I CZ 57/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 57/12

POSTANOWIENIE

Dnia 8 sierpnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie z powództwa W. S. i J. W.

przeciwko Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "D. " w W. o ustalenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 8 sierpnia 2012 r.,

zażalenia strony pozwanej na postanowienie o kosztach zawarte w pkt 1

i pkt 2 wyroku Sądu Okręgowego

z dnia 14 grudnia 2011 r.,

odrzuca zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów

procesu zawarte w punkcie 1 wyroku Sądu Okręgowego z dnia

14 grudnia 2011 r. oraz uchyla postanowienie objęte punktem 2

tego wyroku i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi

Okręgowemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o

kosztach postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Zaskarżonymi postanowieniami, zawartymi w punktach 1 i 2 wyroku Sądu

Okręgowego z dnia 14 grudnia 2011 r., zasądzone zostały od pozwanej Spółdzielni

Budowlano-Mieszkaniowej „D.” w W. na rzecz powodów W. S. i J. W. odpowiednio

kwoty 2447 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz 1230 zł tytułem zwrotu

kosztów postępowania odwoławczego, w następstwie zastosowania zasady

odpowiedzialności za wynik sprawy w obu instancjach.

W zażaleniu pozwana domagała się zmiany tych postanowień przez

obniżenie wysokości kosztów należnych powodom do 227 zł oraz 120 zł,

ewentualnie uchylenia ich i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Zarzuciła, że kwestionowane orzeczenia są konsekwencją naruszenia przez Sąd

Okręgowy przepisów prawa materialnego i procesowego art. 98 § 1 i § 3 oraz art.

98 § 4 k.p.c. w związku z § 2 ust. 1 i 2 oraz § 6 pkt 2 i § 13 ust. 1 pkt 1

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze

zm., dalej – rozp. w sprawie opłat adwokackich) przez zasądzenie kosztów

w wysokości wielokrotnie przewyższającej maksymalne stawki i odbiegającej od

wskazanej

przez powodów

wartości

przedmiotu

sprawy oraz

przedmiotu

zaskarżenia. Ponadto podniosła, że nie było podstaw do orzekania o kosztach

procesu za pierwszą instancję, skoro rozstrzygnięcia w tym względzie na rzecz

powodów nie zawierał wyrok przez nich zaskarżony.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Dopuszczalność zaskarżania zażaleniem postanowień orzekających o kosztach

procesu, które wydane zostały przez Sąd drugiej instancji reguluje art. 3941 § 1 pkt

2 k.p.c. w brzmieniu sprzed wejścia, w życie z dniem 3 maja 2012 r., ustawy z dnia

16 września 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz

niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 233, poz. 1381), który ma zastosowanie

w rozpoznawanej sprawie. Stosownie bowiem do art. 9 ust. 6 tej ustawy, art. 394 1

k.p.c. w brzmieniu nadanym mu art. 1 pkt 39, stosuje się do zaskarżania orzeczeń

wydanych po dniu wejścia w życie tej ustawy. Treść zastosowanego przepisu art.

3941 § 1 pkt 2 k.p.c. wskazuje, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na

postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były

przedmiotem

rozstrzygnięcia

sądu

pierwszej

instancji.

Wobec

tego

niedopuszczalne jest zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji, którym sąd

ten rozstrzygnął o kosztach postępowania przed sądem pierwszej instancji.

Nietrafnie podnosi skarżąca, że Sąd Okręgowy nie orzekał o kosztach, które były

przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, skoro Sąd ten nie przyznał

powodom

kosztów,

oddalając

powództwo.

Rozstrzygnięcie

o

kosztach

postępowania zawarte w orzeczeniu kończącym sprawę dotyczy kosztów obu

stron, a określona ich suma stanowi konsekwencję zastosowania jednej z zasad

przewidzianych art. 98 do 107 k.p.c. Niewątpliwie zatem orzeczenie o zasądzeniu

kosztów procesu stronie wygrywającej sprawę jest zarazem orzeczeniem

o oddaleniu żądania zasądzenia kosztów stronie przegrywającej, ponieważ

oddalenie powództwa dotyczy wszystkich objętych nim żądań.

Zażalenie skierowane przez pozwaną do

rozstrzygającego

o

kosztach

postępowania

orzeczenia Sądu Okręgowego

pierwszoinstancyjnego

podlega

odrzuceniu jako niedopuszczalne (art. 398 6 § w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Orzeczenie

Sądu

Okręgowego

dotyczące

kosztów

postępowania

odwoławczego nie zawiera, wbrew obowiązkowi przewidzianemu w art. 328 § 2

w związku z art. 391 § 1 k.p.c., uzasadnienia wyjaśniającego przyczyny

zasądzenia na rzecz powodów kwoty 1230 zł i tym samym uchyla się od kontroli

przeprowadzanej

w

ramach

skutecznie

wniesionego

zażalenia.

Za niewystarczające uznał Sąd Najwyższy wskazanie, że zastosowana została

zasada odpowiedzialności za wynik procesu i powołanie przepisu art. 98 § 1 k.p.c.

Nie ma bowiem podstaw do stwierdzenia jakie składniki kosztów, objęte art. 98 § 2

i 3 k.p.c. oraz w jakiej wysokości, stosownie do art. 109 § 2 k.p.c. i § 2 ust. 1 i 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze

zm.), przyjęte zostały w ramach orzekania o obowiązku zapłaty przez pozwaną

kosztów postępowania odwoławczego wygrywającym sprawę powodom.

Z tych przyczyn zaskarżone postanowienie objęte punktem 2 opisanego

wyroku Sądu Okręgowego podlegało uchyleniu na podstawie art. 398 15 § 1

w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., a sprawa w tym zakresie przekazaniu do

ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia, stosownie do art.108 § 2 w związku

z art. 39821 k.p.c., o kosztach postępowania zażaleniowego.