Legislator Case Law & Legislation
I CZ 42/06 AI generated

I CZ 42/06 · Sąd Najwyższy

Case Number I CZ 42/06
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome postanowienie

Legislator summary

AI generated

ten odrzucił postanowieniem z dnia 25 listopada 2005 r. jako niedopuszczalną. postanowienia, zarzucił naruszenie art. 1151 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.

Legislator headnote

AI generated

art. 13 § 2 k.p.c, art. 91 ust. 2 Konstytucji, art. 3981 § 1 k.p.c, art. 1151 § 2 k.p.c, art. 3941 § 2 k.p.c; I CZ 42/06 · Sąd Najwyższy: jako niedopuszczalną. postanowienia, zarzucił naruszenie art. 1151 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.

Keywords

AI generated
art. 13 § 2 k.p.c art. 91 ust. 2 Konstytucji art. 3981 § 1 k.p.c art. 1151 § 2 k.p.c art. 3941 § 2 k.p.c

Cited Legislation

AI generated
art. 13 § 2 k.p.c
1151 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.
art. 91 ust. 2 Konstytucji
i z tego względu, zgodnie z art. 91 ust.
art. 3981 § 1 k.p.c
nie może być również art. 3981 § 1 k.p.c., który ma charakter przepisu ogólnego w
art. 1151 § 2 k.p.c
stosunku do przepisu szczególnego zawartego w art. 1151 § 2 k.p.c.
art. 3941 § 2 k.p.c
zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji (art. 3941 § 2 k.p.c.).

Cited Case Law

AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Postanowienie z dnia 19 lipca 2006 r., I CZ 42/06

Postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające zażalenie na

postanowienie sądu pierwszej instancji oddalające wniosek o stwierdzenie

wykonalności orzeczenia sądu zagranicznego nie jest „orzeczeniem wydanym

w następstwie wniesienia środka zaskarżenia” w rozumieniu art. 41

Konwencji o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach

cywilnych i handlowych, sporządzonej w Lugano dnia 16 września 1988 r.

(Dz.U. z 2000 r. Nr 10, poz. 132); od takiego postanowienia nie przysługuje

skarga kasacyjna.

Sędzia SN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca)

Sędzia SN Maria Grzelka

Sędzia SN Krzysztof Pietrzykowski

Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku "L.&T." bv z siedzibą w Holandii przy

uczestnictwie Jerzego R. o stwierdzenie wykonalności orzeczenia Sądu

Okręgowego w Hadze, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 19 lipca 2006 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu

Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2005 r.

oddalił zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2004 r. Sąd Okręgowy w Warszawie

oddalił wniosek wierzyciela "L.&T." bv z siedzibą w Holandii o stwierdzenie

wykonalności wyroku Sądu Okręgowego w Hadze z dnia 9 maja 2000 r., którym

zasądzono od dłużnika Jerzego R., prowadzącego działalność gospodarczą pod

firmą "R.T.S.", na jego rzecz określoną w tym wyroku kwotę.

Postanowieniem z dnia 5 lipca 2005 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie odrzucił

jako spóźnione zażalenie wierzyciela na wskazane wyżej postanowienie. Od

postanowienia Sądu Apelacyjnego wierzyciel wniósł skargę kasacyjną, którą Sąd

ten odrzucił postanowieniem z dnia 25 listopada 2005 r. jako niedopuszczalną.

W zażaleniu skarżący wierzyciel, wnosząc o uchylenie zaskarżonego

postanowienia, zarzucił naruszenie art. 1151 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zagadnienie wykonywania orzeczeń sądów holenderskich w Polsce reguluje

obecnie rozporządzenie Rady (WE) Nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie

jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach

cywilnych i handlowych. Rozporządzenie to stało się częścią polskiego porządku

prawnego od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej, tj. od dnia 1 maja 2004 r., na

podstawie art. 2 aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej,

Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki

Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej,

Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w Traktatach

stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864). Zgodnie

z art. 66 ust. 1 rozporządzenia, jego przepisy mają zastosowanie tylko do takich

powództw i dokumentów urzędowych, które zostały wytoczone bądź sporządzone

po jego wejściu w życie, tj. po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Wyjątkowo,

w wypadkach określonych w art. 66 ust. 2 rozporządzenia, jego przepisy dotyczące

uznawania i wykonywania orzeczeń mają zastosowanie, gdy powództwo wytoczono

przed jego wejściem w życie, a po tej dacie nastąpiło wydanie orzeczenia. Oznacza

