I CZ 53/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 53/13

POSTANOWIENIE

Dnia 21 czerwca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marta Romańska (przewodniczący)

SSN Grzegorz Misiurek

SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowa "O. Ł." w P.

przeciwko E.-C. Spółka z o.o. Spółce komandytowo-akcyjnej z siedzibą

w Ł. o zobowiązanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 21 czerwca 2013 r.,

zażalenia strony pozwanej na wyrok Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 5 grudnia 2012 r.,

oddala zażalenie pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach

postępowania

zażaleniowego

postępowanie w sprawie.

w

orzeczeniu

kończącym

Uzasadnienie

Powódka

Wspólnota

Mieszkaniowa

„O.

Ł.”

wniosła

o

zobowiązanie

pozwanego „O. Ł. Sp. z o.o. - aktualna nazwa E. – C. Spółka z o.o. spółka

komandytowo-akcyjna– do wykonania wymienionych w 24 punktach pozwu prac

budowlano-remontowych w budynkach przy ul. Z. w P. Ponadto powódka wniosła o

upoważnienie jej do zastępczego wykonania na koszt pozwanego wymienionych

czynności w razie gdyby pozwany nie wykonał tych czynności w terminie

Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 6 lutego 2012 r. powództwo oddalił. Sąd

ustalił, że E.–C. Spółka z o.o. spółka komandytowo–akcyjna, jak inwestor deweloper była organizatorem przedsięwzięcia budowlanego polegającego na

wybudowaniu osiedla składającego się z sześciu budynków wielorodzinnych przy

ul. Z. w P. Po wybudowaniu tych budynków lokale zostały zbyte na rzecz właścicieli

na podstawie umów zawartych z powodem. Pierwsza umowa o ustanowienie

odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży został zawarta 17 października 2007 r.

Po zasiedleniu lokali w nieruchomości wspólnej ujawniły się liczne wady,

wymagające usunięcia. Część właścicieli przelała na powódkę przysługujące

im roszczenia z tytułu rękojmi za wady budynków (84,17% wszystkich udziałów).

Sąd pominął jednak dowody w tym zakresie, gdyż zostały złożone przez

pełnomocnika powódki po upływie 21 dniowego terminu wyznaczone przez sąd na

postawie art. 207 § 3 k.p.c. Sąd Okręgowy wziął jednak te okoliczność pod uwagę,

z tym że uznał, że powódce nie przysługuje legitymacja czynna, gdyż sprzeciw

zgłosił pozwany, który także jest właścicielem lokalu i współwłaścicielem wspólnej

nieruchomości. Ponadto Sąd Okręgowy uznał, że powódce nie przysługiwały

roszczenia wobec pozwanej z art. 561 § 2 k.c., gdyż była on tylko sprzedawcą,

a nie wytwórcą rzeczy.

Rozpoznając

apelację

powódki

Sąd

Apelacyjny

uchylił

wyrok

Sądu

Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania uznając, że Sąd ten

nie rozpoznał istoty sprawy. Zdaniem Sądu Apelacyjnego bezzasadnie Sąd

I instancji ustalił, że powodowa wspólnota mieszkaniowa nie ma legitymacji

czynnej, a po stronie pozwanej brak legitymacji biernej.

W zażaleniu na ten wyrok pozwana podnosząc nie tylko zarzut naruszenia

art. 386 § 4 k.p.c. ale także zarzucając naruszenie szeregu innych przepisów prawa

materialnego (art. 209 k.c., art. 65 § 1 i 2 k.c., art. 471 k.c.) i procesowego (art. 138,

art. 135 w zw. z art. 133 § 1 k.p.c., art. 378 § 1 k.p.c., art. 207 § 3 k.p.c., wniosła

o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do

ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W zażaleniu opartym na art. 3941 § 11 k.p.c., w związku z art. 386 § 4 k.p.c.,

strona może podnosić tylko zarzuty dotyczące tego, że sąd bezpodstawnie uchylił

zaskarżony wyrok do ponownego rozpoznania. Naruszenie innych przepisów może

wiec być przez Sąd Najwyższy brane pod uwagę jedynie, jeżeli ma to związek

z oceną, czy uchylenie do ponownego rozpoznania znajduje podstawę w art. 386

§ 4 k.p.c. albo ewentualnie w art. 386 § 2 k.p.c.

W rozpoznawanej sprawie Sąd Apelacyjny dokonał innej oceny prawnej

legitymacji stron postępowania i uznał, że sąd I instancji bezzasadnie stwierdził,

że po stronie powodowej i pozwanej brak było legitymacji do występowania

w procesie i w związku z tym nie rozpoznał istoty sprawy. Zdaniem Sądu

Apelacyjnego, w sytuacji gdy pozwany jako współwłaściciel części wspólnych

budynku zgłosił sprzeciw co do legitymacji powodowej wspólnoty mieszkaniowej,

na którą 84,17% pozostałych współwłaścicieli przelało swoje uprawnienia

przysługujące im z tytułu rękojmi wobec pozwanego, to sprzeciw taki nie jest

skuteczny. Zgodnie z art. 209 k.c. każdy ze współwłaścicieli może wykonywać

wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania

wspólnego prawa. Wspólnota mieszkaniowa, na którą skutecznie współwłaściciele

części wspólnych budynku przelali swoje prawa do dochodzenia uprawnienie

z tytułu rękojmi sprowadzające się do usunięcia wad budynku, może więc

niewątpliwie wystąpić z takim roszczeniem. W orzecznictwie Sądu Najwyższego

przesądzono bowiem, zarówno dopuszczalność przelewu takiego uprawnienia

z rękojmi (uchwała 7 sędziów z dnia 5 lutego 2004 r., III CZP 96/03, OSNC

2004/6/88) jak i zdolność wspólnoty mieszkaniowej do samodzielnego nabywania

prawa dla siebie jako tzw. osoby ustawowej (uchwała 7 sędziów z dnia 21 grudnia

2007 r., III CZP 65/07, OSNC 2008/7-8/69). Trafnie także Sąd Apelacyjny podniósł,

że sprzeciw który zniweczył by legitymację współwłaściciela do wystąpienia

z roszczeniem przewidzianym w art. 209 k.c. nie może być skutecznie podniesiony

przez pozwanego współwłaściciela nieruchomości. Uznanie takiego sprzeciwu za

skuteczny pozbawiałoby pozostałych współwłaścicieli możliwości występowania

z roszczeniami zachowawczymi, przyznanymi im w art. 209 k.c. W sumie należy

uznać, że ocena sądu I instancji, co do braku legitymacji po stronie powodowej

wspólnoty była pozbawiona podstaw prawnych i oddalenie powództwa tylko z tego

tytułu prowadziło do nierozpoznania istoty sprawy.

W rozpoznawanej sprawie nie widać również uzasadnionych podstaw do

tego, aby stwierdzić, tak jak zrobił to sąd I instancji, że pozwanemu nie przysługuje

legitymacja bierna. Pozwany jako deweloper zobowiązał się bowiem nie tylko

do sprzedaży lokali, co wynika już wyraźnie z samego tytułu umów zawartych przez

niego,

które

zostały

określone

jako

„umowy

przedwstępne

sprzedaży

wyodrębnionych lokali mieszkalnych wybudowanych w ramach inwestycji O. Ł”.

Brak wobec tego podstaw, aby nie uznać go za wytwórcę rzeczy w rozumieniu art.

561 2 k.c.

W sumie uznać należy, że sąd I instancji bezpodstawnie ocenił, że strony nie

mają legitymacji do występowania w procesie i w związku z tym nie rozpoznał istoty

sprawy. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.

jw