżącemu tytuł wykonawczy, zatem najpóźniej w tej dacie dowiedział się o treści

wszystkich wydanych w sprawie o rozgraniczenie orzeczeń. Nawet zatem gdyby uznać,

do czego nie ma przesłanek - że podstawę skargi o wznowienie postępowania stanowiło

pozbawienie skarżącego możliwości działania, to i tak termin określony w art. 407 k.p.c.

nie zostałby zachowany.

Z przytoczonych względów zażalenie jest niezasadne, wobec czego Sąd

Najwyższy na podstawie art. 394 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c. postanowił jak

w sentencji.