I CZ 44/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 44/13

POSTANOWIENIE

Dnia 17 maja 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący)

SSN Zbigniew Kwaśniewski

SSN Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi A. W. o wznowienie postępowania zakończonego

postanowieniem Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 25 sierpnia 2010 r.,

w sprawie z powództwa A. W.

przeciwko Polskiemu Związkowi Łowieckiemu w Warszawie

o uchylenie orzeczenia Głównego Sądu Łowieckiego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 17 maja 2013 r.,

zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 18 marca 2013 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

A. W.wniósł o wznowienie postępowania z jego pozwu przeciwko Polskiemu

Związkowi Łowieckiemu w Warszawie o uchylenie orzeczenia Głównego Sądu

Łowieckiego z dnia 7.07.2009 r., którym A. W. został uznany za winnego tego, że w

dniu 3 lutego 2007 r. dokonał odstrzału dzika przelatka nie mając zezwolenia na

odstrzał, a więc przewinienia z § 137 ust. 1 pkt 1 Statutu PZŁ w zw. z § 22 ust. 1

rozporządzenia

Ministra

Środowiska

w

sprawie

szczegółowych

warunków

wykonywania

polowania.

Popełnienie

przewinienia

łowieckiego

skutkowało

zawieszeniem powoda w prawach członka na okres 9 miesięcy.

Sąd Okręgowy, orzekając w tej sprawie na podstawie art. 33 ustęp 6 prawa

łowieckiego, przewidującego, że w sprawach nabycia lub utraty członkostwa

w Polskim Związku Łowieckim oraz utraty członkostwa w kole łowieckim

zainteresowany może - po wyczerpaniu postępowania wewnątrzorganizacyjnego dochodzić swoich praw na drodze sądowej, uznał, że powodowi nie służy droga

sądowa w sprawie dotyczącej innej niż pozbawienie członkostwa sankcji

dyscyplinarnej, a do takiej zaliczył zawieszenie w prawach członka i z tych przyczyn

odrzucił pozew z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, co zaaprobował Sąd

Apelacyjny, oddalając zażalenie powoda postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2010

r.

Jako ustawową podstawę wznowienia powyższego postępowania skarżący

wskazał art.4011 k.p.c. oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6.11.2012

roku (K21/11, Dz.U.2012/1281), w którym Trybunał stwierdził, że art. 33 ust. 6

ustawy z dnia 13.10.1995 r. - Prawo łowieckie (Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066

ze zm.) w zakresie, w jakim nie przewiduje prawa członka Polskiego Związku

Łowieckiego, wobec którego zastosowano sankcję dyscyplinarną, inną niż utrata

członkostwa w Związku lub w kole łowieckim, gdy przewinienie i orzeczona za nie

sankcja nie mają wyłącznie charakteru wewnątrzorganizacyjnego, do wniesienia

odwołania do sądu, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji.

Po rozpoznaniu skargi powoda o wznowienie postępowania Sąd Apelacyjny

postanowieniem z dnia 18 marca 2013 r. odrzucił ją, wskazując w uzasadnieniu,

że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzający, że brak określonej regulacji

ustawowej jest, ze wskazanych przez Trybunał przyczyn, sprzeczny z Konstytucją

(tak zwany wyrok zakresowy), nie stanowi ustawowej przyczyny wznowienia, o

której mowa w art. 4011 k.p.c.

W zażaleniu na to postanowienie A. W. domagał się jego uchylenia,

argumentując, że z przepisów Konstytucji wynika, iż orzeczenia Trybunału

Konstytucyjnego są ostateczne, mają moc powszechnie obowiązującą i stanowią

podstawę wznowienia postepowania zakończonego wydaniem prawomocnego

orzeczenia, opartego na niekonstytucyjnej podstawie prawnej bez względu na

poglądy doktryny i orzecznictwa dotyczące rodzajów oraz skutków orzeczeń

Trybunału Konstytucyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem podzielić należy w pełni

stanowisko Sądu Apelacyjnego uzasadniające odrzucenie skargi o wznowienie

postępowania jako pozbawionej ustawowej podstawy wznowienia.

