I CZ 46/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 46/07

POSTANOWIENIE

Dnia 30 maja 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący)

SSN Jan Górowski (sprawozdawca)

SSN Barbara Myszka

w sprawie z wniosku A. S.

przy uczestnictwie B. C. i in.,

o stwierdzenie nabycia spadku,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 30 maja 2007 r.,

zażalenia uczestniczki postępowania B. C.

na postanowienie Sądu Okręgowego w O.

z dnia 2 lutego 2007 r.,

oddala zażalenie i przyznaje adwokatowi z urzędu S. P. od

Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w O. kwotę 180 (sto

osiemdziesiąt) złotych powiększoną o 22 % podatku od towarów

i usług za pomoc prawną udzieloną skarżącej w postępowaniu

zażaleniowym.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 2 lutego 2007 r. Sąd Okręgowy w O. odrzucił

apelację uczestniczki B. C. od postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia 21

września 2006 r.

W uzasadnieniu wskazał, że wnoszący ten środek odwoławczy adwokat

powinien jednocześnie bez wezwania uiścić opłatę podstawową w kwocie 30 zł,

skoro skarżąca B. C. postanowieniem z dnia 23 listopada 2005 r. została zwolniona

od kosztów sądowych w całości i ustanowiono dla niej pełnomocnika z urzędu.

W zażaleniu pełnomocnik powoda wniósł o uchylenie zaskarżonego

postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Regulacja zawarta w art. 149 u.k.s.c. jest wyjątkiem od zasady

bezpośredniego działania ustawy nowej. Za tezą, że chwila wydania orzeczenia

powinna być postrzegana jako zakończenie postępowania w instancji przemawia

to, że jest to jedyny termin, który pozwala w sposób nie budzący wątpliwości

rozgraniczyć czasowe zakresy

stosowania starej i nowej ustawy o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych. Środek odwoławczy może bowiem być wniesiony

przez strony w różnych terminach, gdyż otwarcie tego terminu dla każdej ze stron

następuje w sposób indywidualny. Poza tym tylko łączenie zakończenia

postępowania

w

instancji

z

chwilą

wydania

orzeczenia

może

stanowić

zadawalające rozwiązanie dla sytuacji, w której wydane zostało orzeczenie

uchylające i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania, a więc nie

podlegające zaskarżeniu. Z tych względów należy przyjąć, że zakończenie

postępowania w danej instancji w rozumieniu art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca

2005 r., o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze

zm., dalej „u.k.s.c.") następuje z chwilą wydania orzeczenia merytorycznego bądź

formalnego kończącego postępowanie w sprawie w instancji (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2006 r., III CZ 36/06. OSNC 2007, nr 1, poz.

19). Nietrafny był zatem zarzut pozwanego, że powinny mieć zastosowanie

w sprawie przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych

w sprawach cywilnych (tekst jednolity Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88 ze zm.).

Ustawą z dnia 14 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych

w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 21, poz. 123) uchylono miedzy innymi

art. 14 ust 2 u.k.s.c. stanowiący że opłatę podstawową pobiera się także od

podlegających opłacie pism, o których mowa w art. 3 ust. 2, wnoszonych przez

stronę zwolnioną od kosztów sądowych przez sąd chyba, że ustawa stanowi

inaczej i obowiązuje ona od dnia 9 marca 2007 r. (art. 3) Według art. 2 tej noweli do

spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy

dotychczasowe. Zarówno postanowienie zaskarżone apelacją jak i zaskarżone

postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające apelację zostało wydane jednak

przed dniem 9 marca 2007 r. a więc w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy

z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w pierwotnym

brzmieniu.

Według tego stanu prawnego opłatę podstawową pobiera się w sprawach,

w których przepisy nie przewidują opłaty stałej, stosunkowej lub tymczasowej

(art. 14 ust. 1 u.k.s.c.). Pobiera się także od podlegających opłacie pism,

wnoszonych przez stronę zwolnioną przez sąd w całości od kosztów sądowych

chyba, że ustawa stanowi inaczej. Opłata podstawowa wymieniona w art. 11

ustawy o kosach sądowych w sprawach cywilnych jest opłatą stałą w rozumieniu

art. 1302 § 3 k.p.c. (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2007 r.

dotychczas niepublikowaną).

Z tych względów orzeczono, jak w sentencji (art. 3941 § 2 i 3 k.p.c. w zw.

z art. 39814 k.p.c.).

db