I CZ 42/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I CZ 42/05

POSTANOWIENIE

Dnia 13 maja 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Zbigniew Strus (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Bronisław Czech

SSN Henryk Pietrzkowski

w sprawie z powództwa B. P. i I. P. wspólników spółki cywilnej Z.P.H.U T.(…) w G.

przeciwko Bankowi P.(…) S.A. w K. I Oddział w G.

o ustalenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 maja 2005 r.,

zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 5 października 2004 r.,

sygn. akt I ACa (…),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Pełnomocnik powodów w dniu 17 marca 2004 r został zawiadomiony o terminie

rozprawy apelacyjnej w sprawie sygn. I ACa (…). W dniu 29 marca tegoż roku złożył

wniosek o odroczenie rozprawy apelacyjnej wyznaczonej na dzień 6 kwietnia 2004 r. lub

„zdjęcie sprawy z wokandy”, uzasadniając wyjazdem służbowym za granicę w dniach od

4 do 14 kwietnia 2004 r. Przewodniczący nie zmienił wyznaczonego terminu a skład

orzekający nie uwzględnił na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2004 wniosku o jej odroczenie

i orzekł merytorycznie oddalając apelację strony powodowej.

W dniu 14 kwietnia 2004 pełnomocnik nadał w polskim urzędzie pocztowym

przesyłkę zawierającą pismo z wnioskami o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o

sporządzenie uzasadnienia wyroku i wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku

Sądu Apelacyjnego, sygn. akt I ACa (…). Do pisma tego dołączył kopię biletu lotniczego

W. – R. – W. na przelot tam w dniu 6 kwietnia 2004 r i powrót w dniu 14 kwietnia 2004 r.

W przeddzień terminu rozprawy wyznaczonego na dzień 5 października 2004 r. w celu

rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, pełnomocnik powodów złożył wniosek o

jej odroczenie podając jako przyczyny swój pobyt za granicą do dnia 12 października

oraz chorobę adwokata upoważnionego substytucyjnie do reprezentowania powodów,

dokumentując

ja

niepoświadczonym

odpisem

zaświadczenia

lekarskiego

sporządzonego na druku ZUS ZLA, stwierdzającego niezdolność adw. Pawła

Rosińskiego do pracy w dniach od 2 do 15 października 2004 r.. Sąd oddalił ten wniosek

i odrzucił wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz oddalił wniosek o

przywrócenie terminu do jego złożenia. Sąd stwierdził, że kopia biletu lotniczego nie jest

dowodem

(brak

poświadczenia),

poza

tym

nie

ma

żadnych

okoliczności

usprawiedliwiających zaniechanie złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku

w terminie, wymagającego uprzednio sprawdzenia czy w dniu 6 kwietnia odbyła się

rozprawa i został wydany wyrok.

W zażaleniu skarżący podnosi, że decyzja sądu z dnia 6 kwietnia 2004 r. była

trudna do przewidzenia i pełnomocnik (będąc za granicą) nie miał realnych możliwości

działania, poza tym podnosi, że po raz pierwszy spotkał się z sytuacją niehonorowania

zaświadczenia lekarskiego dotyczącego osoby zaufania publicznego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Orzeczeniem kończącym postępowanie podlegającym zaskarżeniu do Sądu

Najwyższego zgodnie z art. 39318 § 2 k.p.c. jest postanowienie odrzucające wniosek o

doręczenie (odpisu) wyroku z uzasadnieniem. Z art. 387 § 3 k.p.c. wynika, że

uwzględnienie wniosku w tym przedmiocie zostało uwarunkowane zachowaniem

terminu tygodniowego, upływającego 13 kwietnia 2004 r., który został uchybiony.

W treści zażalenia znajdują się jednak zarzuty dotyczące drugiego postanowienia

Sądu Apelacyjnego z tej samej daty 5 października 2004 r., w przedmiocie

nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu dokonania czynności określonej w

art. 387 § 3 k.p.c. Interpretując je w ten sposób, że skarżący wnoszą w zażaleniu

również o rozpoznanie niezaskarżalnego postanowienia mającego oczywisty wpływ na

treść postanowienia o odrzuceniu wniosku (art. 380 k.p.c. stosowany odpowiednio na

podstawie art. 39319 k.p.c.) należy dojść do wniosku, że obydwa postanowienia z 5

października były zgodne z prawem. Przywrócenie terminu podlegało regulacji zawartej

w art. 168 § 1 k.p.c., a ściślej, zawartej w nim przesłanki braku winy strony, co obejmuje

również pełnomocnika. Sformułowanie dotyczące winy należy tłumaczyć według

potocznego znaczenia, jako stanu umożliwiającemu wnioskodawcy zachowania się

zgodnego z wymaganiem ustawy i niedokonania tego z przyczyn od siebie zależnych.

Brak winy zachodziłby wówczas, gdyby przyczyną uchybienia terminu był przypadek lub

działanie osób trzecich niepodlegajacych skarżącemu. Nie chodzi przy tym o zdarzenia,

którym w żaden sposób nie można było zapobiec (siła wyższa, przemoc itp.), wystarczy

bowiem, gdy usprawiedliwiający swoje uchybienie wykaże, iż przy zwykłym starannym

działaniu takiego obrotu zdarzeń nie mógł przewidzieć lub im zapobiec.

Oczekując

wyniku

rozpoznania

podczas

rozprawy

apelacyjnej

wniosku

o odroczenie rozprawy, skarżący nie mogli wykluczyć odmowy jego uwzględnienia, a

postanowienie w tym przedmiocie nie podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy, co

przyznaje autor zażalenia.

Powodowie w postępowaniu przed sądem odwoławczym byli reprezentowani

przez

pełnomocnika,

przy

czym

upoważnienie

obejmowało

również

drugiego

pełnomocnika adw. P. Rosińskiego (tzw. substytuta). Jeżeli nawet powodowie nie godzili

się na zastępstwo przez innego adwokata podczas rozprawy odwoławczej, to

okoliczność ta nie usprawiedliwiała zaniechania złożenia wniosku o przywrócenie

terminu. Skarżący poza przedstawieniem sposobu prowadzenia kancelarii nie wskazał

okoliczności uniemożliwiających współdziałaniu substytuta w zakresie sprawdzenia

wyniku rozprawy oraz sporządzenia i złożenie wniosku o doręczenie odpisu wyroku z

uzasadnieniem w okresie do 13 kwietnia włącznie. Choroba adw. P. Rosińskiego

dotyczy późniejszego okresu , tj. daty rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu.

Reasumując, należy zgodzić się z oceną Sądu Apelacyjnego, że przesłanka

przywrócenia uchybionego terminu, określona w art. 168 § 1 k.p.c., nie została

wykazana, wobec tego zaskarżone postanowienie odrzucające wniosek o doręczenie na

podstawie przepisów szczegółowo przytoczonych w uzasadnieniu (przedostatni akapit)

było usprawiedliwione, a zażalenie podlega oddaleniu zgodnie z art. 397 § 2 w zw. z art.

385 k.p.c.