I CZ 56/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 56/07

POSTANOWIENIE

Dnia 30 maja 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący)

SSN Jan Górowski (sprawozdawca)

SSN Barbara Myszka

w sprawie z powództwa Stowarzyszenia […]

przeciwko A. Spółce z o.o. w W.,

M. Z. i K. S.

o ochronę dóbr osobistych,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 30 maja 2007 r.,

zażalenia strony powodowej

na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 10 stycznia 2007 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Na skutek apelacji powoda Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 10 sierpnia

2006 r. zmienił oddalający powództwo wyrok Sądu Okręgowego w W. w ten

sposób, że między innymi zobowiązał pozwanych […] do zamieszczenia

w czasopiśmie P. w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oświadczenia

następującej treści: „Wydawca czasopisma P. […], M. Z. i K. S. przepraszają

Stowarzyszenie […]

za to, że naruszyli dobre imię

opublikowanym w nr 4/2003 czasopisma

Stowarzyszenia w

P. artykule pt. „Stowarzyszenie do

robienia kasy” podając nieprawdziwe informacje o jego działaniu i wywołując u

czytelników

przekonanie, że wpływy inkasowane przez Stowarzyszenie na

podstawie art. 20 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach

pokrewnych są dzielone dowolnie pomiędzy członków Stowarzyszenia, a nie w

wyniku stosowania kryteriów określonych w regulaminach”.

W skardze kasacyjnej Stowarzyszenie zaskarżyło wyrok w pkt I/1 sentencji,

w części dotyczącej tytułu prasowego, w którym pozwani zobowiązani zostali do

zamieszczenia przeproszenia powoda za naruszenie jego dobrego imienia

zarzucając, że Sąd zobowiązał pozwanych z urzędu do zamieszczenia tego

ogłoszenia w czasopiśmie, które już w chwili wydania wyroku przez Sąd Okręgowy

w dniu 2 listopada 2005 r. nie było wydawane, zamiast żądanego zobowiązania do

zamieszczenia tego oświadczenia w Gazecie Wyborczej.

Od skargi została

uiszczona opłata 600 zł.

Na wezwanie Sądu Stowarzyszenie wyjaśniło, w piśmie procesowym z dnia

5 stycznia 2007 r., że opłata ta została uregulowana od skargi kasacyjnej

skierowanej przeciwko pozwanej A. sp. z o.o.

Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2007 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę

kasacyjną wniesioną w stosunku do pozwanych M. Z. i K. S. W uzasadnieniu

podniósł, ze nieopłacenie skargi kasacyjnej w pozostałym zakresie powoduje jej

częściowe odrzucenie na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. i art. 3986 § 2 k.p.c. Wbrew

bowiem obowiązkowi uiszczenia opłaty w stosunku do każdego z pozwanych,

powód nie opłacił skargi kasacyjnej prawidłowo w całości (trzykrotnie po 600 zł) a

tylko w części (wyłącznie w stosunku do jednej pozwanej A. sp. z o.o.).

W zażaleniu pełnomocnik Stowarzyszenia wniósł o uchylenie zaskarżonego

postanowienia, zarzucając, że treścią wyroku objęty został wspólny obowiązek

pozwanych dotyczący oświadczenia prasowego. Więź jaka łączy zobowiązanie do

publikacji z treścią oświadczenia wyklucza, zdaniem skarżącego, odrębne

traktowanie każdego z pozwanych. W tym wypadku jest jedno zobowiązanie

i dlatego nie została uiszczona opłata w wysokości trzykrotności kwoty 600 zł.

Wskazał także, że

wskazany przepis art. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r.

o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm., dalej

u.k.s.c.) stanowi wyjątek od zasady stosowania jednej opłaty w postaci oddzielnej

opłaty od każdego zobowiązania.

Niezaskarżonym postanowieniem a dnia 19 lutego 2007 r. Sąd Apelacyjny

odrzucił to zażalenie w części dotyczącej pozwanego M. Z.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Obowiązek złożenia przez wydawcę redaktora naczelnego i autora materiału

prasowego oświadczenia o przeproszeniu za naruszenie dóbr osobistych

spowodowane opublikowaniem tego materiału nie jest obowiązkiem wspólnym

a konsekwencji od każdego z pozwanych istnieje obowiązek uiszczenia przez

powoda oddzielnej opłaty (art. 4 ust. 1 i art. 8 u.k.s.c.). O tym jaki rodzaj

współuczestnictwa procesowego łączy kilka

podmiotów występujących po tej

samej stronie stosunku prawnego, decydują przepisy prawa materialnego,

stanowiące podstawę dochodzonych roszczeń.

Przepis art. 38 ustawy z dnia

26 stycznia 1984 r.- Prawo prasowe (Dz.U Nr 5, poz. 24 ze zm.) precyzuje kto i za

co odpowiada. Stanowi on, że odpowiedzialność cywilną za naruszenie prawa

spowodowane opublikowaniem materiału prasowego ponoszą autor, redaktor

i wydawca, oraz że ich odpowiedzialność, ale tylko majątkowa jest solidarna.

Gdy naruszenie dobra osobistego powodujące szkodę niemajątkową, nastąpiło

w wyniku działania autora, redaktora i wydawcy, w istocie każda z tych osób

odpowiada za swoje własne, odrębne działanie co wyjaśnił już Sąd Najwyższy

w wyroku z dnia 15 lipca 2004 r., V CK 675/03 (OSNC 2005, nr 7-8, poz. 135).

Autor publikacji ponosi odpowiedzialność za napisanie i skierowanie publikacji do

druku. Redaktor naczelny za dopuszczenie do opublikowania takiego,- tj.

naruszającego dobra osobiste materiału, a wydawca z tego względu, że ma

faktyczny i twórczy wpływ na charakter czasopisma. Każda zatem z tych osób

ponosi odpowiedzialność w granicach określonych w ustawie odrębnie dla każdej

z nich. Z tego względu należy stwierdzić , że więź procesowa tych osób w zakresie

dochodzonego

roszczenia

niemajątkowego

nie

jest

współuczestnictwem

materialnym, choć co do odpowiedzialności majątkowej stanowi solidarność

(por. odpowiednio uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2005 r., III CZP

13/05, OSNC 2006, nr 3, poz. 46).

Z tych względów orzeczono jak w sentencji (art. 39814 k.p.c. w zw. z art.

39821 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c.).

jz