to, że przepisy rozporządzenia Rady (WE) Nr 44/2001 nie znajdują zastosowania

do stwierdzenia wykonalności orzeczenia Sądu Okręgowego w Hadze, skoro

zostało ono wydane w dniu 9 maja 2000 r. W tym dniu obowiązywała Konwencja o

jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych,

sporządzona w Lugano dnia 16 września 1988 r. (Dz.U. z 2000 r. Nr 10, poz. 132),

która w stosunku do Polski weszła w życie z dniem 1 lutego 2000 r., a w stosunku

do Holandii – z dniem 1 stycznia 1992 r. Zgodnie z art. 54 zdanie drugie Konwencji

lugańskiej, orzeczenia wydane po jej wejściu w życie między państwem

pochodzenia i państwem wezwanym, na podstawie pozwu wniesionego przed

wejściem w życie konwencji, będą uznawane i zezwoli się na ich wykonanie

zgodnie z tytułem III, jeżeli sąd miał jurysdykcję na podstawie przepisów, które są

zgodne z przepisami jurysdykcyjnymi tytułu II lub innej umowy między państwem

pochodzenia a państwem wezwanym, obowiązującej w chwili wniesienia pozwu.

Mimo braku jednoznacznych ustaleń Sądów pierwszej i drugiej instancji w tym

zakresie, można przyjąć, że jurysdykcję sądu holenderskiego uzasadniał art. 31 ust.

1 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR),

sporządzonej w Genewie dnia 19 maja 1956 r. (Dz.U. z 1962 r. Nr 49, poz. 238),

której stronami były Polska i Holandia w chwili wniesienia pozwu. W konsekwencji,

do stwierdzenia wykonalności przedmiotowego orzeczenia Sądu Okręgowego w

Hadze z dnia 9 maja 2000 r. zastosowanie znajdują przepisy Konwencji lugańskiej.

Nie można jednak pominąć okoliczności, że także sama Konwencja CMR

zawiera unormowanie w zakresie wykonalności orzeczeń sądów zagranicznych.

Przepis art. 31 ust. 3 tej Konwencji stanowi, że jeżeli w sporze, przewidzianym w

ustępie 1 tego artykułu, wyrok wydany przez sąd jednego umawiającego się kraju

stał się wykonalny w tym kraju, staje się on również wykonalny w każdym z innych

umawiających się krajów natychmiast po dopełnieniu formalności wymaganych w

zainteresowanym kraju. Formalności te nie mogą obejmować rewizji sprawy. Spór

zakończony orzeczeniem, którego wykonalności dotyczy rozpoznawana sprawa,

należy do sporów objętych wskazanym przepisem, a samo orzeczenie jest

wykonalne w Holandii. Należy zatem rozważyć, czy regulacja zawarta w art. 31

Konwencji CMR nie wyłącza zastosowania przepisów Konwencji lugańskiej w

kwestii dopuszczalności wywiedzionej przez skarżącego wierzyciela skargi

kasacyjnej.

W myśl art. 57 ust. 1 Konwencji lugańskiej, nie narusza ona konwencji, których

umawiające się państwa są lub będą stronami i które w sprawach szczególnych

regulują jurysdykcję, uznawanie lub wykonywanie orzeczeń. Zgodnie natomiast z

art. 57 ust. 5, jeżeli państwo pochodzenia i państwo wezwane są stronami jednej z

konwencji, o których mowa w ustępie 1, a która zarazem reguluje warunki

uznawania i wykonywania orzeczeń, to obowiązują te warunki. W każdym wypadku

mogą być stosowane postanowienia Konwencji lugańskiej w zakresie postępowania

w sprawach o uznanie i wykonanie orzeczeń. Przytoczony art. 31 ust. 3 Konwencji

CMR uzależnia wykonalność orzeczenia sądu państwa będącego stroną Konwencji

CMR w innym państwie (także stronie konwencji) od dopełnienia formalności

wymaganych w zainteresowanym kraju. Przyjąć trzeba, że sformułowanie

„formalności wymagane w zainteresowanym kraju” oznacza postępowanie o

stwierdzenie wykonalności przeprowadzone zgodnie z przepisami obowiązującymi

w kraju, w którym ma to nastąpić, Konwencja CMR bowiem nie reguluje

postępowania w tym zakresie, przewidując jedynie, że nie może ono obejmować

rewizji sprawy. W konsekwencji należy uznać, że orzeczenie objęte art. 31 ust. 3

Konwencji CMR będzie wykonalne w Polsce po stwierdzeniu jego wykonalności

zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami prawa. W odniesieniu do

przedmiotowego orzeczenia sądu holenderskiego przepisami tymi będą przede

wszystkim przepisy Konwencji lugańskiej.