Skarga

o

wznowienie

postępowania

jest

nadzwyczajnym

środkiem

zaskarżenia o charakterze szczególnym o ściśle limitowanych podstawach z uwagi

na to, że służy w stosunku do prawomocnych orzeczeń merytorycznie kończących

postępowanie w sprawie. Zgodnie z art. 4011 k.p.c., można żądać wznowienia

postępowania

również

w

wypadku,

gdy

Trybunał

Konstytucyjny

orzekł

o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane

orzeczenie, z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą.

Art. 399 § 2 k.p.c. rozciąga stosowanie tej regulacji także na postanowienia.

W wyroku z dnia 6.11.2012 roku (K 21/11, Dz. U. 2012/1281), powołanym

przez A. W. jako podstawa wznowienia, Trybunał Konstytucyjny nie orzekł o utracie

mocy obowiązującej art. 33 ustęp 6 prawa łowieckiego z powodu niezgodności z

Konstytucją, lecz stwierdził, że wymieniony przepis jest niezgodny z Konstytucją w

zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości odwołania się członka PZŁ do sądu,

także w przypadku zastosowania wobec niego przez organy statutowe PZŁ sankcji

dyscyplinarnej łagodniejszej niż pozbawienie członkostwa.

Wyrok

ten

należy

do

orzeczeń

określanych

mianem

zakresowych

prawotwórczych. Nie stwierdził bowiem niekonstytucyjności art. 33 ustęp 6 prawa

łowieckiego skutkującej utratą jego mocy obowiązującej, lecz zakwestionował

zgodność z Konstytucją braku wskazanej regulacji prawnej. Wydanie przez

Trybunał Konstytucyjny orzeczenia zakresowego o charakterze prawotwórczym jest

równoznaczne

z

negatywną

oceną

władzy

ustawodawczej

w

związku

z wprowadzeniem do systemu prawa przepisu, który nietrafnie nie zawiera

określonej regulacji ( por. postanowienie SN z dnia 29.04.2010 roku, IV CO 37/09,

Lex nr 589809).

Taki wyrok jednak, zgodnie

z dominującym w orzecznictwie Sądu

Najwyższego poglądem, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania, o której

mowa w art. 4011 k.p.c. (por. postanowienie SN z dnia 29.04.2010 roku, IV CO

37/09, Lex nr 589809, postanowienie SN z dnia 6.11.2009 roku, I CO 17/09, Lex nr

578128, postanowienie SN z dnia 6.05.2003 roku, I CO 7/03, OSNC 2004/1/14,

postanowienie SN z dnia 19.10.2007 r., I CO 8/07, Lex Polonica 2547375).

W uchwale (7) SN z dnia 17.12.2009 r., III PZP 2/09 (OSNC 2010, nr 7-8,

poz. 97), mającej moc zasady prawnej, Sąd Najwyższy stwierdził, że orzeczenie

Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzające w sentencji niezgodność z Konstytucją

określonej wykładni aktu normatywnego, które nie powoduje utraty mocy

obowiązującej przepisu, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania

przewidzianej w art. 4011 k.p.c. Uchwałę tę

odnosić należy również do tzw.

wyroków prawotwórczych, a więc stwierdzających niezgodność z Konstytucją

"pominięć ustawodawczych", takie bowiem wyroki nie powodują utraty mocy

obowiązującej zakwestionowanych przepisów, stanowiących podstawę orzekania

w postępowaniach, których dotyczą wnioski o wznowienie. Sprawiają jedynie,

że ustawodawca powinien dokonać stosownej ich nowelizacji.

W tym stanie rzeczy zażalenie podlegało oddaleniu jako bezzasadne

na podstawie art. 3941 § 2 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.

es