I CZ 51/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 51/12

POSTANOWIENIE

Dnia 14 czerwca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSA Andrzej Niedużak (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi Z. K. o wznowienie postępowania

w sprawie z powództwa A. P.

przeciwko Z. K.

o zapłatę, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego

z dnia 13 listopada 2009 r.,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 14 czerwca 2012 r.,

zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 20 grudnia 2011 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie,orzeczenie o kosztach

postępowania zażaleniowego pozostawia Sądowi Apelacyjnemu.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę pozwanego o

wznowienie postępowania w sprawie z powództwa A. P. przeciwko Z. K. o zapłatę.

Sąd Apelacyjny uznał, że skarga została złożona z zachowaniem ustawowego

terminu i podkreślił, że skarżący uzyskał możliwość działania jako likwidator A.

Spółki z o.o. w likwidacji po uzyskaniu wpisu do rejestru. Dokumenty bankowe, na

które powoływał się w skardze otrzymał w dniu 21 maja 2010 r., dlatego nie uchybia

terminowi przewidzianemu w art. 407 § 1 k.p.c. Oceniając wskazaną podstawę

skargi o wznowienie postępowania Sąd uznał, że twierdzenia skarżącego, iż nie

mógł w toku zakończonego prawomocnie postępowania przedstawić dowodów, na

których oparł skargę, nie są wiarygodne. Zdaniem Sądu, przy zachowaniu należytej

staranności Z. K. mógł podnosić zarzuty na podstawie danych z akt toczącego się

postępowania egzekucyjnego, a skoro tego nie czynił, należało uznać, że skarga

nie jest oparta na ustawowej podstawie.

W złożonym zażaleniu skarżący domagał się zmiany zaskarżonego

postanowienia i wznowienia postępowania w sprawie prawomocnie zakończonej,

ewentualnie

uchylenia

tego

postanowienia

i

przekazania

sprawy

Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Podniesione zarzuty dotyczyły

naruszenia art. 403 § 2 k.p.c. i art. 410 k.p.c. przez przyjęcie, że wskazane

w skardze dowody mogły być przez pozwanego wykorzystane w poprzednim

postępowaniu i odrzucenie skargi jako nie opartej na ustawowej podstawie

wznowienia, także naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. i art. 233 k.p.c. przez dowolną

ocenę zebranego materiału dowodowego i zbyt ogólne wskazanie podstawy

faktycznej i prawnej orzeczenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 410 § 1 k.p.c. odrzucenie skargi o wznowienie

postępowania

następuje

po

stwierdzeniu,

że

wniesienie

skargi

nastąpiło

z uchybieniem przepisanego terminu, że skarga jest niedopuszczalna lub nie

została oparta na jednej z ustawowych podstaw.

Zakres wstępnej oceny dokonywanej przez sąd (z reguły na posiedzeniu

niejawnym) budzi w orzecznictwie sądów wątpliwości, ich źródłem jest konieczność

rozgraniczenia wstępnego badania dopuszczalności skargi i badania zasadności

skargi, które odbywa się na rozprawie (art. 412 § 2 k.p.c.). Według poglądu

w orzecznictwie Sądu Najwyższego dominującego przyjmuje się, że badanie skargi

nie ogranicza się jedynie do oceny twierdzeń zawartych w skardze i jej

uzasadnieniu, lecz obejmuje także powołane w niej dowody. W przypadku podjęcia

wątpliwości, zgodnie z art. 410 § 2 k.p.c., sąd ma obowiązek podjąć czynności

zmierzające

do

wyjaśnienia

czy

skarżący

wykazał

zachowanie

terminu,

dopuszczalność skargi i oparcie jej na ustawowych podstawach. Badanie ostatniej

z wymienionych przesłanek będzie aktualne w szczególności, gdy twierdzenia

zawarte w skardze są sprzeczne z załączonymi dowodami albo nie pozostają z nimi

w związku (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2006 r., I PZ

33/05, OSNP 2007/3-4/48, z dnia 7 lipca 2005 r., IV CO 6/05, Biul. SN 2005/9/14,

z dnia 26 września 2007 r., IV CZ 48/07 niepubl., z dnia 21 lipca 2011 r., V CZ

50/11, niepubl.). Jeżeli podstawę skargi stanowi art. 403 § 2 k.p.c. sąd bada, czy

rzeczywiście fakty i dowody wskazywane przez stronę zostały przez nią wykryte

w czasie, gdy niemożliwe już było powołanie ich w toku sprawy prawomocnie

zakończonej. Możliwość wpływu nowych faktów i dowodów na wynik sprawy należy

uprawdopodobnić.

W rozpoznawanej sprawie odrzucenie skargi nastąpiło po stwierdzeniu przez

Sąd, że skarga nie jest oparta na wskazywanej ustawowej podstawie z art. 403 § 2

k.p.c., bowiem skarżący w toku postępowania w sprawie, której skarga dotyczy

miał pełny dostęp do akt toczących się postępowań egzekucyjnych i przy

zachowaniu

staranności

mógł

powołać

dowody

zawarte

w

tych

aktach.

Równocześnie jednak, badając przesłankę zachowania ustawowego terminu do

wniesienia skargi o wznowienie postępowania, Sąd Apelacyjny stwierdził jego

dochowanie, a to z tej przyczyny, że skarżący uzyskał

możliwość

działania

w imieniu Spółki dopiero po ustanowieniu go przez sąd likwidatorem. W wyniku

podjętych działań, dopiero w dniu 20 maja 2010 r. otrzymał informacje wskazujące

na istnienie podstaw wznowienia postępowania.

W tych okolicznościach podnoszone w zażaleniu zarzuty dowolności oceny

dowodów oraz naruszenia art. 403 § 2 k.p.c. i art. 410 k.p.c. należy uznać za trafne.

Badanie czy skarżący dochował terminu wniesienia skargi nie może odbywać się

w oderwaniu od wskazywanej podstawy wznowienia. Stwierdzenie, że termin ten

został dochowany, a jednocześnie ocena, że wskazane podstawy wznowienia nie

istnieją sugeruje wewnętrzną sprzeczność rozumowania, albo prowadzi do

wniosku, że oceny sądu wyszły poza granice wstępnego badania dopuszczalności

skargi przewidzianego w art. 410 k.p.c. i wkroczyły w etap badania zasadności

skargi o wznowienie, które zgodnie z art. 412 § 2 k.p.c. odbywa się na rozprawie.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie na

podstawie art. 39816 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.