Unormowanie zawarte w Konwencji lugańskiej obejmuje m.in. kwestię

dopuszczalności środków zaskarżenia i podmiotów legitymowanych do ich

wniesienia do sądu drugiej (art. 36 i 40 ust. 1), a także i trzeciej instancji (art. 37 ust.

2 i 41). W myśl art. 36 Konwencji, jeżeli zezwolono na wykonanie, dłużnik może

wnieść środek zaskarżenia w ciągu miesiąca od doręczenia orzeczenia. Zgodnie z

art. 40 ust. 1 Konwencji, jeżeli wniosek o stwierdzenie wykonalności został

oddalony, wnioskodawca może wnieść środek zaskarżenia. Od orzeczenia

wydanego w następstwie wniesienia określonego w art. 36 Konwencji środka

zaskarżenia dopuszczalne są tylko środki zaskarżenia określone w art. 37 ust. 2, a

od orzeczenia wydanego w następstwie wniesienia środka zaskarżenia określonego

w art. 40 – środki zaskarżenia przewidziane w art. 41. Z oświadczenia rządowego z

dnia 31 grudnia 1999 r. (Dz.U. z 2000 r. Nr 10, poz. 133) wynika, że w

Rzeczypospolitej Polskiej środkiem zaskarżenia dopuszczalnym od orzeczenia

wydanego w następstwie wniesienia środka zaskarżenia określonego w art. 36 lub

40 Konwencji jest tylko kasacja. Ze względu na zastąpienie kasacji skargą

kasacyjną, należy uznać, że obecnie środkiem tym jest skarga kasacyjna. O

dopuszczalności wniesionej przez wierzyciela "L.&T." skargi kasacyjnej od

postanowienia Sądu Apelacyjnego decydują zatem w pierwszej kolejności

przesłanki określone w art. 41 Konwencji lugańskiej, tym samym niezbędne jest

rozważenie, czy postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu zażalenia na

postanowienie Sądu Okręgowego oddalające wniosek o stwierdzenie wykonalności

jest „orzeczeniem wydanym w następstwie wniesienia środka zaskarżenia” w

rozumieniu art. 41 Konwencji lugańskiej.

Przy wykładni Konwencji lugańskiej uwzględniać trzeba w należyty sposób

zasady wynikające z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot

Europejskich i sądów Państw członkowskich Wspólnot Europejskich, dotyczące

postanowień Konwencji brukselskiej, które co do swej istoty zostały przejęte przez

Konwencję lugańską (Deklaracja przedstawicieli Rządów Państw – sygnatariuszy

Konwencji lugańskiej będących członkami Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego

Handlu). Z tego względu orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości

wydane na gruncie Konwencji brukselskiej (Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu

orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych, sporządzona w Brukseli

dnia 27 września 1968 r.) mają istotne znaczenie przy dokonywaniu wykładni

przepisów Konwencji lugańskiej odpowiadających treścią przepisom Konwencji

brukselskiej.

Europejski Trybunał Sprawiedliwości w swoim orzecznictwie wskazał, że

państwa członkowskie (strony Konwencji) powinny stosować jednolicie pojęcia i

klasyfikacje prawne wypracowane przez Trybunał w odniesieniu do Konwencji

(orzeczenie z dnia 14 lipca 1977 r. w połączonych sprawach Bavaria

Fluggesellschaft Schwabe & Co. Kg and Germanair Bedarfsluftfahrt GmbH Co. Kg

przeciwko Eurocontrol, 9/77 i 10/77, ECR 1977, s. 1517).

Europejski Trybunał Sprawiedliwości, stosując Konwencję brukselską,

podkreślał wielokrotnie, że art. 37 ust. 2 powinien być interpretowany ściśle

(orzeczenia z dnia 27 listopada 1984 r. w sprawie Calzaturificio Brennero sas

przeciwko Wendel GmbH Schuhproduktion International, 258/83, ECR 1984, s.

3971, z dnia 21 kwietnia 1993 r. w sprawie Volker Sonntag przeciwko Hans

Waidmann, Elisabeth Waidmann i Stefan Waidmann, C-172/91, ECR 1993, s. I1963 i z dnia 11 sierpnia 1995 r. w sprawie Société d’Informatique Service

Réalisation Organisation przeciwko Ampersand Software BV, C-432/93, ECR 1995,

s. I-2269). Trybunał wskazywał również, że art. 37 ust. 2 Konwencji należy

interpretować w ten sposób, iż kasacja, a w Republice Federalnej Niemiec

Rechtsbeschwerde, może być wniesiona tylko od orzeczenia wydanego w

następstwie środka zaskarżenia wniesionego na podstawie art. 36 Konwencji (np.

orzeczenie z dnia 27 listopada 1984 r. w sprawie Calzaturificio Brennero Sas).

Stwierdził również, że skoro celem Konwencji jest ułatwienie swobodnego

przepływu orzeczeń przez ustanowienie prostego i szybkiego postępowania o

stwierdzenie wykonalności w państwie wykonania, to pojęcie „orzeczenie wydane w

następstwie środka zaskarżenia” zawarte w art. 37 ust. 2 Konwencji musi być

interpretowane w ten sposób, iż obejmuje tylko orzeczenia rozstrzygające co do

istoty środka zaskarżenia wniesionego od orzeczenia zezwalającego na wykonanie

w państwie – stronie Konwencji, z wyłączeniem orzeczeń wydanych na podstawie

art. 38 Konwencji (orzeczenie z dnia 4 października 1991 r. w sprawie B.J. van

Dalfsen i inni przeciwko B. Van Loon i T. Berendsen, C-183/90, ECR 1991, s. I4743). Do orzeczeń nienależących do kategorii orzeczeń wydanych w następstwie

rozpoznania środka zaskarżenia i niezaskarżalnych do sądu trzeciej instancji

Trybunał zaliczył m.in. wydane przez sąd drugiej instancji orzeczenia odmawiające

zawieszenia postępowania lub uchylające zawieszenie postępowania (orzeczenie z

dnia 11 sierpnia 1995 r. w sprawie Société d’Informatique Service Réalisation

Organisation).

Jednocześnie Trybunał podkreślał, że przepisy Konwencji brukselskiej w

sposób bezpośredni i wyłączny regulują kwestię stwierdzenia wykonalności,

przyjmując m.in., że art. 36 Konwencji wyłącza jakiekolwiek postępowanie

umożliwiające osobom trzecim kwestionowanie orzeczenia stwierdzającego

wykonalność, nawet jeżeli takie postępowanie jest przewidziane dla osób trzecich w

prawie państwa wykonania (orzeczenie z dnia 2 lipca 1985 r. w sprawie Deutsche

Genossenschaftsbank przeciwko S.A. Brasserie du Pêcheur, 148/84, ECR 1985, s.

1981) oraz że art. 37 ust. 2 Konwencji należy rozumieć w ten sposób, że wyłącza

on dopuszczalność wniesienia przez osobę trzecią środka zaskarżenia od

orzeczenia wydanego w następstwie środka zaskarżenia od orzeczenia

stwierdzającego wykonalność w państwie wykonania, nawet jeśli prawo krajowe

państwa wykonania przyznaje osobie trzeciej prawo do złożenia środka zaskarżenia

(orzeczenie z dnia 21 kwietnia 1993 r. w sprawie Volker Sonntag przeciwko Hans

Waidmann, Elisabeth Waidmann i Stefan Waidmann, C-172/91, ECR 1993, s. I1963).

Jak zaznaczono, wykładnia art. 37 ust. 2 Konwencji brukselskiej dokonywana

przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości jest również aktualna w odniesieniu do

art. 37 ust. 2 Konwencji lugańskiej, ze względu natomiast na podobieństwo

redakcyjne przepisów art. 37 ust. 2 oraz art. 41 obu Konwencji, wykładnię

pierwszego z tych przepisów można odnieść wprost do drugiego.

Nie ulega wątpliwości, że postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie o

odrzuceniu zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji oddalające

wniosek o stwierdzenie wykonalności orzeczenia Sądu Okręgowego w Hadze z

dnia 9 maja 2000 r. nie rozstrzyga o zasadności wniesionego zażalenia. Należy

zatem przyjąć, aprobując tym samym stanowisko Europejskiego Trybunału

Sprawiedliwości, że postanowienie Sądu Apelacyjnego nie należy do orzeczeń

wydanych w następstwie środka zaskarżenia w rozumieniu art. 41 Konwencji

lugańskiej i nie może być na podstawie tego przepisu zaskarżone skargą

kasacyjną.

W tej sytuacji co do kwestii dopuszczalności zaskarżenia omawianego

orzeczenia Sądu drugiej instancji wymaga rozważenia możliwość ewentualnego

zastosowania przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Zwrócić więc należy

uwagę, że Konwencja lugańska ratyfikowana była za uprzednią zgodą wyrażoną w

ustawie (Dz.U. z 1999 r. Nr 45, poz. 440) i z tego względu, zgodnie z art. 91 ust. 2

Konstytucji, ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z

umową. Konwencja tworzy procedurę wykonywania orzeczeń, która stanowi

autonomiczny i zupełny system, obejmujący również zagadnienia środków

odwoławczych (por. orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 2

lipca 1985 r. w sprawie Deutsche Genossenschaftsbank oraz postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 31 maja 2005 r., V CK 266/05, OSNC 2006, nr 5, poz. 86). W

konsekwencji, w zakresie stwierdzania wykonalności orzeczenia, objętego

zakresem konwencji, zasadniczo nie stosuje się odpowiednich przepisów kodeksu

postępowania cywilnego. Niemniej jednak trafnie stwierdzono w piśmiennictwie, że

ze względu na to, iż zawarta w Konwencji regulacja postępowania o stwierdzenie

wykonalności nie ma charakteru wyczerpującego, przepisy prawa krajowego w

zakresie postępowania cywilnego można stosować w takim zakresie, w jakim

Konwencja wyraźnie do nich odsyła lub w odniesieniu do pewnych, szczegółowych

zagadnień, których Konwencja w ogóle nie reguluje, pozostawiając je w sposób

dorozumiany do unormowania prawu państwa wykonania (zob. także

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2005 r., V CK 266/05).

Należy podkreślić, że Konwencja nie reguluje wprost zagadnienia zaskarżania

orzeczeń formalnych wydawanych w toku postępowania o stwierdzenie

wykonalności. Europejski Trybunał Sprawiedliwości w swoim dotychczasowym

orzecznictwie zajmował stanowisko, że niedopuszczalne jest zaskarżanie orzeczeń

formalnych o charakterze wpadkowym, takich jak orzeczenia odmawiające

zawieszenia postępowania lub uchylające zawieszenie postępowania wydane przez

sąd drugiej instancji, czy też orzeczenia sądu drugiej instancji odmawiające

zawieszenia postępowania i uzależniające wykonalność od złożenia

zabezpieczenia. Trybunał nie wypowiadał się jednak odnośnie do dopuszczalności

zaskarżenia na podstawie przepisów krajowych orzeczeń formalnych sądu drugiej

instancji kończących postępowanie w sprawie. Możliwe są w tym zakresie dwa

rozwiązania. Według pierwszego, regulacja zagadnienia dopuszczalności środków

zaskarżenia w Konwencji lugańskiej ma charakter wyłączny. W konsekwencji,

orzeczenie formalne sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie nie

jest zaskarżalne do sądu trzeciej instancji, gdyż nie można uznać, że orzeczenie

takie wydane zostało w następstwie środka zaskarżenia. Drugie stanowisko opiera

się natomiast na założeniu, że Konwencja lugańska nie wyklucza możliwości

zaskarżenia orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie.

Sąd Najwyższy przychyla się do drugiego stanowiska, gdyż w przepisach

Konwencji lugańskiej dotyczących zaskarżania orzeczeń jest mowa wyłącznie o

merytorycznych orzeczeniach w przedmiocie stwierdzenia wykonalności, a jednym

z głównych powodów przesądzenia przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości

niedopuszczalności zaskarżania orzeczeń w sprawach wpadkowych był wzgląd na

szybkość i prostotę postępowania o stwierdzenie wykonalności. Argumenty te są

doniosłe, jednakże trzeba również wziąć pod uwagę okoliczność, że sami twórcy

Konwencji przewidzieli możliwość zaskarżania orzeczeń merytorycznych

wydawanych w postępowaniu o stwierdzenie wykonalności. Koncepcja ta

niewątpliwie prowadzi do przedłużenia postępowania, niemniej jednak spełnia

ważną funkcję gwarancyjną. Orzeczenie odrzucające środek zaskarżenia

uniemożliwia dokonanie kontroli instancyjnej orzeczenia stwierdzającego

wykonalność lub odmawiającego jej stwierdzenia i – właśnie ze względów

gwarancyjnych – powinno być poddane kontroli instancyjnej sądu wyższej instancji.

Ponadto dopuszczenie zaskarżania takich orzeczeń prowadzić może do jednolitego

stosowania Konwencji lugańskiej, dzięki umożliwieniu sądom wyższej instancji

dokonania wykładni m.in. przepisów tytułu III Konwencji.

Wszystko to prowadzi do przekonania, że do oceny dopuszczalności

zaskarżenia orzeczeń formalnych kończących postępowanie w sprawie, a takim jest

postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające zażalenie na postanowienie Sądu

Okręgowego oddalające wniosek o stwierdzenie wykonalności, znajdują

zastosowanie również przepisy kodeksu postępowania cywilnego.

Dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu o stwierdzenie

wykonalności reguluje art. 1151 § 2 zdanie drugie k.p.c., zgodnie z którym na

postanowienie sądu okręgowego w przedmiocie wykonalności przysługuje

zażalenie, a od postanowienia sądu apelacyjnego – skarga kasacyjna. Z treści

przytoczonego przepisu wynika, że skarga kasacyjna przysługuje tylko na

postanowienia sądu apelacyjnego w przedmiocie wykonalności. Do stwierdzenia

wykonalności orzeczeń podlegających Konwencji lugańskiej przytoczony przepis

nie może jednak mieć zastosowania, jak bowiem wcześniej wskazano, Konwencja

w sposób wyłączny reguluje zaskarżalność orzeczeń merytorycznych do sądu

trzeciej instancji, wyłączając tym samym – jako akt prawny wyższego rzędu –

możliwość stosowania przepisów krajowych. Podstawą skargi kasacyjnej od

orzeczenia odrzucającego zażalenie na postanowienie w przedmiocie wykonalności

nie może być również art. 3981 § 1 k.p.c., który ma charakter przepisu ogólnego w

stosunku do przepisu szczególnego zawartego w art. 1151 § 2 k.p.c. i z tego

względu jego zastosowanie nie wchodzi w ogóle w rachubę.

Niedopuszczalność skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Apelacyjnego

odrzucającego zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego nie oznacza, że

orzeczenie to nie było w ogóle zaskarżalne, należy bowiem zauważyć, że

postanowienie to wydane zostało przez sąd drugiej instancji i kończyło

postępowanie w sprawie, w której przysługuje – na podstawie Konwencji lugańskiej

– skarga kasacyjna. Nie należało jednocześnie ani do postanowień, o których mowa

w art. 3981 § 1 k.p.c., ani do postanowień wydanych w wyniku rozpoznania

zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji (art. 3941 § 2 k.p.c.). Tym

samym należy uznać, że analizowane postanowienie Sądu drugiej instancji

odrzucające zażalenie mieściło się wśród orzeczeń podlegających zaskarżeniu

zażaleniem do Sądu Najwyższego na podstawie art. 3941 § 2 k.p.c.

Środek zaskarżenia wniesiony przez wnioskującego wierzyciela na

postanowienie odrzucające zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego

oddalające wniosek o stwierdzenie wykonalności oznaczony został jednak jako

skarga kasacyjna, a nie zażalenie. Sąd Najwyższy przyjmuje jednolicie, że w razie

wniesienia przez profesjonalnego pełnomocnika niewłaściwego środka zaskarżenia,

nie ma podstaw do kwalifikowania go inaczej, niż uczynił to sam skarżący (por.

postanowienia z dnia 12 grudnia 2000 r., V CZ 110/00, OSNC 2001, nr 7-8, poz.

105, z dnia 8 lutego 2002 r., II CZ 151/01, nie publ., oraz z dnia 28 lipca 2004 r., III

CZ 52/04, nie publ.). Dlatego należy uznać, że Sąd Apelacyjny prawidłowo

zakwalifikował jako skargę kasacyjną pismo procesowe wnioskodawcy z dnia 24

października 2005 r. Przyjął również trafnie, mimo powołania się na niewłaściwe

przepisy, że skarga kasacyjna wnioskodawcy była niedopuszczalna. Zaskarżone

postanowienie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada zatem prawu.

Z tych względów, na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 i art. 13 §

2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.